I SA/Op 91/12

WyrokWSA w Opolu2012-05-10

Skład orzekający: Gerard Czech, Grzegorz Gocki, Marzena Łozowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo odmówiły umorzenia zaległości podatkowej, uwzględniając jedynie częściowo żądanie podatnika, pomimo istnienia ważnego interesu podatnika?
Ratio decidendi
Organy podatkowe, rozpatrując wniosek o umorzenie zaległości podatkowej na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, korzystają z uznania administracyjnego. Oznacza to, że nawet w przypadku stwierdzenia przesłanek ważnego interesu podatnika, organ może odmówić umorzenia, jeśli podatnik posiada zdolność płatniczą pozwalającą na uregulowanie należności. Kontrola sądu administracyjnego obejmuje legalność działania organu, a nie celowość jego decyzji, w szczególności w zakresie zebrania i oceny materiału dowodowego.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o umorzenie IV raty łącznego zobowiązania pieniężnego za 2006 r. wraz z odsetkami, wskazując na swoją trudną sytuację materialną i brak dochodów. Organy podatkowe, po wielokrotnym postępowaniu, odmówiły umorzenia zaległości podatkowej, jednocześnie umarzając odsetki za zwłokę. Skarżący w skardze podniósł zarzuty dotyczące nieuwzględnienia jego aktualnej sytuacji życiowej, w tym uszczerbku na zdrowiu, oraz nieprawidłowego obliczenia odsetek. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gerard Czech Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Sędzia WSA Marzena Łozowska Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Frydryk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 maja 2012r. sprawy ze skargi S. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 czerwca 2011r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia IV raty łącznego zobowiązania pieniężnego za 2006r. wraz z odsetkami oddala skargę. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (dalej Kolegium) z dnia 28 czerwca 2011 r. nr [...]po, po rozpatrzeniu odwołania S.T.(dalej zwanego skarżącym) od decyzji Wójta Gminy P. z dnia 20 października 2010 r. nr [...] w sprawie odmowy umorzenia IV raty z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za 2006r. oraz umorzenia odsetek za zwlokę w spłacie zaległości podatkowej w kwocie 25 zł, utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. Jak wynikało z poczynionych w sprawie ustaleń S.T. wnioskiem z dnia 27 listopada 2006 r. zwrócił się o umorzenie IV raty łącznego zobowiązania pieniężnego za 2006 r. w kwocie 99 zł. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jest osobą bezrobotną, bez dochodów, a ze względu na nadchodzącą zimę musi zgromadzić opał oraz naprawić w budynku parapety zewnętrzne oraz tynk. W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku Wójt Gminy P. decyzją z dnia 27.03.2007 r. odmówił umorzenia podatku od nieruchomości, która z uwagi na wady postępowania dowodowego w zakresie braku ustalenia stanu majątkowego, finansowego i sytuacji życiowej podatnika, została uchylona w całości przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 29 sierpnia 2007 r. [...]. Również kolejna wydana w sprawie decyzja organu I instancji z dnia 9 marca 2009 r. nr [...], umarzającą postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe ze względu na uregulowanie przez skarżącego objętej wnioskiem należności podatkowej, została uchylona przez organ odwoławczy decyzją z dnia 31 lipca 2009r nr [...], gdyż jak zważyło Kolegium, samo uiszczenie zaległości podatkowej nie skutkuje zniesieniem przedmiotu postępowania podatkowego w sprawie o umorzenie tej zaległości. Dodatkowo zwrócono uwagę, że organ I instancji całkowicie pominął kwestię odsetek za zwlokę naliczanych od uregulowanej dopiero w dniu 29 stycznia 2009 r. zaległości podatkowej. W