I SA/Op 717/25

WyrokWSA w Opolu2025-12-11

Skład orzekający: Elżbieta Kmiecik, Beata Kozicka, Remigiusz Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na zarzucie braku udziału strony w postępowaniu bez jej winy (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.), może być podstawą do merytorycznego rozpoznania sprawy, jeśli strona nie wykazała swojego statusu strony w pierwotnym postępowaniu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo odmówiły uchylenia decyzji umarzającej postępowanie, ponieważ skarżąca nie wykazała, że przysługuje jej status strony w postępowaniu dotyczącym budowy wiaty. Brak statusu strony uniemożliwia skuteczne powołanie się na przesłankę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., co skutkuje oddaleniem wniosku o uchylenie decyzji i utrzymaniem w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o umorzeniu postępowania w sprawie wykonanych robót budowlanych (dobudowa wiaty rekreacyjnej). Jako podstawę wznowienia wskazała art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., twierdząc, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że skarżącej nie przysługuje status strony w postępowaniu dotyczącym budowy wiaty, ponieważ obiekt ten nie narusza jej interesu prawnego i nie podlega przepisom o minimalnych odległościach od granicy działki. Skarżąca zaskarżyła decyzję organu odwoławczego, zarzucając m.in. niewłaściwą kwalifikację robót budowlanych i błędne ustalenie obszaru oddziaływania obiektu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur Protokolant Sekretarz sądowy Marta Gajowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 23 lipca 2025 r, nr 82/II/2025 w przedmiocie odmowy uchylenia, we wznowionym postepowaniu, decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie wykonanych robót budowlanych oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez M. G. (zwaną dalej skarżącą lub wnioskodawcą) jest decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu (dalej w skrócie OWINB lub organ odwoławczy) z dnia 23 lipca 2025 r., nr 82/II/2025, którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu opolskiego (dalej w skrócie: PINB lub organ pierwszej instancji) z dnia 26 maja 2025 r., nr 48/2025, odmawiającą uchylenia, we wznowionym postępowaniu, ostatecznej decyzji PINB z dnia 7 listopada 2024 r., nr [...], w sprawie umorzenia postępowania w całości jako bezprzedmiotowego w sprawie wykonanych robót budowlanych. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym: Pismem z dnia 23 grudnia 2024 r. M. G. wniosła o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją PINB o znaku [...] z dnia 7 listopada 2024 r. wydaną w przedmiocie umorzenia postępowania. Wnosząca wskazała, że sprawa została umorzona lekkomyślnie i była prowadzona stronniczo, a winna być szczegółowo zbadana z uwagi na czas trwania postępowania. Podniosła szereg zarzutów dotyczących charakteru obiektu oraz jego kwalifikacji jako wiaty, odwołując się w tym zakresie do orzecznictwa sądów administracyjnych. Zarzuciła, że uniemożliwiono jej udział w oględzinach oraz celowo pozbawiono przymiotu strony. Pismem z dnia 27 stycznia 2025 r. PINB wezwał wnoszącą o uzupełnienie wniosku w zakresie wskazania podstawy wznowieniowej, zgodnie z art. 145 § 1 K.p.a. oraz wskazania okoliczności stanowiących podstawę żądania. Pismem z dnia 5 lutego 2025 r. M. G. w uzupełnieniu wniosku wskazała, że o wydaniu decyzji z dnia 7 listopada 2025 r. dowiedziała się od męża, który został o tym rozstrzygnięciu poinformowany przez swego pełnomocnika A. S. dniu 16 grudnia 2024 r., do którego pismo zawierające informację o decyzji zostało tego dnia doręczone. Jako podstawę wznowienia wskazała art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Następnie postanowieniem z dnia 28 lutego 2025 r., nr [...], PINB wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją własną z dnia 7 listopada 2024 r., nr [...], o umorzeniu postępowania w całości jako bezprzedmiotowego w sprawie dotyczącej robót budowlanych wykonywanych przy ul. [...], w m. O. przez M. i R. K. (zwanych dalej inwestorami), realizowanych w oparciu o ostateczne pozwolenie na budowę obejmujące dobudowę wiaty rekreacyjnej do budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanej w O. przy ul. [...], dz. nr a k.m. [...]. Postanowieniem z dnia 7 marca 2025 r., nr [...] PINB, włączył w poczet materiału dowodowego niniejszej sprawy kopię dokumentacji pochodzącej z akt sprawy o znaku [...], tj.: 1) protokół oględzin z dnia 10 września 2024 roku przeprowadzonych w sprawie robót budowlanych wykonanych na nieruchomości zlokalizowanej w miejscowości O., przy ul. [...]; 2) decyzję Starosty O. z dnia 9 września 2024 roku o znaku [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą M. i R. K. pozwolenia na budowę obejmującą dobudowę wiaty rekreacyjnej do budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowaną w O. przy ul. [...], dz. nr a k.m. [...]; 3) decyzję nr [...] z dnia 7 listopada 2024 roku o znaku [...] umarzającą postępowanie w całości jako bezprzedmiotowe w sprawie dotyczącej robót budowlanych wykonywanych przy ul. [...], w m. O. przez inwestorów - M. i R. K., realizowanych w oparciu o ostateczne pozwolenie na budowę; na okoliczność zawartych w nich treści. Przy piśmie z dnia 31 marca 2025 r. skarżąca wniosła o włączenie do sprawy trzech oświadczeń na okoliczność wykazania wadliwości przeprowadzonych 10 września 2024 r. oględzin. Wniesiono o włączenie w poczet akt sprawy projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją z dnia 9 września 2024 roku, która uprawomocniła się 10 września 2024 roku. Skarżąca podała, że obiekt został posadowiony 10 lat temu na inne pozwolenie, a wymiary obiektu nie są zbieżne z projektem sprzed 10 lat. Nie zbadano, czy są naniesione odstępstwa na projekt obecny. W ocenie skarżącej organ stronniczo dołączył do akt sprawy tylko część dokumentów, tak, aby móc wydać decyzję tożsamą z już wydaną. Ponadto, zwróciła się o przeprowadzenie dowodu z pomiaru geodezyjnego, gdyż strona do chwili obecnej nie posiada wiedzy na temat wymiarów wiaty, która jest oddalona w jej ocenie ok. 1,30 m od granicy jej działki i czy wymiary te są tożsame z projektem. Dalej wskazała, że wielokrotnie okazywano niezliczoną ilość zdjęć dokumentującą fakt parkowania pod "wiatą rekreacyjną" pojazdów, co wskazuje na fałszywe oświadczenie R. K. odnośnie do wskazania, że wiata będzie posiadała charakter rekreacyjny. Do pisma dołączono trzy oświadczenia z dnia 31 marca 2025 r. W oświadczeniach tych wskazano na: 1) usytuowanie obiektu o powierzchni zabudowy powyżej 50 m2 na całej długości > - 6,70 m w odległości 1,30 m od granicy działki o nr b; 2) poruszanie się pojazdów w obrębie obiektu, a dokładniej przejeżdżanie aut właścicieli tej posesji, a wręcz parkowanie pod "wiatą"; 3) sposób wykonania obiektu i połączenia go z budynkiem; wyjaśniono, że w ścianie zewnętrznej budynku wykuto 3 otwory na grubość ściany i osadzono w nich 3 belki drewniane, które następnie obmurowano. W ten sposób powstało rusztowanie zadaszenia obiektu obejmujące również wejście do domu. Konstrukcja obiektu jest wbudowana w budynek mieszkalny, zadaszenie nie stanowi przedłużenia dachu budynku mieszkalnego. Powstały obiekt jest związany z budynkiem i jest od niego zależny. Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2025 r., nr [...], PINB postanowił: 1) włączyć w poczet materiału dowodowego niniejszej sprawy oświadczenia M. G. z 31 marca 2025 roku; 2) odmówić uwzględnienia żądania dowodowego dotyczącego włączenia w poczet materiału dowodowego projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją z dnia 9 września 2024 r. oraz przeprowadzenia dowodu z pomiaru geodezyjnego w zakresie ustalenia odległości obiektu od granicy działki. Skarżąca przy piśmie z dnia 16 maja 2025 r. ponownie zwróciła się o włączenie do akt niniejszej sprawy projektu budowlanego z 2024 r. dotyczącego przedmiotowej wiaty i umożliwienie jej wglądu do tej dokumentacji. Ponadto, ponownie zażądano przeprowadzenia dowodu w postaci ekspertyzy geodezyjnej dotyczącej ustalenia odległości obiektu do granicy działki. Następnie decyzją z dnia 26 maja 2025 r., nr 48/2025, PINB, działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 149 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), zwanej dalej K.p.a., odmówił uchylenia ww. decyzji nr [...] z dnia 7 listopada 2024 r. W uzasadnieniu wskazał, że nie została spełniona przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, a żądającemu wznowienia nie przysługuje status strony w postępowaniu dotyczącym robót budowlanych wykonywanych przy ul. [...], w m. O. Na ww. terenie doszło do wykonania robót budowlanych polegających na dobudowie wiaty rekreacyjnej do budynku mieszkalnego, w stosunku do której nie mają zastosowania przepisy określające minimalne odległości budynków od granicy działki, wskazane w § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225). Warunki określone w powyższym rozporządzeniu odnoszą się wyłącznie do sytuowania budynków, a wiata w myśl Prawa budowlanego stanowi budowlę, czyli każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. W sytuacji, gdy wiata nie stanowi budynku, nie mogą mieć przy jej posadowieniu zastosowania przepisy dotyczące zachowania minimalnych odległości od granicy działki. Podczas czynności oględzin PINB ustalił charakter i rodzaj wykonanych robót określając je jako dobudowa wiaty do budynku mieszkalnego, a organ w decyzji umorzeniowej z dnia 7 listopada 2024 r. wskazał, że sam fakt powiązania wiaty z budynkiem nie świadczy o jego rozbudowie, a wiata może posiadać wspólny dach z budynkiem. W tak ustalonym stanie faktycznym, w ocenie PINB, nie istnieją podstawy do przeprowadzenia dowodów w zakresie ustalenia odległości przedmiotowej wiaty i okapu dachu od granicy działki, w sytuacji, gdy do tego rodzaju obiektu, ustawodawca nie przewidział konieczności ich zachowania. W konsekwencji, w wyniku zmiany charakteru obiektu na wiatę rekreacyjną, właściciele działki sąsiedniej nie wywodzą już interesu prawnego z przepisów prawa i nie przysługuje im możliwość uczestniczenia w postępowaniu na prawach strony. Ponadto, w ocenie PINB, podmiot żądający wznowienia postępowania nie udowodnił niezawinionego braku udziału w toczącym się postępowaniu o znaku [...], a wskazywane przez niego okoliczności podlegały już ocenie organu w postępowaniu "głównym" i nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Natomiast to na podmiocie wnioskującym o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. spoczywa ciężar dowodu, że przysługuje mu status strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. Odnosząc się natomiast do pisma skarżącej z dnia 16 maja 2025 r. PINB wskazał, że zostało ono dostarczone do organu po zakończeniu zbierania materiału dowodowego w sprawie, a jego analiza wykazała, że nie zawiera nowych okoliczności w sprawie. Organ zaprzeczył też, aby otrzymał nośnik, na którym miałyby się znajdować zdjęcia w ilości 2000 sztuk, potwierdzające fakt parkowania pojazdów pod przedmiotową wiatą. W odwołaniu do powyższej decyzji skarżąca wskazała, że jest ona stronnicza i niesprawiedliwa. Zarzuciła oświadczeniom inwestorów nieprawdę. Dodała, że organ nie odniósł się do faktu, że pod wiatą codzienne przejeżdżają samochody. W wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania OWINB decyzją z dnia 23 lipca 2025 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ zrelacjonował stan faktyczny sprawy i omówił instytucję wznowienia postępowania, w tym przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Organ przypomniał, że przedmiotem niniejszej sprawy jest wznowione postępowanie administracyjne zakończone decyzją nr [...] z 7 listopada 2024 roku o znaku [...] umarzającą w całości jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie dotyczącej robót budowlanych wykonywanych przy ul. [...], w m. O. przez inwestorów realizowanych w oparciu o ostateczne pozwolenie na budowę. Wskazał również, że Starosta O. decyzją z dnia 9 września 2024 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorom pozwolenia na budowę obejmującą dobudowę wiaty rekreacyjnej do budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanej w O. przy ul. [...], dz. nr a k.m. [...]. Następnie decyzją z dnia 24 stycznia 2025 r. o znaku [...] Starosta O. odmówił uchylenia ww. decyzji ostatecznej. Powyższa decyzja została z kolei utrzymana w mocy ostateczną decyzją Wojewody Opolskiego z dnia 2 kwietnia 2025 r., o znaku [...]. Dalej organ odwoławczy dowodził, że z zatwierdzonego projektu budowlanego wynika, iż od strony północnej budynku mieszkalnego zaprojektowano wiatę rekreacyjną. Jej zadaszenie należało wykonać z blachy trapezowej samonośnej wspartej na belkach nośnych, opartych prostopadle do budynku z jednej strony na projektowanej ścianie, a z drugiej na belce leżącej na ścianie przedsionka oraz projektowanym słupie. Wskazano, że projektowana wiata będzie częściowo wsparta na konstrukcji istniejącego budynku. W toku oględzin z dnia 10 września 2024 r. ustalono, że na spornym terenie zlokalizowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny, w części północnej działki do budynku dobudowana jest wiata. Od strony północnej dach wiaty oparty na trzech słupach, przestrzeń miedzy słupami wypełniona ażurowymi drewnianymi elementami dekoracyjnymi. Dach płaski, najprawdopodobniej o konstrukcji drewnianej, kryty blachą trapezową. Dach od strony spodniej obity deską. Szczegóły konstrukcyjne wykonania słupów oraz połączeń słupów z konstrukcją nośną dachu, jak również połączenie konstrukcyjne dachu z częścią budynku mieszkalnego i przedsionka, przykryte poprzez wykonanie robót wykończeniowych w postaci tynków cienkowarstwowych i deski szalunkowej na powierzchni sufitu. Na dzień przeprowadzania oględzin wiata wykorzystywana była jako rekreacyjna. Po przeanalizowaniu całości zgromadzonego materiału dowodowego OWINB zgodził się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, że na omawianym terenie doszło do wykonania robót budowlanych polegających na dobudowie wiaty rekreacyjnej do budynku mieszkalnego, w stosunku do której nie mają zastosowania przepisy określające minimalne odległości budynków od granicy działki, wskazane w § 12 rozporządzenia. Tym samym skarżąca została pozbawiona statusu stron postępowania z uwagi na brak interesu prawnego w sprawie. Organ podkreślił, że kwestia kwalifikacji spornej wiaty jako odrębnego obiektu budowlanego została przesądzona już wyrokach sądów administracyjnych zapadłych w niniejszej sprawie, a także w decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 grudnia 2022 r. i decyzji Wojewody Opolskiego z dnia 2 kwietnia 2025 r. W tym zakresie wskazał na stanowisko WSA w Warszawie wyrażone w wyroku z dnia 24 września 2020 r. o sygn. VII SA/Wa 2031/19, wedle którego "wiata" nie musi być obiektem wolnostojącym, zaś samo powiązanie "wiaty" z budynkiem nie przesądza o braku możliwości zakwalifikowania jej jako takiego obiektu. Według przyjętych rozwiązań "wiata" posiada zadaszenie, które niejako spoczywa na części budynku inwestorów, którego ściana stanowi zarazem jedyną przegrodę zewnętrzną wiaty. Natomiast powiązanie z budynkiem poprzez wspólną więźbę dachową oraz pokrycie dachowe nie przesądza o niemożliwości zakwalifikowania obiektu jako wiaty. Wiata może bowiem przylegać do budynku, jak również może mieć wspólny dach z budynkiem, gdyż jest to rozwiązanie racjonalne z ekonomicznego punktu widzenia. Wobec tego, sporny obiekt, zaprojektowany bez pozostałych przegród zewnętrznych i fundamentów, oparty na słupach, nie odpowiada określonym w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego warunkom i w związku z tym nie może być uznawany za budynek. Sąd za słusznie uznał również stanowisko organów, że w stosunku do "wiaty" nie obowiązują przepisy dotyczące usytuowania budynku zawarte w § 12 rozporządzenia, a więc sama wiata jako budowla może być zlokalizowana w odległościach mniejszych niż określone w tym przepisie od granicy działek. W świetle znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji projektowej Sąd nie podzielił także argumentacji skarżącej, że przewiduje ona rozbudowę budynku o związaną nie tylko funkcjonalnie, ale konstrukcyjnie zadaszoną część, a nie budowę "wiaty". Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny oddalając skargi kasacyjne na ww. orzeczenie, w wyroku z dnia 20 października 2021 r., sygn. akt II OSK 382/21, przyjął jednoznacznie kwalifikację spornej wiaty jako odrębnego obiektu budowlanego, a nie jako części budynku mieszkalnego. W powyższym wyroku wskazał, że "przedmiotowa decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dotyczy także budowy wiaty. Wiata od strony północnej stanowi dwustanowiskową wiatę na samochody". Organ wyjaśnił, że wyrok dotyczył poprzedniego projektu budowlanego, w którym wiata stanowiła zadaszenie dla dwóch miejsc postojowych, obecnie zaś jest to wiata rekreacyjna. W świetle powyższego organ odwoławczy za nieuzasadnione uznał zarzuty, że w niniejszej sprawie doszło do rozbudowy budynku mieszkalnego. W ocenie organu w wyniku zmiany charakteru obiektu na wiatę rekreacyjną (w stosunku do pierwotnego projektu), niestanowiącą rozbudowanej części budynku mieszkalnego, właściciele działki sąsiedniej nie posiadają już interesu prawnego w niniejszej sprawie, wobec czego nie przysługuje im możliwość uczestniczenia w postępowaniu na prawach strony. Dalej organ wyjaśnił pojęcie interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a. i stwierdził, że jego źródłem jest zawsze norma prawa materialnego dająca się indywidulanie wyodrębnić. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza ustalić taki przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można zażądać wszczęcia czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby lub zaprzestania czynności organu, która jest sprzeczna z potrzebami jakiejś osoby. O charakterze strony nie może decydować jedynie jej wola. Organ zwrócił też uwagę, że zgodnie z obecnie obowiązującym brzmieniem art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei w myśl art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego obszar oddziaływania obiektu to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Jak wskazał Wojewoda Opolski w decyzji z dnia 2 kwietnia 2025 r., aby uznać właściciela działki sąsiedniej za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, projektowany obiekt powinien stwarzać ograniczenia w zabudowie tejże działki sąsiedniej. W ocenie ww. organu przedmiotowa wiata rekreacyjna takich ograniczeń nie stwarza. Uwzględniając powyższe OWINB przyjął za prawidłowe ustalenia organu powiatowego i uznał, że skarżąca nie wykazała posiadania interesu prawnego w niniejszej sprawie. Tym samym właściciele działki sąsiedniej nie byli uprawnieni do udziału w charakterze stron w postępowaniu dotyczącym spornych robót budowlanych. Organ odwoławczy wskazał, że zarówno zebrany materiał dowody, jak i oświadczenia skarżącej nie potwierdzają innego wykorzystywania wiaty niż rekreacyjny. Podczas oględzin organ ustalił, że wiata wykorzystywana jest jako rekreacyjna. Znajdują się tam: drewniany zestaw wypoczynkowy, rekreacyjny, ogrodowy, tj. stół, krzesła. Przy czym, wbrew twierdzeniom odwołującej, składanym w toku postępowania, w materiale dowodowym nie znajduje sią żadna dokumentacja zdjęciowa potwierdzająca parkowanie pod sporną wiatą samochodów. Dokumenty takie nie zostały także przedstawione w postępowaniu odwoławczym. Z koeli ustalenie przez organ orzekający w postępowaniu wznowieniowym, że nie zachodzi przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., pomimo powołania jej we wniosku o wznowienie i wydania postanowienia o wznowieniu, skutkuje wydaniem decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., co miało miejsce w niniejszej sprawie. W skardze na powyższą decyzję skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, zarzuciła naruszenie następujących przepisów: - art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego poprzez niewłaściwą kwalifikację wykonanych robót budowlanych w odniesieniu do ustawowych definicji, a w konsekwencji uznanie, że doszło do budowy wiaty rekreacyjnej, będącej odrębną budowlą, a nie do rozbudowy domu jednorodzinnego; - § 12 i § 19 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia w konsekwencji uznania przez organ, iż nie mają one zastosowania do obiektu zrealizowanego na działce nr a zlokalizowanej w miejscowości O. przy ul. [...]; - art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z art. art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie z uwagi na niewłaściwe ustalenie przez organ obszaru oddziaływania obiektu realizowanego na działce nr a zlokalizowanej w miejscowości O. przy ul. [...] na działkę nr b, zlokalizowaną w miejscowości O. przy ul. [...], a w konsekwencji nieprzyznanie skarżącej przymiotu strony; - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 75 K.p.a., poprzez zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz uchylanie się od podejmowania kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, skutkujące błędnym ustaleniem obszaru oddziaływania obiektu zrealizowanego na działce nr a zlokalizowanej w miejscowości O. przy ul. [...] na działkę nr b, zlokalizowaną w miejscowości O. przy ul. [...], a w konsekwencji także błędnym ustaleniem stron postępowania; - art. 28 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie z uwagi na nieuzasadnione uznanie, iż skarżąca nie wykazała posiadania interesu prawnego w sprawie, a w konsekwencji pominięcie jako stron postępowania właścicieli nieruchomości położonej w O. przy ul. [...], działka nr b; - art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie w konsekwencji błędnego ustalenia, iż niezaistniała przesłanka do wznowienia postępowania.  Na podstawie powyższych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentacji fotograficznej za okres grudzień 2024 r. - sierpień 2025 r. obrazującej faktyczny sposób wykorzystania wiaty przez inwestorów oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego świadczonego przez radcę prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca rozbudowała argumentację dotyczącą wyżej wskazanych zarzutów. W odpowiedzi na skargę OWINB wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę i zarzuty w niej zawarte. Dodatkowo skarżąca oświadczyła, że jej nieruchomość jest zabudowana starym budynkiem i stąd też zamierza wybudować nowy budynek, a jeśli użytkowana wiata będzie zadaszonym miejscem postojowym to zmuszona będzie zastosować większe odległości od granicy działki. Pełnomocnik organu podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a. Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a. - poprzedzającej ją decyzji wydanej w pierwszej instancji, wykazała, że nie naruszają one prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. Z tego powodu Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uzasadniając powyższe stanowisko, wskazać trzeba, że postępowanie administracyjne, w którym wydana została zaskarżona decyzja, prowadzone było w trybie wznowienia postępowania i dotyczyło sprawy zakończonej ostateczną decyzją z dnia 7 listopada 2024 r., nr [...], o umorzeniu postępowania w całości jako bezprzedmiotowego w sprawie dotyczącej robót budowlanych wykonywanych przy ul. [...], w m. O. przez inwestorów, realizowanych w oparciu o ostateczną decyzję Starosty O. z dnia 9 września 2024 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na dobudowę wiaty rekreacyjnej do budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego w O. przy ul. [...], dz. nr a k.m. [...]. Wobec tego wyjaśnić należy, że wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną przewidzianą w art. 145 § 1, art. 145a § 1, art. 145aa § 1 lub art. 145b § 1 cyt. już wcześniej ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, nadal zwanej K.p.a. Granice wznowieniowego postępowania wyznaczone są zakresem sprawy administracyjnej, która została rozstrzygnięta w toku instancji przez wydanie ostatecznej decyzji (postanowienia) podlegającej weryfikacji. Stosownie do art. 149 § 1 K.p.a. jego wszczęcie następuje w drodze postanowienia, które w myśl art. 149 § 2 K.p.a. stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Postanowienie to, poza wskazaniem przesłanek stanowiących przyczynę wznowienia, nie zawiera jednak ich oceny. Dopiero bowiem po wznowieniu postępowania organ dokonuje najpierw ustaleń co do rzeczywistego zaistnienia przesłanek wznowienia, a następnie w razie ich wystąpienia, w kolejnym etapie postępowania, przeprowadza postępowanie wyjaśniające w celu merytorycznego rozpoznania sprawy będącej przedmiotem weryfikowanej decyzji. Stwierdzenie braku ustawowych przesłanek wznowienia wyłącza jednak dokonanie merytorycznego rozpoznania sprawy i powoduje odmowę uchylenia ostatecznej decyzji. Jak stanowi bowiem art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia. W tym przypadku nie dochodzi do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Stosownie do art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. we wznowionym postępowaniu organ powinien zatem w pierwszej kolejności zbadać, czy w sprawie rzeczywiście zaistniała - wskazana jako podstawa wszczęcia postępowania - przesłanka wznowienia. W niniejszej sprawie postępowanie wszczęte zostało postanowieniem z dnia 28 lutego 2025 r. na wniosek skarżącej, która jako podstawę wznowienia wskazała art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., tj. powołała się na okoliczność, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wskazane postanowienie prawidłowo zostało wydane na podstawie art. 149 § 1 K.p.a. i stosownie do art. 149 § 2 K.p.a. stanowiło podstawę do przeprowadzenia przez organy - w pierwszym rzędzie - postępowania co do przyczyn wznowienia. W sytuacji bowiem, gdy zachodzi potrzeba ustalenia, czy sprawa dotyczy interesu wnioskodawcy, a podstawą wniosku o wznowienie postępowania jest wskazywana we wniosku przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., organ może dokonać takich ustaleń dopiero we wznowionym postępowaniu. Zgłoszona przez skarżącą okoliczność uzasadniająca wznowienie trafnie została oceniona w kontekście przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W ocenie Sądu - wbrew zarzutom skargi - organy rozpoznały w sposób wyczerpujący okoliczności faktyczne stanowiące podstawę wznowienia postępowania i dokonały w tym zakresie pełnej oceny, nie naruszając przy tym zasad ogólnych postępowania administracyjnego i innych przepisów dotyczących prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Przyczyna wznowienia postępowania została wystarczająco omówiona w uzasadnieniach wydanych decyzji i organy słusznie uznały, że skarżącej nie przysługiwał status strony postępowania objętego wznowieniem. Tym samym w sprawie nie zaktualizowała się przesłanka, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. W konsekwencji powyższego w zakresie merytorycznego sposobu załatwienia sprawy prawidłowo OWINB utrzymał w mocy wydaną, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., decyzję organu pierwszej instancji o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 7 listopada 2024 r. Organ odwoławczy prawidłowo ocenił istnienie podstawy do odmowy uchylenia ostatecznej decyzji przez pryzmat zgłoszonej we wniosku podstawy wznowienia postępowania, tj. tego, czy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Natomiast przedstawiona przez organ odwoławczy w tym zakresie argumentacja - spójna ze stanowiskiem organu pierwszej instancji - jest wyczerpująca i znajduje swoje odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Przepis art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418), zwanego dalej Prawem budowlanym, stanowi, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. W ocenie Sądu powołując się na przepis art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 słusznie OWINB ustalił i ocenił, że w sprawie brak było przepisów prawa, które powodowały objęcie działki należącej do skarżącej, obszarem oddziaływania obiektu i co w konsekwencji uniemożliwiło przyznanie jej statusu strony w postępowaniu zwykłym. Na podstawie przeprowadzonych w dniu 10 września 2024 r. oględzin organy prawidłowo ustaliły, że inwestorzy wykonali wiatę rekreacyjną zgodną z projektem budowlanym zatwierdzonym ostatecznym pozwoleniem na budowę z dnia 9 września 2024 r. W związku z tym zasadnie przyjęły, że w stosunku do tego obiektu nie mają zastosowania przepisy określające minimalne odległości budynków od granicy działki, wskazane w § 12 cyt. wcześniej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Warunki określone w powyższym rozporządzeniu odnoszą się bowiem wyłącznie do sytuowania budynków, a wiata w myśl Prawa budowlanego stanowi budowlę, czyli każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. W rozpoznawanej przez Sąd sprawie, mając na uwadze ustalenia poczynione przez organy, nie ma podstaw do oceny, że dla nieruchomości skarżącej przepisy odrębne, w tym z zakresu zachowania minimalnych odległości od granicy działki, wprowadzają ograniczenia w jej zabudowie. W świetle powyższych uwag przyjąć należy, że w niniejszej sprawie nie było podstaw faktycznych do negowania treści ustaleń i ocen dokonanych przez organy, że nieruchomość skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornego obiektu. Skarżąca nie przedstawiła natomiast dowodów przeciwnych. W konsekwencji, w wyniku zmiany charakteru obiektu na wiatę rekreacyjną, skarżąca jako właścicielka działki sąsiedniej nie posiada interesu prawnego wynikającego z przepisów prawa i nie przysługuje jej możliwość uczestniczenia w postępowaniu na prawach strony. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, Sąd zgodził się z organem odwoławczym, że w niniejszej sprawie zebrany materiał dowodowy nie potwierdził innego wykorzystywania wiaty niż rekreacyjny. Ponadto wskazać trzeba, że ustalając brak legitymacji skarżącej do występowania w sprawie w charakterze strony postępowania, organy nie były zobowiązane do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy w przedmiocie ostatecznego pozwolenia na budowę wydanego dla spornej wiaty rekreacyjnej i dokonywania w tym zakresie ustaleń faktycznych. W przypadku braku podstaw do wznowienia postępowania nie dochodzi bowiem do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Z tego powodu podniesione przez skarżącą kwestie dotyczące kwalifikacji wykonanych robót nie mogły być przedmiotem rozważań organów, a w dalszej kolejności przedmiotem oceny sądowej. Kontrola Sądu sprowadzała się wyłącznie do kwestii procesowej związanej z wystąpieniem przesłanki wznowienia postępowania. Skoro taka przesłanka nie wystąpiła, bo wniosek nie pochodził od strony postępowania, to prawidłowo organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, o której mowa w art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. Rozstrzygnięcie to niewątpliwie znajdowało uzasadnienie w okolicznościach faktycznych i prawnych badanej sprawy. Tym samym zarzuty zawarte w skardze i przytoczone na ich poparcie argumenty Sąd uznał za chybione, co wynika z powyżej przedstawionego stanowiska. Resumując, Sąd stwierdził, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie - wbrew zarzutom skargi - przeprowadzone zostało prawidłowo i doprowadziło do ustalenia stanu faktycznego niezbędnego do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia i jego oceny zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 138 § 1 pkt 1, art. 145 § 1 pkt 4 i art. 151 § pkt 1 k.p.a. Organy obu instancji dokonały prawidłowej subsumcji poczynionych ustaleń faktycznych sprawy pod zastosowane w sprawie przepisy, co uprawniało je do wydania decyzji odmownej. Sąd miał również na uwadze to, że OWINB wskazał - stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. - podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia, a wyjaśniając jego motywy, organ odwoławczy prawidłowo też odniósł się do zarzutów stawianych w odwołaniu. Ponadto Sąd nie dopatrzył się z urzędu innych wadliwości, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z porządku prawnego. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił. Końcowo, z uwagi na złożenie przez skarżącą wniosków dowodowych, zauważyć przyjdzie, że w świetle art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W ocenie Sądu brak było podstaw do przeprowadzenia wnioskowanego dowodu w postaci dokumentacji zdjęciowej za okres grudzień 2024 r. – sierpień 2025 r., a obrazującej sposób wykorzystywania wiaty przez inwestorów. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 133 § 1 P.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, co oznacza, że rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny nie jest więc uprawniony - co do zasady - do prowadzenia postępowania dowodowego i czynienia ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, który miałby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy. Tym samym skarżąca nie może oczekiwać, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym będzie prowadzone postępowanie dowodowe służące wyjaśnieniu okoliczności sprawy. Ponadto, co istotne, z przywołanego art. 106 § 3 P.p.s.a. wynika, że postępowanie dowodowe może być prowadzone tylko jako postępowanie uzupełniające, ograniczone do dowodów z dokumentów. Prowadzenie jakichkolwiek innych dowodów poza dowodami z dokumentów, np. dowodu ze zdjęć, opinii biegłego czy też oględzin, jest niedopuszczalne.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło