I SA/Op 715/13
WyrokWSA w Opolu2013-12-18
Skład orzekający: Marta Wojciechowska, Joanna Kuczyńska, Jerzy Krupiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zadrzewienie i zakrzewienie działki, znane organowi podatkowemu z urzędu, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2010, jeśli dane w ewidencji gruntów i budynków nie odzwierciedlały tego stanu faktycznego w dacie wydania ostatecznej decyzji podatkowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zadrzewienie i zakrzewienie działki, nawet jeśli znane organowi z urzędu, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jeśli nie zostały ujawnione po wydaniu ostatecznej decyzji nowe okoliczności faktyczne lub dowody, które istniały w dniu wydania decyzji i nie były organowi znane. Wiążące dla wymiaru podatku od nieruchomości są dane z ewidencji gruntów i budynków, a organy podatkowe nie są uprawnione do samodzielnego ustalania stanu faktycznego w tym zakresie ani do zmiany danych ewidencyjnych w postępowaniu podatkowym. Zmiana danych ewidencyjnych po wydaniu decyzji, która nie odnosi się do stanu faktycznego z okresu objętego decyzją, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie.Stan faktyczny
Skarżąca D. P. wniosła o uchylenie decyzji ustalającej jej zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2010 rok, argumentując, że grunty na działce nr X. są zadrzewione i zakrzewione od kilkudziesięciu lat, co jest znane organowi. Wniosek o wznowienie postępowania został odrzucony przez Burmistrza, a następnie utrzymany w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o opłatach i podatkach lokalnych, kwestionując sposób klasyfikacji gruntu w ewidencji i brak uwzględnienia stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Wojciechowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Joanna Kuczyńska Sędzia NSA Jerzy Krupiński Protokolant st. inspektor sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 24 kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2010 r. oddala skargę
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 24 kwietnia 2013r., nr [...], wydana na podstawie art. 1 i art. 18 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r. nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r. poz. 749 ze zm.) - /dalej O.p./, którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Lewina Brzeskiego z dnia 7 grudnia 2012r. w sprawie odmowy uchylenia w całości decyzji ostatecznej ustalającej D. P. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2010 rok.
Jak ustalono w toku postępowania, D. P. pismem z dnia 5 lipca 2012r. wniosła o wszczęcie postępowania podatkowego wskazując, że złożona przez nią deklaracja w 2010r. jest niezgodna ze stanem faktycznym, gdyż grunty na działce nr X. obręb B. są zadrzewione i zakrzewione od kilkudziesięciu lat i stan ten znany jest organowi podatkowemu z urzędu. Do pisma podatniczka dołączyła korektę informacji IN-1 w sprawie podatku od nieruchomości wraz z załącznikiem ZN-l/B - dane o zwolnieniach podatkowych w podatku od nieruchomości, wykazując w poz. 33 grunty o pow. 26300 m².
Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2012 r. Burmistrz Lewina Brzeskiego wznowił postępowanie w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2010. W dniu 18 października 2012 r. przeprowadzono oględziny działki nr X. ark. mapy 2.
Następnie decyzją z dnia 7 grudnia 2012r. Burmistrz Lewina Brzeskiego odmówił D. P. uchylenia w całości decyzji ostatecznej ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2010 r.
Uzasadniając wydaną decyzję organ I instancji wskazał, że zgodnie z ewidencją gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w B. działka nr X., w okresie kiedy podatniczka była jej użytkownikiem wieczystym, była sklasyfikowana jako użytki kopalne K 2,0000 ha i nieużytki N 0,6300 ha. Jednocześnie organ wskazał, że stosownie do art. 21 ust. 1 w związku z art. 2 pkt. 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne, wymiar podatku dokonywany jest na podstawie danych z ewidencji gruntów. Zatem, pomimo stwierdzenia w toku tego postępowania po przeprowadzeniu oględzin, że teren jest zadrzewiony i zakrzewiony, rozstrzygające znaczenie mają zapisy wynikające z ewidencji. Uaktualnianie ewidencji gruntów i budynków nie należy do postępowania podatkowego. W związku z tym, zdaniem organu, brak jest podstaw do uchylenia decyzji z dnia 25.10.2010r., gdyż w chwili jej wydania była ona prawidłowa.
Nie godząc się z wydaną decyzją D. P., wniosła odwołanie, w którym domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz przeprowadzenia rozprawy w celu przedstawienia materiału dowodowego. W uzasadnieniu podkreśliła, że stan rzeczywisty i prawny zostały udowodnione w toku postępowania administracyjnego, między innymi podczas przeprowadzonej wizji lokalnej, a zaszeregowanie części działki w ewidencji gruntów jako użytki kopalne nie świadczy o klasie gruntu, a tylko o sposobie jego użytkowania. Wskazała również, że na nieruchomości objętej w/w decyzją nie była prowadzona ani działalność gospodarcza, ani rolnicza.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wydanej decyzji wskazało na przesłanki wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, wynikające z art. 240 §1 O.p., w tym z pkt 5, w którym jako podstawę wznowienia wskazano wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję. Jednocześnie Kolegium uznało, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Zdaniem organu, z pewnością nie jest taką przesłanką okoliczność podnoszona przez stronę we wniosku o wznowienie postępowania - tj. zadrzewienie i zakrzewienie od kilkudziesięciu lat działki nr X. obręb B., znane organowi. Okoliczność ta nie ma bowiem istotnego znaczenia z punktu widzenia wymiaru podatku od nieruchomości, gdyż stosownie do art. 21 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych - stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zatem, skoro decyzję, której uchylenia w trybie wznowienia postępowania domaga się skarżąca, wydano uwzględniając wypis z rejestru gruntu - wykaz zmian aktualny na chwilę wydawania decyzji i z treści którego wynikało, że działka nr X. stanowi użytki kopalne - 2.0000 ha i nieużytki 0.6300 ha, a jednocześnie treść ta na dzień wydania decyzji nie została skutecznie podważona, to brak jest podstaw do uchylenia decyzji wymiarowej.
Kolegium podkreśliło przy tym, że organ podatkowy nie jest uprawniony w toku postępowania w sprawie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości, do podejmowania czynności związanych "ze zmianą" danych zawartych w ewidencji gruntów i budynku. Obowiązek informowania właściwych organów administracji samorządowej o każdorazowej zmianie sposobu użytkowania nieruchomości obciąża właściciela bądź użytkownika wieczystego, a podnoszenie w postępowaniu wznowieniowym argumentów, że dane zgłoszone przez podatnika w deklaracji na podatek od nieruchomości, jak i dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, nie odpowiadają rzeczywistemu stanowi faktycznemu - nie ma znaczenia w tym postępowaniu. Organ zauważył jednocześnie, że nie posiada kompetencji do podważania danych zawartych w dokumentach urzędowych, a takim dokumentem jest niewątpliwie ewidencja gruntów i budynków. Wprawdzie już po wydaniu decyzji przez organ I instancji, do tego organu wpłynęło zawiadomienie o dokonanej w dniu 31.12.2012r. zmianie danych ewidencyjnych polegającej na sklasyfikowaniu gruntów jako nieużytki o powierzchni 20060m² oraz użytki o powierzchni 6240m², jednak zmiana ta nie odnosi się do stanu istniejącego w 2010r., zatem nie ma wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie.
Odnosząc się do zawartego w odwołaniu wniosku strony o przeprowadzenie rozprawy w celu przedstawienia materiału dowodowego, Kolegium wskazało na przepis art. 200a § 2 i 3 O.p. podkreślając, że organ odwoławczy może odmówić przeprowadzenia rozprawy, jeżeli przedmiotem rozprawy mają być okoliczności niemające znaczenia dla sprawy albo okoliczności te są wystarczająco potwierdzone innym dowodem. Zdaniem Kolegium, zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i nie wymaga uzupełnienia, a okoliczności na które powołuje się podatnik mające przyczynić się do potwierdzenia istnienia przesłanki wznowieniowej, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. zostały w sposób wyczerpujący zbadane i nie istnieje potrzeba ich dodatkowej weryfikacji.
Na powyższą decyzję pełnomocnik skarżącej wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, w której domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenia od organu administracji na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych, zarzuciła zaskarżonej decyzji:
1) naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. poprzez uznanie, że fakt zadrzewienia zakrzewienia działki potwierdzony przeprowadzoną wizją lokalną oraz, że dokonanie zmian w ewidencji gruntów nie jest równoznaczne z wyjściem na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję,
2) naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 2 i art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy o opłatach i podatkach lokalnych, wbrew treści tych przepisów, poprzez uznanie że okoliczność wieloletniego zadrzewienia i zakrzewienia działki nr X. nie ma istotnego znaczenia z punktu widzenia wymiaru podatku od nieruchomości
3) naruszenie art. 1a ust. 3 ustawy o opłatach i podatkach lokalnych poprzez nie uwzględnienie tego, że organ I instancji wymierzył skarżącej podatek od nieruchomości na podstawie wpisu do ewidencji gruntów i budynków oznaczającego grunt skarżącej jako "użytek kopalny" w sytuacji, gdy w tym przepisie nie stanowi się, że pod pojęciem "użytek kopalny" rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków,
4) naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy o opłatach i podatkach lokalnych poprzez nie uwzględnienie tego, że organ I instancji nie wziął pod uwagę, że co do gruntu zadrzewionego i zakrzewionego oraz nieużytków obowiązuje zwolnienie z podatku od nieruchomości, za wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej,
5) naruszenie art. 7a ustawy o opłatach i podatkach lokalnych poprzez uznanie, że podstawą wymiaru podatku od nieruchomości są wyłącznie dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, podczas gdy zgodnie z tym przepisem podstawą wymiaru podatku są dane wynikające z ewidencji podatkowej nieruchomości, zawierającej m.in. dane wynikające z: ksiąg wieczystych, aktów notarialnych planu zagospodarowania przestrzennego, ewidencji prowadzonych przez urzędy skarbowe, Krajowej Ewidencji Podatników,
6) naruszenie art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz.U. z 2001r., nr 38, poz.454) w zw. z art. 7a ustawy o opłatach i podatkach lokalnych poprzez zastosowanie art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, w sytuacji gdy stosowanie tego przepisu wyłącza wskazany art. 7a
7) naruszenie § 67 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez uznanie, że działka nr X. stanowi użytki kopalne, podczas gdy z tego przepisu nie wynika możliwość zaliczenia gruntu do takiej kategorii,
8) naruszenie § 68 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w zw. z pkt 5.2 załącznika nr 6, zgodnie z którym teren spornej działki powinien być zakwalifikowany do nieużytków, gdyż obejmuje nieprzeznaczone do rekultywacji wyrobiska po wydobywaniu kopalin,
9) naruszenie art. 17 ust. 1 w zw. art. 19 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych w zw. z art. 200a O.p. poprzez zaniechanie przeprowadzenia rozprawy w celu ustalenia kiedy na spornym terenie zaprzestano wydobywania kopalin i od kiedy teren ten jest zadrzewiony i zakrzewiony
10) naruszenie art. 19 ust. 1 o samorządowych kolegiach odwoławczych w zw. z art. 180 i 181 O.p. poprzez zaniechanie przeprowadzenia podstawowych dowodów w celu wyjaśnienia sprawy, a w szczególności zaniechanie ustalenia jak sporny grunt został zakwalifikowany w księdze wieczystej i w akcie notarialnym oraz jakie było jego przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego, kiedy zostało zakończone wydobywanie kopalin na spornym gruncie oraz od kiedy jest on zarośnięty drzewami i krzewami i czy sporny grunt jest gruntem rolnym.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że przeprowadzona wizja lokalna bezspornie wykazała, że grunt jest zadrzewiony i zakrzewiony od lat, co zdaniem pełnomocnika skarżącej, potwierdziło stan nieruchomości istniejący już w dacie wydania decyzji zaskarżonej do SKO i doprowadziło do wyjścia na jaw istotnej dla sprawy nowej okoliczności faktycznej, nieznanej organowi, który wydał tę decyzję, a istniejącej w dacie jej wydania.
Nadto wskazano, że dokonanie zmiany w ewidencji gruntów należy traktować jako dostosowanie oznaczenia działki do stanu faktycznego i prawnego. Nie ma zatem znaczenia to, że zmiana ta nastąpiła po wydaniu przedmiotowej decyzji, skoro od wielu lat nie zmienił się sposób użytkowania i zagospodarowania terenu. Organ II instancji uznając, że okoliczność utrzymującego się od wielu lat stanu zadrzewienia i zakrzewienia działki nie ma żadnego znaczenia, pominął fakt, że w świetle przepisów art. 1a ust. 1, art. 2 ust. 2 i art. 7 ust 1 pkt 10 ustawy o opłatach i podatkach lokalnych istotne jest czy grunt jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej i że opodatkowaniu nie podlegają grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, za wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Nie wyjaśniono też, czy sporny grunt jest gruntem rolnym, co ma istotne znaczenie ze względu na treść art. 7 ust. 1 pkt 10 w/w ustawy. Nie uwzględniając okoliczności wieloletniego zadrzewienia i zakrzewienia działki organ II instancji nie rozpoznał istoty sprawy, nie ustalono bowiem czy w świetle omawianych przepisów przedmiotowa nieruchomość podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Nie uwzględnił również tego, że brak było podstaw do zakwalifikowania spornego gruntu jako "użytku kopalnego" na podstawie ewidencji gruntów, gdyż w art. 1a ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie wskazano takiej kategorii.
Pełnomocnik nie zgodziła się również, że podstawą wymiaru podatku od nieruchomości są wyłącznie dane wynikające z ewidencji gruntów, gdyż przeczy temu treść art. 7a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, który jako przepis szczególny wyłącza stosowanie art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Zauważyła także, że organy uznając sporny grunt za użytek kopalny i pomijając stan faktyczny ustalony podczas wizji lokalnej naruszyły przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, w tym § 67 i § 68 ust. 6 w/w rozporządzenia w zw. z pkt 5.2 załącznika nr 6.
Zarzucając z kolei naruszenie art. 19 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych w zw. z art. 180 i art. 181 O.p. wskazała, że organ I instancji nie przeprowadził dowodów pozwalających na wyjaśnienie istoty sprawy, nie ustalił jak spory grunt został zakwalifikowany w księgach wieczystych i w akcie notarialnym, jakie było jego przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego, kiedy zostało zakończone wydobywanie kopalin, od kiedy grunt jest porośnięty drzewami i krzewami oraz czy jest to grunt wolny. Nadto podkreśliła, że organ I instancji nie przeprowadził w związku z tymi brakami rozprawy, nie uczynił tego także organ II instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasową argumentację. Wskazało także, że wprawdzie w toku postępowania nie wydano postanowienia w trybie art. 200 a § 4 O.p., to jednak pozostaje to bez wpływu na wydaną decyzję, gdyż organ w jej uzasadnieniu wyjaśnił powody odstąpienia od przeprowadzenia rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – dalej jako: [p.p.s.a.], zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Ponadto zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji z punktu widzenia wskazanych kryteriów Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością jej uchylenia.
Podkreślić należy, że w rozpoznawanej sprawie przedmiotem postępowania i wydanych w jego ramach rozstrzygnięć organu I i II instancji była kwestia wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Podstawą żądania wznowienia postępowania była przesłanka przewidziana w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., którą skarżąca uzasadniła faktem niezgodności złożonej przez nią deklaracji w 2010r. ze stanem faktycznym, bowiem grunty na działce nr X. obręb B. są zadrzewione i zakrzewione od kilkudziesięciu lat i stan ten znany jest organowi podatkowemu z urzędu. Jednocześnie podatniczka dołączyła korektę informacji w sprawie podatku od nieruchomości wraz z załącznikiem, wykazując w poz. 33 grunty o pow. 26300 m².
Wznowienie postępowania jest instytucją nadzwyczajną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Dlatego też postępowanie wznowieniowe toczy się w ściśle określonych ramach prawnych, a jego przedmiotem nie może być ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, lecz jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 O.p. Wznowienie postępowania, w ramach którego dopuszczalna jest weryfikacja decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym, nie może więc zastępować kontroli sprawowanej w postępowaniu zwykłym w ramach postępowania odwoławczego. Dlatego też wyłącznym celem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zakończone ostateczną decyzją dotknięte było jedną z kwalifikowanych wad przewidzianych w art. 240 § 1 O.p., a następnie, w zależności od poczynionych ustaleń, wydanie jednego z możliwych rozstrzygnięć, przewidzianych w art. 245 § 1 O.p.
Wskazane rozgraniczenie zakresów obu rodzajów postępowań, a mianowicie postępowania zwykłego, w ramach którego wydana została ostateczna decyzja Burmistrz Lewina Brzeskiego ustalająca wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości, od postępowania nadzwyczajnego, zakończonego zaskarżoną do Sądu decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Lewina Brzeskiego odmawiającą uchylenia - w wyniku wznowienia postępowania – decyzji ostatecznej w podatku od nieruchomości na 2010r., ma decydujące znaczenie dla prawidłowej oceny zasadności zarzutów skargi.
Podstawą żądania wznowienia była przesłanka przewidziana w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., w związku ze wskazywanymi przez stronę nowymi, jej zdaniem okolicznościami faktycznymi, zadrzewieniem i zakrzewieniem działki od kilkudziesięciu lat. W takim też zakresie doszło do wznowienia postępowania, w toku którego organ przeprowadził oględziny działki, które potwierdziły fakt zadrzewienia i zakrzewienia działki.
Zgodnie art. 240 § 1 pkt 5 O.p., wznowienie postępowania następuje w sytuacji, gdy po wydaniu ostatecznej decyzji podatkowej wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Zatem możliwość wznowienia postępowania w takim przypadku wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy, są nowe, istniały w dniu wydania ostatecznej decyzji i nie były znane organowi, który wydał decyzję, przy czym "nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody" to zarówno okoliczności faktyczne lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę.
Jak wynika z treści powołanego przepisu, nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej, lecz muszą istnieć już w chwili wydawania decyzji ostatecznej, przy czym dla organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Z kolei przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Jeżeli zatem w toku postępowania podatkowego, a przed wydaniem decyzji ostatecznej, ujawnione zostały określone okoliczności faktyczne, to fakt, że potwierdzono je później dodatkowo nowym dowodem, pozyskanym w toku postępowania wznowieniowego, nie powoduje, że okoliczności te stały się "nowe" w rozumieniu powołanego przepisu. ( por. wyroki WSA : w Lublinie z dnia 17.01.2012 sygn. I SA/Lu 730/11, w Łodzi z dnia 16.09.2010 sygn. I SA/Łd 322/10- – dostępne na stronie internetowej NSA w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, podobnie jak i pozostałe przywołane w niniejszym uzasadnieniu wyroki).
Zatem, gdy strona powołuje się na podstawę wznowienia postępowania wynikającą z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., musi wykazać w/w przesłanki, w tym, że brak wiedzy organu podatkowego o wskazywanej przez nią okoliczności faktycznej miał wpływ na zapadłe rozstrzygnięcie.
W realiach niniejszej sprawy strona faktu tego z pewnością nie wykazała, a wręcz przeciwnie – w piśmie z dnia 5 lipca 2012r. wskazując na istotne, jej zdaniem, nowe okoliczności mające wpływ na zapadłe rozstrzygnięcie podkreśliła, że stan faktyczny znany był organowi podatkowemu z urzędu. Zauważyć jednocześnie należy, że z kolei w skardze pełnomocnik akcentując wspomnianą okoliczność wywodzi, że w chwili wydania decyzji nie była ona znana organowi, co pozostaje w oczywistej sprzeczności z twierdzeniami strony zawartymi w w/w piśmie. Przy czym, jak podkreślono wyżej, warunkiem zastosowania art. 240§1 pkt 5 O.p. jest ujawnienie tylko takich okoliczności faktycznych lub dowodów, które istniały w toku postępowania, a nie były znane organowi, który to postępowanie prowadził i nie mogą to być jakiekolwiek okoliczności lub dowody, lecz muszą to być okoliczności lub dowody istotne dla sprawy.
Reasumując, w ramach kontroli zaskarżonej decyzji w niniejszym postępowaniu nie chodzi o weryfikację merytorycznego stanowiska organu wyrażonego w decyzji podatkowej, z którym podatnik nadal się nie zgadza, bowiem instytucja wznowienia postępowania, mająca charakter nadzwyczajny, dotyczy tylko przesłanek wskazanych w art. 240 § 1 O.p., a w przypadku pkt 5 przesłanką tą jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub dowodów istniejących w toku postępowania wymiarowego, a nieznanych organowi.
Analizując powyższą przesłankę organ odwoławczy słusznie podkreślił, że zadrzewienie i zakrzewienie od kilkudziesięciu lat działki nr X. obręb B. znane organowi, nie ma istotnego znaczenia z punktu widzenia wymiaru podatku od nieruchomości, gdyż stosownie do art. 21 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, podstawę m.in. wymiaru podatków i świadczeń - stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Organ wydając decyzję podatkową, której uchylenia w trybie wznowienia postępowania domaga się obecnie skarżąca, uwzględnił aktualny wówczas wypis z rejestru gruntu - wykaz zmian dotyczący działki nr X..
Jak podkreśla się w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2011r., sygn. akt II FSK 1959/11 i przywołane tam wyroki), unormowania art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt. 2 lit. a i e ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z przepisem art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie pozostawiają wątpliwości, że przy dokonywaniu wymiaru podatku od nieruchomości, dla organów podatkowych wiążące są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Organy podatkowe ustalając wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wskazane w w/w ewidencji i przy wymiarze podatku od nieruchomości organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń w tej mierze. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki. Nadto ewidencja gruntów i budynków, o której mowa w art. 21 ust. 1 w/w ustawy, nie może stanowić przedmiotu merytorycznej oceny sądów administracyjnych w sprawie podatkowej. Na istotę i znaczenie unormowań art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne dla wymiaru podatku od nieruchomości przy opodatkowaniu budynków wskazywał także Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FPS 4/11 wyjaśniając, że chociaż jest to przepis znajdujący się poza regulacją ustawy podatkowej, ma jednak istotne znaczenie dla wymiaru podatku od nieruchomości.
Dopiero w przypadku zmiany zapisów w ewidencji gruntów i budynków, która może nastąpić po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego przed właściwym organem, pojawi się możliwość zmiany opodatkowania spornej nieruchomości. Przy czym zmiana zapisów w ewidencji gruntów i budynków dotyczyć powinna okresu objętego decyzją. Do czasu zmiany, zapisy wynikające z ewidencji gruntów i budynków wiążą w tym przedmiocie wszystkie organy i sądy.
Chybiona jest zatem argumentacja zaprezentowana w skardze, że przepis art. 7a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jako przepis szczególny, wyłącza stosowanie art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Przepis art. 21 w/w ustawy wyraźnie nakazuje uwzględnianie przy wymiarze podatku danych wynikających z ewidencji. Na konieczność uwzględniania przy wymiarze podatku danych z ewidencji gruntów i budynków ustawodawca wskazał wprost w art. 7a ust. 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (dodanym od 1 stycznia 2001 r. ustawą z dnia 13 października 2000 r. o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000 oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. Nr 95, poz. 1041), nakazując uwzględnienie w ewidencji podatkowej nieruchomości, prowadzonej dla potrzeb wymiaru i poboru podatku od nieruchomości, danych z ewidencji gruntów i budynków. Przy czym podatkowa ewidencja nieruchomości nie jest podstawą do podejmowania decyzji podatkowych. Ma ona charakter wtórny w stosunku do ewidencji gruntów i budynków. W przypadku niezgodności danych pomiędzy tymi ewidencjami miarodajne są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ( por. artykuł Leonarda Etela opublikowany w Finansach Komunalnych FK.2008.6.24 "Dane z ewidencji gruntów i budynków jako podstawa opodatkowania gruntów i budynków")
Zatem, prawidłowo przyjęły organy, mając na uwadze treść art. 21 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, że skoro decyzję, której uchylenia w trybie wznowienia postępowania domaga się skarżąca, wydano uwzględniając wypis z rejestru gruntu - wykaz zmian aktualny na chwilę wydawania decyzji, a jednocześnie treść tego wypisu nie została skutecznie podważona, to brak jest podstaw do uchylenia decyzji wymiarowej.
Trafnie również przyjęły organy, że nie ma znaczenia to, czy w okresie objętym decyzją podatkową, grunty na działce nr X. obręb B. były zadrzewione i zakrzewione, bowiem organy podatkowe nie są uprawnione w toku postępowania w sprawie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości, do podejmowania czynności związanych "ze zmianą" danych zawartych w ewidencji gruntów i budynku. To strona w postępowaniu administracyjnym przed właściwym organem może przeprowadzić skuteczny przeciwdowód przeciwko treści dokumentu urzędowego jakim jest ewidencja gruntów i budynków, a do tego czasu zapisy w ewidencji gruntów i budynków wiążą, zarówno organy, jak i sądy. Stąd podnoszone w postępowaniu wznowieniowym argumenty dotyczące rozbieżności pomiędzy danymi zgłoszonymi przez podatnika w deklaracji na podatek od nieruchomości, a stanem rzeczywistym, jak i danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, a stanem rzeczywistym - nie mają znaczenia w tym postępowaniu, nie są też z pewnością okolicznościami faktycznymi, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Wprawdzie już po wydaniu decyzji przez organ I instancji, do organu tego wpłynęło zawiadomienie o dokonanej w dniu 31.12.2012r. zmianie danych ewidencyjnych w ewidencji gruntów i budynków polegającej na sklasyfikowaniu gruntów jako nieużytki o powierzchni 20060m² oraz użytki o powierzchni 6240m², jednak jak słusznie zauważył organ II instancji, zmiana ta nie odnosi się do stanu istniejącego w 2010r., zatem nie ma wpływu na rozstrzygnięcie.
Jak wskazano wyżej, warunkiem zastosowania art. 240 § 1 pkt 5 O.p. jest ujawnienie tylko nowych istotnych okoliczności faktycznych lub dowodów, które istniały w toku postępowania, a nie były znane organowi, który to postępowanie prowadził.
Dlatego też nie mają znaczenia zarzuty skargi wskazane w punktach 2-10, bowiem podnoszona tam argumentacja nie dotyczy przesłanek wznowieniowych, a odnosi się do decyzji wymiarowej, a zatem nie ma znaczenia dla oceny zasadności zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się przy tym do kwestii naruszenia art. 200 a O.p., wskazać należy, że aby naruszenie tego przepisu mogło wywrzeć istotny wpływ na wynik sprawy, konieczne jest ustalenie czy w realiach niniejszego postępowania istniała uzasadniona potrzeba, w granicach zakreślonych prawem, przeprowadzenia przez organ odwoławczy rozprawy (por. NSA z dnia 21 października 2010r., I FSK 1885/09). Jak wynika z treści skargi, wniosek o przeprowadzenie rozprawy miał na celu wyjaśnienie istoty sprawy, natomiast w odwołaniu formułując ten wniosek wskazano na konieczność przedstawienia materiału dowodowego. Stosownie do art. 200 a § 3 O.p., organ odwoławczy może odmówić przeprowadzenia rozprawy, jeżeli przedmiotem rozprawy mają być okoliczności niemające znaczenia dla sprawy, albo okoliczności te są wystarczająco potwierdzone innym dowodem. Zauważyć należy, że poza wskazaniem złożenia tego wniosku strona nie sprecyzowała, jaki wpływ to ewentualne uchybienie mogłoby mieć na wynik niniejszej sprawy. Wprawdzie w toku postępowania nie wydano postanowienia w trybie art. 200 a § 4 O.p., to jednak to uchybienie nie stanowi naruszenia, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie naruszenie przepisów postępowania skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Podzielić przy tym należy argumentację przedstawioną przez organ II instancji w zaskarżonej decyzji przemawiająca za odmową przeprowadzenia rozprawy.
Rozstrzygając, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. (w granicach sprawy), sąd nie mógł poddać ponownej ocenie merytorycznej legalności decyzji podatkowej. Postępowanie wznowieniowe nie stanowi kontynuacji postępowania zwykłego, zakończonego decyzją ostateczną, przez co niedopuszczalne jest także wykorzystanie tego postępowania do pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, a jego wyłącznym celem jest dokonanie oceny, czy zachodzą przesłanki określone w art. 240 § 1 O.p. (por. wyrok NSA, sygn. akt I FSK 1848/08).
Z tych względów ewentualne wady postępowania zwykłego, na które wskazywano w skardze, mogły być zwalczane przez stronę wyłącznie w ramach przysługujących mu w tej kategorii postępowań środkami zaskarżenia, poprzez złożenie odwołania od decyzji organu I instancji, a następnie poprzez wywiedzenie skargi do sądu administracyjnego na ostateczną decyzję organu odwoławczego. W tym też postępowaniu strona nie doznaje żadnych ograniczeń w zakresie formułowania zarzutów, które mogą dotyczyć zarówno naruszeń prawa materialnego jak i przepisów postępowania.
Odmiennie natomiast kształtuje się sytuacja strony w postępowaniach nadzwyczajnych, gdyż są one z woli ustawodawcy ograniczone do oceny zaistnienia w sprawie określonych kwalifikowanych przesłanek ustawowych, bądź ich braku. Zatem, nie wszystkie wady postępowania zakończonego decyzją objętą następnie postępowaniem wznowieniowym, mogą stanowić podstawę do jej uchylenia na podstawie art. 245 § 1 pkt 1 O.p., a tylko te wskazane w przywołanym przepisie. Do takich wad nie należą wskazywane w skardze naruszenia przepisów ustawy o opłatach i podatkach lokalnych (art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 1 a ust.3, art. 2 ust. 2 i art. 7 ust. 1 pkt 10, 7 a), naruszenie § 67, § 68 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, jak i pozostałych przepisów wskazywanych w pkt 2-10 zarzutów skargi, gdyż dotyczą one wadliwości postępowania wymiarowego, a jak w przypadku zarzutów wskazanych w pkt 9,10 - wykazują wadliwość niniejszego postępowania właśnie z uwagi na nieprzeprowadzenie dowodów mających wykazać wady postępowania wymiarowego.
Uznając zatem, że nie został spełniony warunek zastosowania art. 240 § 1 pkt 5 O.p., gdyż nie ujawniono nowych istotnych okoliczności faktycznych lub dowodów, które istniały w toku postępowania, a nie były znane organowi, który to postępowanie prowadził oraz, że organy nie były uprawnione, w ramach prowadzonego postępowania nadzwyczajnego jakim jest wznowienie postępowania, do weryfikacji merytorycznej stanowiska zajętego w ostatecznej decyzji podatkowej, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło