I SA/Op 825/13

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu: - Krzysztof Błasiak, po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego bądź adwokata, w sprawie ze skargi P. W. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 30 października 2013 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników, postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. Przedmiotem skargi P. W. jest decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 30 października 2013 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników. W dniu 31 stycznia 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wpłynął wniosek (sporządzony na urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [t.j. Dz. U. z 2012 r., poz.270] – zwanej dalej p.p.s.a.), w którym skarżący P. W. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienia radcy prawnego bądź adwokata. Odnośnie swojej sytuacji rodzinnej, majątku i dochodach skarżący oświadczył, że jest współwłaścicielem domu mieszkalnego o powierzchni około 80 m², że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, oraz że utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z renty chorobowej w wysokości 862,84 zł miesięcznie. Ponadto wskazał, iż oprócz kosztów bieżącego utrzymania ponosi również wydatki związane z leczeniem i rehabilitacją w wysokości 200 zł miesięcznie. Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył, co następuje: Przepisy ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyróżniają dwa rodzaje zwolnień od kosztów sądowych ( zgodnie art. 211 – 213 p.p.s.a. opłat sądowych – wpisu i opłaty kancelaryjnej oraz zwrotu wydatków ) – zwolnienie z mocy ustawy i zwolnienie przyznane przez sąd. W art. 239 p.p.s.a. ustawodawca wprowadził podmiotowe i przedmiotowe zwolnienia od kosztów sądowych. Wśród zwolnień przedmiotowych w art. 239 pkt 1 lit. e) p.p.s.a. znajdują się sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, do których należą m.in. szeroko rozumiane sprawy związane z płatnością składek na ubezpieczenie społeczne. Zatem złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, gdzie przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest skarga na decyzję w sprawie umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, sprawia, iż postępowanie zakresie zwolnienia od kosztów sądowych stało się bezprzedmiotowe. Skarżący został bowiem z nich już zwolniony na podstawie powołanego wyżej przepisu prawa. W związku z tym przedmiotowym jest prowadzenie postępowania wobec jego wniosku o przyznanie prawa pomocy jedynie w zakresie częściowym, tj. w zakresie ustanowienia radcy prawnego bądź adwokata. Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego bądź adwokata następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe wskazuje, iż przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1, pkt 2 p.p.s.a.) dotyczyć będzie osób charakteryzujących się ubóstwem w takim stopniu, że zapłata kosztów sądowych w określonej wysokości mogłaby spowodować utratę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb egzystencji tych osób oraz ich rodzin. Oznacza to, że przy rozpatrywaniu wniosku o prawo pomocy w tym zakresie winno się uwzględniać, z jednej strony wysokość obciążeń finansowych jakie strona jest zobowiązana ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe. Jak bowiem zostało stwierdzone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. (GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8) ,,udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe". Mając na względzie informacje zawarte przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy należało stwierdzić, iż w jego przypadku zachodzi ustawowa przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy w zakresie przez niego wnioskowanym, tj. w zakresie ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Referendarz sądowy uznał bowiem, że z miesięcznych dochodów uzyskiwanych przez skarżącego z tytułu renty w wysokości 862,84 zł, obciążonych kosztami utrzymania domu mieszkalnego, leczenia oraz innymi niezbędnymi dla podtrzymania egzystencji (m. in. zakup żywności, ubrań i środków higienicznych), nie sposób wygenerować środki finansowe związane z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.