I SA/Op 89/10
PostanowienieWSA w Opolu2010-04-13
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Krzysztof Błasiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę sytuację finansową, majątkową i zdrowotną wnioskodawczyni?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości został uwzględniony, ponieważ sytuacja finansowa, majątkowa i zdrowotna wnioskodawczyni, w tym niskie dochody, liczne zobowiązania, wiek i stan zdrowia, uzasadniały przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, przyznawaną w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów postępowania jest obiektywnie niemożliwe.Stan faktyczny
Skarżąca M. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej odmowy uchylenia decyzji ustalającej podatek od nieruchomości na 2003 r. Skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację finansową, wskazując na niskie dochody z emerytury, liczne zobowiązania finansowe, posiadany majątek oraz zły stan zdrowia i wiek. Do wniosku załączyła szereg dokumentów potwierdzających jej sytuację.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w całości, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu: - Krzysztof Błasiak, po rozpoznaniu 13 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata, w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji utrzymującej w mocy decyzję ustalającą podatek od nieruchomości na 2003 r., postanawia przyznać prawo pomocy w całości, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata.
Przedmiotem skargi M. K. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia z [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej utrzymującej w mocy decyzję ustalającą podatek od nieruchomości na 2003 r.
W związku z tym skarżąca na etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zobowiązana jest - zgodnie z postanowieniami § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, 2193 ) – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł. Na dalsze koszty jakie mogą mieć miejsce w przedmiotowej sprawie składają się opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych ( Dz. U. Nr 221, poz. 2192 ) - w kwocie 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej również w kwocie 100 zł ( § 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ).
Skarżąca na złożonym 23 marca 2010 r. ( według daty stempla pocztowego ) urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ) –zwanej dalej ustawą, zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego lub adwokata oraz zwolnienia od kosztów sądowych w całości.
Odnośnie swojej sytuacji rodzinnej, majątku i dochodach skarżąca oświadczyła, iż sama prowadzi gospodarstwo domowe, posiada dom mieszkalny wybudowany w latach 1960-1964 ( w znacznej części stanowiący zabezpieczenie uzyskanego 8 sierpnia 2003 r. kredytu ), nieruchomość rolną, którą uzyskała w wyniku dziedziczenia w drodze spadku po teściach ( według skarżącej 775, 50 m² stanowią łąki, w pozostałej części nieużytki zajęte na wysypisko ), oraz że jedynym źródłem utrzymania jest świadczenie emerytalne w wysokości 1.149 zł brutto ( netto – 868,44 zł ). Ponadto skarżąca wskazała, że jako osoba mająca 78 lat i przewlekle chora zmuszona jest korzystać z pomocy innych osób, zaznaczając zarazem, iż nie jest w stanie dokonać zakupu wszystkich leków zapisanych w recepcie lekarskiej ( miesięcznie przeznacza na zakup leków od 100 do 150 zł ) oraz regulować obciążenia związane z bieżącym utrzymaniem.
Jednocześnie skarżąca załączyła kserokopie:
- decyzji o waloryzacji emerytury i odcinka przekazu pocztowego, z której wynika, iż świadczenie emerytalne obciążone dodatkowo egzekucją administracyjną poprzez zajęcie kwoty 287,25 zł,
- zaświadczenia lekarskiego z 17 marca 2010 r. zawierającego rozpoznanie u skarżącej m. In. zaburzenia pamięci z powodu uogólnionej miażdżycy,
- dwóch wezwań Starostwa Powiatowego w K do uzgodnienia sald,
- informacji o przychodach z innych źródeł oraz niektórych dochodach z kapitałów pieniężnych za 2009 r. ( PIT-8C ),
- informacji o spłacie w ratach zaległości za świadczone usługi telekomunikacyjnych w związku z umową z 2 października 2006 r. o spłacie w ratach,
- rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy za 2009 r. ( PIT-40/11A ),
- decyzji i nakazu płatniczego Prezydenta Miasta C. dotyczące łącznego zobowiązania pieniężnego za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2010 r.,
- wezwania do zapłaty wystawionego przez Bank X w związku z opóźnieniem w spłacie kredytu,
- decyzji Wójta Gminy P. w sprawie wymiaru podatku rolnego za 2010 r.,
- wezwania do zapłaty wystawionego przez Przedsiębiorstwo Wodociągów Kanalizacji Okręgu C. S. A. w C.,
- dowodów zapłaty za dostawę energii elektrycznej,
- odcinka przekazu pocztowego dotyczącego świadczenia emerytalnego.
Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył , co następuje:
Stosownie bowiem do art. 245 ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków.
Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków ( art. 211 ustawy ). Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna ( art. 212 § 1 ustawy ).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1, pkt 1 ustawy, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Natomiast przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1, pkt 2 ustawy, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Treść powołanych wyżej przepisów art. 246 § 1 ustawy wskazuje bowiem, iż prawo pomocy zarówno w pełnym w zakresie jak i w częściowym stanowi instytucję wyjątkową i dlatego udzielenie tego prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach szczególnych. Jak zostało bowiem stwierdzone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. ( GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8 ) "udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe".
Biorąc pod uwagę informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i wynikające z przedłożonych dodatkowo kserokopii dokumentów, z których wynika m. in. niemożność wywiązania się z wielu zobowiązań płatniczych, należało stwierdzić, iż w przypadku skarżącej zachodzi ustawowa przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy w zakresie przez nią wnioskowaną, tj. w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
Uznano bowiem, że pozyskując środki finansowe w skali miesiąca w wysokości 868,44 zł skarżąca, przy uwzględnieniu wydatków bieżącego utrzymania, nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, nie tylko w przedmiotowej sprawie, ale też innych zawisłych przed tut. Sądem. Ponadto przy rozpatrywaniu wniosku wzięto pod uwagę wiek skarżącej ( 78 lat ) i związany z nim stan zdrowia, jako czynnik wpływający na ponoszenie dodatkowych kosztów na zakup środków podczytujących jej funkcje życiowe.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 w/w ustawy, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło