I SA/Op 74/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Zborzyński Asesor sądowy Marta Wojciechowska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Joanna Zamojska - Jaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2006 r. sprawy ze skargi W. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg płatniczych I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 67 § 1 i 1a, art. 207 ustawy Ordynacja podatkowa oraz na podstawie § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, Wójt Gminy Turawa odmówił W. N. umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości. Powołując się na treść art. 67 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, Wójt wskazał na przesłanki, na podstawie których organ może umorzyć zaległości podatkowe, a mianowicie: ważny interes podatnika bądź interes publiczny. W przypadku pana W. N. organ I instancji nie stwierdził takich przesłanek. Nadto Wójt podkreślił, iż powinnością podatników jest płacenie podatków i obowiązek taki wynika z treści ustaw, a podatek od nieruchomości należny fiskusowi nie zależy od osiąganych przez podatnika korzyści materialnych z nieruchomości. W. N. jako podatnik podatku od nieruchomości od 1993 r., wpłacił z tego tytułu tylko kwotę 160,70 zł. Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem W. N. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu. W odwołaniu podatnik wskazał, iż organ I instancji nie zbadał okoliczności wymienionych przez niego we wniosku o umorzenie zaległości i w pismach składanych w toku postępowania. Nadto, zdaniem podatnika, organ wydając decyzję w jego sprawie zignorował zalecenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego sprecyzowane w uzasadnieniu decyzji uchylającej pierwszą decyzję Wójta w tej sprawie. Stawiając powyższe zarzuty i podnosząc dodatkowo fakt wadliwego podpisania decyzji organu I instancji, W. N. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia [...] nr [...], wydanym na podstawie art. 1 i 18 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych oraz na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż decyzję organu I instancji doręczono W. N. w dniu 21 lutego 2005 r., a zatem termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upłynął w dniu 7 marca 2005 r. Natomiast odwołanie zostało nadane dopiero, jak wskazuje stempel pocztowy widniejący na kopercie, w której przesłano odwołanie, w dniu 8 marca 2005 r. Oznacza to, że termin do wniesienia odwołania został przekroczony o jeden dzień. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy podkreślił, że aczkolwiek w sprawie brak jest zwrotnych potwierdzeń odbioru dwóch przesyłek wysłanych W. N. w dniu [...], to fakt ich doręczenia dokumentują duplikaty zwrotnych potwierdzeń odbioru wystawione przez Urząd Pocztowy. Na ich podstawie ustalono, że obie przesyłki zostały doręczone 21 lutego 2005 r. Z kolei fakt wysłania decyzji do W. N. organ I instancji udokumentował kserokopią dziennika poczty z dnia [...], w którym jako odbiorcę przesyłek wymienionych pod pozycją 2 i 5, nadanych jako listy polecone nr [...] oraz [...], wskazano W. N. Jedną z tych przesyłek była decyzja Wójta odmawiająca umorzenia zaległości podatkowej. Jednocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, na podstawie pisemnej informacji organu I instancji, iż w decyzji tej omyłkowo wskazano datę [...] jako datę wydania decyzji. Faktycznie decyzję wydano w dniu [...] i w tym dniu decyzja została wysłana podatnikowi. Nie godząc się z postanowieniem organu II instancji W. N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. W uzasadnieniu skargi W. N. wskazał na błędy i potknięcia popełnione przez organy przy "załatwieniu jego odwołania", w tym brak zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki oraz wysłanie decyzji wydanej w dniu [...] na dzień przed jej wydaniem. Nadto skarżący podniósł, iż odwołanie wysłał listem, który był nadany w dniu 7 marca 2005 r. przed godziną dwudziestą. Wskazał również na swój ciężki stan zdrowia, który jego zdaniem, uzasadnia przywrócenie mu rzekomo uchybionego terminu do wniesienia odwołania. Stawiając powyższe zarzuty W. N. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasową argumentację podkreślając, iż dowodem doręczenia decyzji skarżącemu w dniu 21 lutego 2005 r. są duplikaty zwrotnych potwierdzeń odbioru przesyłek, a dowodem nadania odwołania jest data stempla pocztowego na kopercie, w której przesłano odwołanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek Sąd tylko częściowo podzielił zarzuty skargi. W myśl art. 144 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zmianami) organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów. Dowodem doręczenia pisma jest pokwitowanie, które ma znaczenie przy ocenie biegu terminów oraz możliwości dokonania określonych czynności. Istotnym elementem pokwitowania jest zgodnie z art. 152 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, data doręczenia pisma oraz podpis odbiorcy. W niniejszej sprawie organy nie dysponują pokwitowaniem odbioru decyzji organu I instancji. Jak wynika z akt sprawy, potwierdzenie odbioru decyzji nie wróciło do nadawcy. Według organów decyzję wysłano skarżącemu jako jedną z dwóch przesyłek poleconych w dniu [...] ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Dowodem wysłania decyzji ma być wykaz przesyłek poleconych nadanych w dniu [...], w którym pod pozycją 2 wskazano przesyłkę nadaną do W. N. jako poleconą o nr [...], a pod pozycją 5 przesyłkę nadaną również do skarżącego jako poleconą o nr [...]. Z treści informacji zamieszczonych w powołanym wykazie nie można jednak wywnioskować, czy w ogóle sporna decyzja została wysłana w dniu [...] jako jedna z wymienionych wyżej przesyłek poleconych i w której z tych przesyłek wysłano decyzję. Chcąc udokumentować fakt doręczenia decyzji organ I instancji zwrócił się do Urzędu Pocztowego Opole [...] o wystawienie duplikatów potwierdzeń odbioru obu pism wysłanych do skarżącego w dniu [...]. W aktach sprawy znajdują się dwa duplikaty dotyczące przesyłki [...] i [...]. Na obu widnieje adnotacja "potwierdzono odebranie 21 lutego 2005 r.", pod którą złożono pieczątkę "Kierownik Zmiany C. R." i nieczytelny podpis. Jako odbierającego korespondencję wskazano W. N. Jednocześnie na obu duplikatach znajdują się odręczne dopiski, z treści których wynika, że złożył je W. N., który naniósł adnotacje o treści "odmawiam powtórnego potwierdzenia 18.03.2005 r." a w przypadku duplikatu przesyłki nr [...] dodatkowo dopisano "przesyłkę odebrałem 23.02.2005 r. N. W.". Duplikat, zgodnie ze słownikiem języka polskiego, to drugi egzemplarz dokumentu, pisma, odpis, kopia. Powinien on zatem odzwierciedlać treść oryginału. Jeżeli duplikat wystawił Urząd Pocztowy doręczający przesyłkę, powinien uczynić to opierając się na danych którymi dysponuje m. in. z rejestru przesyłek poleconych. Natomiast przedłożone w niniejszej sprawie duplikaty zwrotnych potwierdzeń odbioru zawierają adnotacje, które zostały naniesione przez W. N. w marcu 2005 r. i które nie mogły znajdować się na oryginalnych potwierdzeniach odbioru. Z treści duplikatów nie wynika też na podstawie jakich dokumentów zostały one wystawione. Skoro organy nie dysponowały zwrotnym potwierdzeniem odbioru przesyłki poleconej przez skarżącego, to zobligowane były do szczegółowego zbadania kiedy i kto odebrał przesyłkę w oparciu o wszelkie inne dowody, które w sposób nie budzący wątpliwości pozwoliłyby na takie ustalenia. Walorów takiego dowodu nie można przypisać przedstawionym duplikatom odbioru pism. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zdaniem Sądu, nie pozwala zatem na ustalenie ponad wszelką wątpliwość czy wśród przesyłek wysłanych w dniu [...] była zaskarżona decyzja i kiedy decyzja ta została doręczona adresatowi. Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz. U. nr 130, poz. 1188 ze zmianami) przesyłka polecona jest przesyłką rejestrowaną. W przypadku braku dowodu doręczenia takiej przesyłki miarodajnym dowodem będzie rejestr przesyłek poleconych, który pozwoli na ustalenie komu i kiedy doręczono przesyłkę. Przeprowadzenie takiego dowodu będzie miało jednak sens dopiero wówczas, gdy w sposób nie budzący wątpliwości, zostanie wyjaśniona kwestia dotycząca daty wydania decyzji i jej wysłania do podatnika. Poza informacją zawartą w piśmie z dnia 11 lipca 2005 r., podpisaną przez Wójta Gminy Turawa, organ nie przedłożył żadnych dowodów potwierdzających wysłanie decyzji podatnikowi w dniu [...] i nie wskazał, którą przesyłką poleconą wysłano sporną decyzję. Natomiast na jednym z duplikatów doręczenia przesyłki poleconej W. N. wskazał, iż przesyłkę odebrał 23 lutego 2005 r. Zdaniem Sądu rozbieżności te należało wyjaśnić, a wystawiony duplikat doręczenia jako jeden z dowodów w sprawie powinien być skonfrontowany z innymi dowodami. Organy podatkowe, w myśl art. 122 i 187 ustawy Ordynacja podatkowa podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy i obowiązane są zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, w tym przypadku dotyczący skuteczności doręczenia decyzji organu I instancji skarżącemu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy przeprowadzić wszelkie dowody, które pozwolą na ustalenie daty wydania decyzji, wysłania decyzji stronie i faktycznej daty doręczenia decyzji skarżącemu. Dowodów takich nie przeprowadzono pomimo, że okoliczności sprawy nie pozwalały na przyjęcie w sposób pewny, iż sporna decyzja została doręczona stronie 21 lutego 2005 r., czym naruszono zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 122 i skonkretyzowaną w art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Jednocześnie Sąd nie podzielił zarzutu skargi opierającego się na twierdzeniu, że odwołanie zostało wniesione przez skarżącego w dniu 7 marca 2005 r. Na tę okoliczność skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, a z daty widniejącej na kopercie, w której nadano odwołanie, bezsprzecznie wynika, że było to 8 marca 2005 r. Odnośnie stanu zdrowia i przyczyn rzekomego spóźnienia w złożeniu odwołania argumenty podnoszone w tym zakresie przez skarżącego nie mają znaczenia w niniejszym postępowaniu, a powinny być ewentualnie brane pod uwagę w postępowaniu dotyczącym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 lit. c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaskarżone postanowienie uchylono. W oparciu o treść art. 152 powołanej ustawy określono, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. Skarżący nie wnosił o zwrot kosztów, należy jednak stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie ponosił kosztów postępowania, bowiem był zwolniony od wpisu od skargi.