I SA/Op 76/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu - Krzysztof Błasiak po rozpoznaniu 26 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z 18 grudnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za zaległości w podatku akcyzowym za styczeń – marzec 2004 r., p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości. Przedmiotem skargi A. S. jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w Opolu z 18 grudnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za zaległości w podatku akcyzowym za styczeń – marzec 2004 r. W związku z tym skarżący na etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zobowiązany jest - zgodnie z postanowieniami § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, 2193 ) – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł. Na dalsze koszty jakie mogą mieć miejsce w przedmiotowej sprawie składają się opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych ( Dz. U. Nr 221, poz. 2192 ) - w kwocie 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł ( § 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Skarżący na złożonym 17 lutego 2010 r. ( data wpływu do tut. Sądu 19 lutego 2010 r. ), za pośrednictwem pełnomocnika, urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ) - zwanej dalej ustawą, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, iż obecnie, z powodu utraty przez niego i żonę pracy, znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. W części wniosku dotyczącej oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wykazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną, nie posiadają majątku ani zasobów pieniężnych oraz że dochody uzyskiwane przez niego i żonę z zasiłku dla bezrobotnych i stypendium dla bezrobotnych wynoszą łącznie 1.471,40 zł. Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył , co następuje: Stosownie bowiem do art. 245 ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków. Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków ( art. 211 ustawy ). Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna ( art. 212 § 1 ustawy ). Zatem wniosek skarżącego dotyczący częściowego prawa pomocy należy rozpatrywać w kontekście przesłanki zawartej w art. 246 § 1, pkt 2 ustawy. Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Treść powołanego wyżej przepisu art. 246 § 1, pkt 2 ustawy wskazuje, iż prawo pomocy w tym zakresie stanowi instytucję wyjątkową i dlatego udzielenie tego prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach szczególnych. Do takich sytuacji zliczyć należy przypadek osób charakteryzujących się ubóstwem w takim stopniu, że zapłata kosztów sądowych w określonej wysokości mogłaby spowodować utratę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb egzystencji tych osób oraz ich rodzin. Oznacza to, że przy rozpatrywaniu wniosku o prawo pomocy winno się uwzględniać, z jednej strony wysokość obciążeń finansowych jakie strona jest zobowiązana ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe. Jak bowiem zostało stwierdzone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. ( GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8 ) ,, udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ". W ocenie referendarza przedstawione przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy informacje były niewystarczające do oceny jego sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej, w związku z czym, działając na podstawie art. 255 ustawy, pismem z 2 marca 2009 r. ( w związku zarządzeniem referendarza z dnia 1 marca 2010 r. ) został wezwany, za pośrednictwem pełnomocnika, do przekazania: - szczegółowej informacji na temat ponoszonych w jego gospodarstwie domowym kosztów na bieżące utrzymanie ( tj. z wyodrębnieniem na poszczególne pozycje, w tym pozycje dotyczące kosztów utrzymania mieszkania ) wraz dokumentami potwierdzającymi fakt i wysokość ich poniesienia, - stosownych zaświadczeń z urzędu pracy, z których wynikałoby, iż skarżący i jego żona są osobami bezrobotnymi oraz odpowiednich dowodów potwierdzających prawdziwość informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie wysokości dochodów uzyskiwanych przez niego i żonę, - wyjaśnienia czy, jakie i z jakim skutkiem podejmowane są przez skarżącego i jego żonę działania w celu uzyskania pracy bądź pomocy finansowej z instytucji zajmującej się pomocą społeczną wraz z dowodami, że takie działania były bądź są przez nich podejmowane, - wyciągów i odpisów z kont i lokat bankowych skarżącego i jego żony za ostatnie trzy miesiące. W odpowiedzi skarżący, za pośrednictwem pełnomocnika, przekazał następujące pisma i dokumenty: - pismo z 12 marca 2010 r., w którym oświadczył, iż miesięczne koszty utrzymania wynoszą 1.350,72 zł ( wyżywienie – 416 zł, utrzymanie lokalu mieszkalnego – 100 zł, usługi telekomunikacyjne – 100 zł, spłata kredytu – 520,52 zł, spłata linii kredytowej – 124, 20 zł, spłata karty kredytowej – 100 zł ), oraz że wraz z żoną, chorą na depresję i po przebytych dwóch operacjach raka piersi, przejęli opiekę nad jej niepełnosprawnymi rodzicami ( teść skarżącego jest po udarze mózgu, teściowa po przeżyciu pobytu w obozie koncentracyjnym cierpi na poobozowy zespół nerwicowo-depresyjny), zaś w związku z toczącymi się od dwóch lat postępowaniami przed organami państwowymi zaciągnął kredyt na obsługę prawną, - kserokopie zaświadczeń z Powiatowego Urzędu Pracy w Legnicy: z 20 lutego 2009 r. o przyznaniu skarżącemu zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 662,20 na okres 12 miesięcy, z 22 lutego 2010 r. o utracie tegoż zasiłku z dniem 20 lutego 2010 r. i z 12 stycznia 2010 r. o przyznaniu żonie skarżącego stypendium dla bezrobotnych na okres odbywania stażu w wysokości 860,40 zł, - kserokopie legitymacji osoby represjonowanej i osoby niepełnosprawnej teściowej i teścia skarżącego, - wyciągi z rachunku bankowego skarżącego i jego żony prowadzonych w BRE BANKU S.A. oraz Banku Zachodnim WBK dotyczących operacji bankowych na kontach za okres od 2 .12.2009 r. do 2.03.2010 r. ( w pierwszym przypadku saldo na koniec okresu było ujemne, w drugim zaś stanowiło kwotę 8,04 zł ), - kserokopię zaświadczenia o ponoszeniu kosztów eksploatacyjnych przez A. S. w związku z posiadanym lokalem mieszkalnym w wysokości 302.35 zł. Mając na względzie przedstawione wyżej informacje odnośnie sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej skarżącego należało stwierdzić, że zapłata kosztów sądowych wymaganych w przedmiotowej sprawie zarówno na etapie skargi do WSA w Opolu jak i mogące mieć miejsce na kolejnych etapach postępowania sądowego przekracza jego możliwości finansowe. Uznano bowiem, iż uzyskiwane w ramach gospodarstwa domowego dochody w wysokości 1.471,40 zł, a po utracie przez skarżącego zasiłku dla bezrobotnych zmniejszonych do kwoty 809, 20 zł, są niewystarczające, przy zaspokojeniu podstawowych potrzeb egzystencji jego i rodziny, do wygenerowania dodatkowych środków pieniężnych, które umożliwiłyby mu uiszczenie wymienionych na wstępie uzasadnienia kosztów sądowych. Niewystarczające możliwości skarżącego do ponoszenia kosztów sądowych potwierdzają również przekazane wyciągi z kont bankowych, z których wynika fakt dokonywania operacji finansowych na niewielkich kwotach i saldo ujemne. Powyższej oceny co do braku możliwości wywiązania się z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych przez skarżącego nie zmienia opisana we wskazanym wyżej piśmie okoliczność pozyskiwania wsparcia finansowego przez rodziców, mając jednocześnie na względzie opisany przez skarżącego stan zdrowia żony oraz teściów i związku z tym konieczność ponoszenia dodatkowych wydatków,. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 w/w ustawy, orzeczono o przyznaniu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.