ramach ponownego postępowania podatkowego Wójt Gminy P. ustalił, że skarżący nie korzysta z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej w P. (pismo GOPS – [...] z 20 lipca 2010 r.), był zarejestrowany od 24 listopada 1995 r. do 31 maja 2007 r. i od 2 lipca 2007 r. do nadal w Powiatowym Urzędzie Pracy w N. jako bezrobotny bez prawa do zasiłku (pismo PUP w N. znak: [...]), a także włączył do akt sprawy jego oświadczenie z dnia 29 sierpnia 2010r, o stanie rodzinnym, majątkowym, dochodowym i źródłach utrzymania, z którego wynikało, że jest on osobą samotną, posiada dom jednorodzinny o powierzchni 210 m2, budynek gospodarczy o powierzchni 40,5 m2, grunt rolny o powierzchni 0,88 ha oraz samochód Opel z 1992 r. nabyty w 2000 roku za 2-3 tys. zł. Jako ponoszone obciążenia skarżący wykazał opłaty za gaz ok.7 zł na miesiąc, alimenty w kwocie 300 zł oraz poniesioną w sierpniu 2010 roku opłatę za energię elektryczną w kwocie 24,65 zł. Nadto słuchany już uprzednio w dniu 3 marca 2008 r. na okoliczność stanu majątkowego wskazywał, że utrzymuje się ze sprzedaży warzyw, owoców i miodu (dochód około 250 zł/mc) oraz sprzedaży majątku ruchomego, zgromadzonego we wcześniejszych okresach. Otrzymuje także żywność za świadczoną sporadycznie pomoc sąsiedzką i koleżeńską w postaci usług transportowych, a od 1995 r. jest także myśliwym, co wiąże się z uzyskiwaniem korzyści w postaci mięsa i trofeów. Mając na uwadze powyższe ustalenia, decyzją z dnia 20 października 2010 r. organ I instancji odmówił skarżącemu umorzenia IV raty z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za 2006 r., jednocześnie umarzając odsetki za zwłokę w spłacie tej zaległości podatkowej w kwocie 25 zł. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem w złożonym odwołaniu, skarżący, wnosząc o uwzględnienie w całości jego żądania i umorzenie zaległości, zakwestionował prawidłowość wyliczenia umorzonych odsetek za zwlokę, z uwagi na ich zawyżenie o okres od dnia wydania decyzji do jej doręczenia, w którym nie powinny być one naliczane. Ponownie też odniósł się do swojej sytuacji osobistej i majątkowej, która jego zdaniem spełnia warunek istnienia ważnego interesu podatnika, a tym samym zachodzą przesłanki do umorzenia mu całości zaległości podatkowej. Podkreślił, że w dalszym ciągu jest bezrobotny, a przygotowując się do kolejnej zimy musi pilnie uszczelnić miejsca przecieku wody i zakupić opał. Wydatki na ten cel służą utrzymaniu stanu technicznego budynku i zapobieżeniu dalszego jego niszczenia. Wyjaśnił też, że wykorzystując własny samochód i przyczepkę jest w stanie częściowo zgromadzić opał, z którym obchodzi się oszczędnie. Prowadzi także skromne życie, korzystając z własnych warzyw, owoców i przetworów. Uzyskuje także pewne dochody z myślistwa. Natomiast jako zarejestrowany bezrobotny, w trakcie poszukiwania pracy otrzymał tylko jedną ofertę pracy w spółce wodnej, jednak ze względów zdrowotnych nie mógł jej podjąć. Dodatkowo w piśmie z dnia 10 marca 2011 r. zakwestionował działania organu I instancji, uważając że Wójt Gminy naużywa władzy. Na etapie postępowania odwoławczego uzupełniono akta sprawy o brakujące dokumenty zgromadzone w poprzednich postępowaniach, wniosek strony oraz informację o sposobie naliczenia odsetek z wyszczególnieniem okresów, za jakie je naliczono. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu w pierwszej kolejności zważyło, że zaskarżona decyzja, wydana w oparciu o art. 67 a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z późn. zm.- zwanej dalej O.p.) ma charakter uznaniowy. . Zgodnie bowiem z tym przepisem organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwlokę lub opłatę prolongacyjną. Oznacza to, iż organ podatkowy, w przypadku stwierdzenia wystąpienia przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, może zarówno umorzyć zaległość podatkową, jak i odmówić jej umorzenia. O zaistnieniu powyższych przesłanek nie decyduje subiektywna ocena strony, lecz obiektywna ocena dokonana przez organ w oparciu o powszechnie aprobowaną hierarchię wartości, przy czym przyjmuje się, iż z ważnym interesem podatnika mamy do czynienia w sytuacji znacznego obniżenia zdolności płatniczej, zagrożenia jego egzystencji lub jego rodziny, spowodowanego nagłym zdarzeniem losowym. Natomiast przez interes publiczny należy rozumieć dyrektywę działania, nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości, wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, utrzymanie miejsc pracy, zaufanie obywateli do organów władzy. W procesie wydawania decyzji organ podatkowy ma obowiązek uwzględnić i rozważyć całokształt okoliczności faktycznych wskazujących na ważny interes podatnika lub interes publiczny uzasadniający umorzenie zaległości podatkowej, jednak w ramach swego uznania nie może naruszyć zasady swobodnej oceny dowodów. W ocenie organu odwoławczego, podejmując zaskarżoną decyzję organ I instancji zebrał i przeanalizował materiał dowodowy dotyczący aktualnej sytuacji osobistej i majątkowej skarżącego, jednakże nieprawidłowo przyjął, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki określone art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Niewątpliwie bowiem długotrwały brak pracy powoduje obniżenie zdolności płatniczych podatnika, a uzyskiwane przez niego środki utrzymania nie mają charakteru trwałego, są okazjonalne. Nadto jedyna oferta pracy (konserwator urządzeń melioracyjnych) nie mogła być przyjęta ze względu na stan zdrowia skarżącego. Dlatego też, zdaniem organu odwoławczego, należy przyjąć, że w sprawie wystąpiła przesłanka ważnego interesu podatnika jednakże, jak dalej zważono, skarżący, mimo trudnej sytuacji, jest jednak samowystarczalny i umiejętnie wykorzystuje własne możliwości w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Sam na to wskazywał także w odwołaniu, oświadczając, że nie korzysta z pomocy społecznej dopóki sobie radzi. Nadto jak wynikało ze złożonego w organie odwoławczym oświadczenia z 6.03.2011 r., zrezygnował ze statusu bezrobotnego. Dokonując oceny możliwości płatniczych skarżącego uwzględniono także okoliczność, że w dniu 29.01 2009 r. dokonał on w kasie urzędu wpłaty IV raty łącznego zobowiązania pieniężnego za 2006 r. w kwocie 99 zł ze środków pochodzących, jak sam wskazywał, ze "sprzedaży ruchomości własnych". Odnosząc się natomiast do rozstrzygnięcia organu I instancji uwzględniającego żądanie skarżącego w części dotyczącej umorzenia odsetek za zwlokę, Kolegium przyznało rację stronie, iż organ I instancji, naliczając powyższe odsetki, nie wziął pod uwagę wszystkich okresów wynikających z art. 54 § 1 pkt 2 i 3 O.p., za które nie nalicza się odsetek od zaległości podatkowej, w tym nie uwzględnił przy ich wyliczeniu okoliczności, że jeżeli decyzja odmawiająca umorzenia zaległości podatkowej została doręczona podatnikowi po upływie dwóch miesięcy od dnia wniesienia podania to dalsze odsetki za zwłokę są naliczane z wyłączeniem okresu od dnia następującego po dniu wniesienia podania do dnia doręczenia tej decyzji, Jednakże, w ocenie organu odwoławczego, stwierdzone uchybienie pozostaje bez negatywnych konsekwencji dla skarżącego, skoro w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyraźnie odniesiono się do umorzenia całości należnych od przedmiotowej zaległości podatkowej odsetek, zaś błędne wskazanie kwoty tych odsetek nie zmienia samego faktu, że na podatniku nie ciążą już z tego tytułu żadne zobowiązania. W tym stanie sprawy Kolegium uznało, iż mimo dokonania w odniesieniu do art. 67a § 1 pkt 3 O.p. innej oceny zaistniałego i niespornego w sprawie stanu faktycznego, należało zgodzić się z organem I instancji, iż brak było podstaw do umorzenia zaległości podatkowej przy jednoczesnym umorzeniu całości należnych od niej odsetek za zwłokę. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący, nie zgadzając się z zapadłym rozstrzygnięciem, podniósł zarzut nieuwzględnienia przy ocenie jego aktualnej sytuacji życiowej, okoliczności doznania w dniu 20.06.2011 r. trwałego uszczerbku dłoni, o czym powiadomił pisemnie Kolegium w dniu 16.07.2011 r. Dlatego też, co skonkretyzował na rozprawie w dniu 10.05.2012 r., decyzja organu II instancji wysłana została do niego dopiero w dniu 4 stycznia 2012 r., po uprzednim ponagleniu w tej kwestii Kolegium, to w dacie jej sporządzania okoliczność doznanego uszczerbku na zdrowiu była już znana organowi i winna zostać wzięta pod uwagę przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. W dalszej części skargi podniósł, że do wyrejestrowania się z Powiatowego Urzędu Pracy i utraty statusu bezrobotnego doszło wyłącznie w wyniku sugestii samego organu, pod presją urzędnika, zaś uznając swój błąd w tym względzie, skarżący już po dwóch miesiącach dokonał ponownej rejestracji w organie jako bezrobotny, który to status przysługuje mu do chwili obecnej. Przyznał także, że dokonał samodzielnego uregulowania całości należności głównej z tytułu zaległości podatkowej dotyczącej IV raty łącznego zobowiązania pieniężnego za 2006r., jednakże jak podkreślił, odbyło się to kosztem ubytku majątku ruchomego i dalszego pogorszenia jego sytuacji materialnej.. Ponownie też podniósł kwestię nieprawidłowego obliczenia odsetek za zwlokę i zarzucił, że pomimo przyznania mu w tym względzie racji przez Kolegium, nie wyciągnięto żadnych konsekwencji wobec Wójta Gminy. Końcowo skarżący zważył, że mimo poniesienia z jego strony znacznych kosztów postępowania przed organami oraz doprowadzenia do zmiany przez Kolegium stanowiska organu I instancji o nieistnieniu przesłanki ważnego interesu podatnika, ostatecznie uznano brak podstaw do umorzenia dochodzonej należności podatkowej, gdyż organ podatkowy i tak nie musiał przyznać mu takowej ulgi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Jedynie w kwestii rezygnacji przez skarżącego ze statusu bezrobotnego zwrócono uwagę, że wskazując na tę okoliczność nie oceniano intencji i powodów jakimi kierował się skarżący podejmując taką decyzję, ale powołano się wyłącznie na samo zaistnienie takiego faktu. Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów nie wynikało też, aby do wykreślenia skarżącego z rejestru osób bezrobotnych doszło w skutek nacisków zewnętrznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1259 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga nie jest zasadna, albowiem wbrew jej twierdzeniom, zaskarżona decyzja nie narusza prawa w wyżej określonym zakresie. Istota sporu sprowadza się do oceny zagadnienia, czy w przedmiotowej sprawie organy podatkowe w sposób poprawny przeprowadziły postępowanie podatkowe wszczęte wnioskiem skarżącego o umorzenie zaległości podatkowej oraz, czy odmawiając umorzenia tejże zaległości nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie decyzja organu pierwszej instancji została wydana w oparciu o przepis art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.). Stosownie do tego przepisu organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b (zastrzeżenie to, odnoszące się do podatników prowadzących działalność gospodarczą, nie ma zastosowania w rozpatrywanym przypadku), w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Sformułowanie "może umorzyć" w sposób nie budzący wątpliwości wskazuje, iż organ orzekający w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych przy rozpatrywaniu takiej sprawy i wydaniu rozstrzygnięcia korzysta ze swobody uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ w przypadku stwierdzenia przesłanek z przepisu art. 67a § 1 cyt. ustawy może uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia. Wolność decyzyjna w zakresie rozstrzygnięcia na gruncie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej sprawia, że nawet wystąpienie ustawowych przesłanek nie obliguje organu podatkowego do zastosowania instytucji umorzenia w każdym przypadku (por. wyrok NSA z dnia 10 sierpnia 1999 r. sygn. I SA/Wr 1344/97). Uznanie administracyjne jest ograniczone dyrektywami wyboru, interesem publicznym oraz ważnym interesem podatnika. Użyte pojęcia interesu publicznego oraz ważnego interesu podatnika są pojęciami nieostrymi. O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują kryteria obiektywne, zgodne z powszechnie obowiązującą hierarchią ważności, nie można go utożsamiać z subiektywnym odczuciem podatnika, że jego sytuacja życiowa, materialna uzasadnia zastosowanie ulgi. Przez interes publiczny rozumie się dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, równość wobec prawa, zaufanie obywateli do organów władzy itp. Zgodnie też ze stanowiskiem wyrażonym w literaturze (por. E. Ochendowski, Prawo administracyjne, Dom Organizatora, Toruń 2005, str. 200-201), uznanie administracyjne istnieje wówczas, gdy administracja dla urzeczywistnienia stanu prawnego może wybierać między różnymi rozwiązaniami, gdy norma prawna nie determinuje w sposób jednoznaczny skutku prawnego, lecz pozostawia w sposób wyraźny dokonanie takiego wyboru organowi administracyjnemu. Inaczej mówiąc, ustawa pozwala na wybór następstwa prawnego, przy czym można dokonywać wyboru między dwoma lub więcej możliwościami. Rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia nie może mieć jednakże charakteru dowolnego. Decyzja winna być wydana po wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy (art. 122 Ordynacji podatkowej) w oparciu o wszechstronnie zebrany oraz rozpatrzony w sposób wyczerpujący materiał dowodowy (art. 187 § 1 P.o.) a dokonana ocena tego materiału nie może być dowolna (art. 191 O.p.). Przepis art. 191 O.p. formułuje jedną z podstawowych zasad postępowania dowodowego - zasadę swobodnej oceny dowodów. Zgodnie z tym przepisem, organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Oznacza to, że organ administracji państwowej w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. W teorii prawa podkreśla się, że swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana z uwzględnieniem norm prawa procesowego i z zachowaniem reguł tej oceny. Reguły te polegają na tym, że należy opierać się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, materiał ten musi być poddany wszechstronnej ocenie, ocena ta powinna odnosić się do poszczególnych dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub interes publiczny oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Kontroli Sądu nie podlega zatem uznanie samo w sobie, ale sposób, w jaki nastąpiło zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, uzasadnienie stanowiska organu, a także to czy swobodne uznanie organu podatkowego nie przekształciło się w uznanie dowolne (por. m.in. wyrok NSA z dnia 8 maja 2002 r., sygn. akt SA/Sz 2548/00, oraz wyrok NSA z 28 listopada 2001 r., sygn. akt SA/Sz 1292/00). O uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają bowiem organy administracji, co w tym przypadku oznacza, że rozstrzygnięcie co do umorzenia przedmiotowych należności należy do kompetencji organu, który, w pierwszej kolejności zobowiązany jest do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a w drugim etapie dokonuje wyboru skutków prawnych, które ten stan rodzi. Mając zatem na względzie, iż w przedmiotowej sprawie ocenie może podlegać legalność działania organu podatkowego, a nie zasadność i celowość odmowy, kontrolą sądu objęta zatem została ta część postępowania administracyjnego, która odnosi się do ustalenia przez organy podatkowe faktu istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie ulgi przewidzianej w art. 67 a § 1 pkt 3 O.p. Analizując zaskarżoną decyzję w powyższych granicach stwierdzić należy, iż decyzja nie narusza przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, bowiem organ drugiej instancji przeprowadził postępowanie zgodnie z przepisami prawa, dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w oparciu o cały zebrany w sprawie i wyczerpująco rozpatrzony materiał dowodowy. W ocenie Sądu w decyzjach organów obu instancji przedstawione zostały w sposób prawidłowy i wystarczający przesłanki, na podstawie których odmówiono skarżącemu umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami. Organy podatkowe odniosły się do wszystkich podniesionych przez skarżącego faktów i argumentów, a ocenę zgromadzonego materiału dowodowego zawarły w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć. Ocenie tej trudno zarzucić dowolność. Należy zatem uznać, iż organy nie uchybiły obowiązkom w zakresie zebrania oraz oceny całego materiału dowodowego, o których mowa w art. 122 oraz art. 180 i nast. a w szczególności 191 O.p. Sam też skarżący nie kwestionował na etapie prowadzonych postępowań przed organami prawidłowości i kompletności poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, a jedynie wywodził z tych ustaleń odmienne, korzystne dla siebie skutki podatkowe w zakresie prawa do otrzymania ulgi płatniczej. Poczynione wówczas ustalenia organów podatkowych potwierdzały fakt zarejestrowania skarżącego jako osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, a także brak stałych dochodów. Również w ślad za oświadczeniem samego podatnika przyjęto jego aktualny stan majątkowy, na który składał się dom jednorodzinny o powierzchni 210 m2, budynek gospodarczy o powierzchni 40,5 m2, grunt rolny o powierzchni 0,88 ha oraz samochód Opel z 1992 r. Uznano także wykazywane przez samego skarżącego wydatki związane z bieżącym utrzymaniem oraz ponoszone alimenty w kwocie 300 zł miesięcznie. Również za twierdzeniami samego skarżącego przyjęto, że utrzymuje się on ze sprzedaży warzyw, owoców i miodu (dochód około 250 zł/mc) oraz sprzedaży majątku ruchomego, zgromadzonego we wcześniejszych okresach, a także otrzymuje żywność za świadczoną sporadycznie pomoc sąsiedzką i koleżeńską w postaci usług transportowych. Wzięto także pod uwagę, na co wskazywał sam skarżący, że będąc myśliwym, uzyskuje dodatkowe korzyści w postaci mięsa i trofeów. Korzyści te, co sam podnosił, przekraczają koszty składek członkowskich, które wynoszą około 500 zł rocznie, nie licząc kosztów amunicji (pismo skarżącego z dnia 15.02.2008 r.) Również jak podawał sam skarżący, słuchany do protokółu w dniu 3.03.2008 r., otrzymuje zwroty kosztów polowania. Dopiero na etapie skargi skarżący zakwestionował kompletność poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, podnosząc zarzut nieuwzględnienia przez organ odwoławczy przy ocenie jego aktualnej sytuacji życiowej, okoliczności doznania w dniu 20.06.2011 r. trwałego uszczerbku dłoni, o czym miał on powiadomić pisemnie Kolegium w dniu 16.07.2011 r. Zarzut ten skarżący wiązał z odmiennym przyjęciem przez niego daty wydania zaskarżonej decyzji, którą według niego nie był wskazywany w decyzji dzień 28 czerwca 2011 r.,, ale dzień jej wysłania- tj. 4 stycznia 2012 r. Z tego też względu, co pokreślił na rozprawie w dniu 10.05.2012 r., skoro decyzja organu II instancji wysłana została do niego dopiero w dniu 4 stycznia 2012 r., i to po uprzednim, z jego strony, ponagleniu w tej kwestii Kolegium, to należy uznać, że w faktycznej dacie sporządzania decyzji ta okoliczność była już znana organowi i winna zostać wzięta pod uwagę. Dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego stanowiącego podstawę do wydania zaskarżonej decyzji, Sąd nie dopatrzył się w tym, względzie naruszenia prawa, a poczynione przez organy podatkowe ustalenia dotyczące aktualnej, w dacie podejmowania poszczególnych rozstrzygnięć, sytuacji osobistej i majątkowej skarżącego, pozwalały na podjecie decyzji z jednoczesnym uwzględnieniem przysługującego organom podatkowym uznania, co do wyboru rodzaju rozstrzygnięcia. Natomiast okoliczność, iż już po wydaniu decyzji doszło do ewentualnej zmiany sytuacji osobistej skarżącego, nie może w żaden sposób rzutować wstecznie na ocenę już zapadłego, jednakże jeszcze nie doręczonego rozstrzygnięcia. W świetle przedłożonych Sądowi akt sprawy nie budzi wątpliwości, że objęta skargą decyzja Kolegium podjęta została w dniu 28 czerwca 2011 r. W tej sytuacji fakt przewlekłości w sporządzeniu uzasadnienia decyzji i jej doręczeniu nie wpływa na samą merytoryczną ocenę zapadłego rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe stosownie do treści art. 122 w związku z art. 187 § 1 O.p., podjęły wszelkie działania zmierzające do ustalenia aktualnej sytuacji strony, a ustalenia te potwierdzały trudna sytuację materialną skarżącego. Wbrew twierdzeniu Kolegium, Wójt Gminy P., dokonując w ramach art. 67 a § 1 pkt 3 O.p. umorzenia całości ciążących na skarżącym odsetek za zwłokę, również niewątpliwie uznał istnienie ważnego interesu podatnika. To zaś, że ostatecznie żądanie skarżącego uwzględnione zostało jedynie w części, wynikało z oceny organu co do realnej możliwości uregulowania pozostałej, nieumorzonej raty łącznego zobowiązania podatkowego. Skarżący zresztą już na etapie prowadzonego postępowania podatkowego dokonał samodzielnej zapłaty tej części należności podatkowej, w ramach środków pochodzących, jak sam wskazywał ze "sprzedaży ruchomości". Niewątpliwe zgodzić się trzeba ze skarżącym, że dokonanie zapłaty podatku pociągnęło za sobą zmniejszenie jego majątku, jednakże taki skutek każdorazowo wywołuje u wszystkich podatników wywiązanie się z obowiązków podatkowych. Zawsze bowiem fakt poniesienia obciążeń podatkowych prowadzi do określonego wydatku majątkowego. Skoro jednak ostatecznie skarżący był w stanie, w oparciu o własne zasoby materialne, wywiązać się z obowiązku podatkowego, który ma charakter powszechny, to oznacza to, że słusznie w tej części uznano istnienie po jego stronie zdolności płatniczej, pozwalającej mu na uregulowanie należnego podatku. Organ I instancji docenił także ten niewątpliwy wysiłek finansowy skarżącego, odstępując od negatywnych skutków związanych z nieterminowym uregulowaniem podatku. To zaś, iż ostatecznie w rozstrzygnięciu o umarzeniu w całości należnych odsetek za zwłokę doszło do kwotowego zawyżenia ich wysokości nie rodzi po stronie skarżącego negatywnych skutków prawnych. Oczywistym jest, że organy podatkowe dokonując wyliczenia odsetek winny dokonać go w prawidłowej wysokości, jednakże w realiach niniejszej sprawy, gdy popełniony błąd nie przełożył się na negatywne dla strony skutki finansowe, nie można uznać aby ta wada zaskarżonej decyzji winna powodować konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Biorąc zatem pod uwagę ustalony w sprawie stan faktyczny oraz uregulowania prawne, orzeczono o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego nie orzeczono z uwagi na nieuwzględnienie skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło