I SA/Op 95/06
PostanowienieWSA w Opolu2006-08-14
Skład orzekający: Gerard Czech
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowego, wniesiona z powodu rzekomego braku należytej reprezentacji strony w poprzednim postępowaniu, została wniesiona w ustawowym terminie?Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania została odrzucona jako spóźniona, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że dowiedziała się o podstawie wznowienia lub o poprzednim orzeczeniu w terminie umożliwiającym skuteczne wniesienie skargi. Sąd uznał, że poprzedni likwidator, który odebrał zawiadomienie o rozprawie, miał obowiązek poinformować o tym następcę, a nowy likwidator miał możliwość uzyskania informacji o sprawie od momentu powołania go na stanowisko.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę o wznowienie postępowania sądowego, twierdząc, że była pozbawiona możliwości działania w poprzednim postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem z powodu braku należytej reprezentacji. Spółka została postawiona w stan likwidacji, a jej likwidator złożył rezygnację. Nowy likwidator został powołany po wydaniu wyroku. Strona skarżąca twierdziła, że dowiedziała się o wyroku dopiero z rozmowy telefonicznej z pracownikiem sądu w dniu poprzedzającym złożenie skargi o wznowienie. Sąd uznał, że zawiadomienie o rozprawie zostało skutecznie doręczone poprzedniemu likwidatorowi, a spółka nie informowała sądu o procesie likwidacji.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę o wznowienie postępowania sądowego jako spóźnioną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Gerard Czech po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Spółki z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 23 listopada 2005 r., sygn. akt I SA/Op 216/04 w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego
Wyrokiem z dnia 23 listopada 2005 r., sygn. akt I SA/Op 216/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę A Spółki z o.o. z siedzibą w W. (poprzednia nazwa B Spółka z o.o. w O.) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 1998 r.
Skargą z dnia 28 marca 2006 r. – złożoną w placówce pocztowej w dniu 30 marca 2006 r. - likwidator Spółki R. M. wniósł o wznowienie postępowania sądowego zakończonego w/w prawomocnym wyrokiem, z powodu jego nieważności.
W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania podniesiono, że w sprawie wystąpiły przesłanki określone w art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), a mianowicie, iż strona skarżąca nie była w toku postępowania należycie reprezentowana, na skutek czego została pozbawiona możliwości działania. Wyjaśniono, że w dniu 18.02.2005 r. skarżąca Spółka postawiona została w stan likwidacji, a likwidatorem ustanowiony został H. P. Obowiązki te pełnił do dnia 14.10.2005 r., kiedy to złożył rezygnację z funkcji likwidatora Spółki. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników podjęło w dniu 2.12.2005 r. uchwałę na mocy której powołało R. M. do pełnienia obowiązków likwidatora Spółki. W świetle tych faktów – zdaniem skarżącej – w dniu 23 listopada 2005 r. tj. w dacie wydania wyroku w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 1998 r. Spółka nie miała możliwości działania na skutek braku osób uprawnionych do jej reprezentacji, gdyż z powodu rezygnacji poprzedniego likwidatora nie doszło jeszcze do ustanowienia jego następcy. Prowadzi to – w ocenie strony – do wniosku, iż przedmiotowy wyrok wydany został w postępowaniu dotkniętym wadą nieważności. Wyjaśniono ponadto, że skarga o wznowienie postępowania wniesiona została z zachowaniem terminu, gdyż obecny likwidator R. M. o rozprawie z dnia 23.11.2005 r. i zapadłym w jej trakcie wyroku dowiedział się z przeprowadzonej rozmowy telefonicznej z pracownikiem sekretariatu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, która miała miejsce w dniu 27 marca 2006 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej ppsa - można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możliwości działania.
Stosownie natomiast do dyspozycji art. 277 ppsa, skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji – od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy.
Dokonując analizy skargi o wznowienie postępowania oraz podnoszonych w niej okoliczności faktycznych i prawnych, stwierdzić należy, że została ona wniesiona z przekroczeniem ustawowego terminu do dokonania tej czynności.
Z twierdzeń strony i przedłożonych na jej poparcie dokumentów wynika, że w następstwie dokonanych zmian w reprezentacji Spółki, w miejsce ustępującego likwidatora H. P., który w dniu 14.10.2005 r. złożył rezygnację z dalszego pełnienia tych obowiązków, uchwałą Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia 2 grudnia 2005 r. powołano nowego likwidatora Spółki w osobie R. M. Z powyższego faktu strona wywodzi, że w dacie wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyroku oddalającego jej skargę, tj. w dniu 23.11.2005 r. nie posiadała organu uprawnionego do jej reprezentacji w zawisłym postępowaniu sądowym, co według niej potwierdza zasadność zarówno wznowienia postępowania zakończonego w/w prawomocnym wyrokiem jak i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku.
W tej drugiej kwestii Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu prawomocnym postanowieniem z dnia 15 maja 2006 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Op 216/04 odrzucił, jako spóźniony, wniosek strony skarżącej o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku.
Składając skargę w niniejszej sprawie jak i wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia zapadłego wyroku, jako początek biegu terminu do ich wniesienia wskazano dzień 27.03.2006 r., kiedy to nowo powołany likwidator Spółki miał się dopiero dowiedzieć w telefonicznej rozmowie z pracownikiem sekretariat sądowego o sposobie i dacie rozpoznania wcześniej wniesionej skargi.
Powyższe twierdzenie nie znajduje jednak potwierdzenia, albowiem zawiadomienie o wyznaczonym na dzień 23.11.2005 r. terminie rozprawy została podjęte osobiście przez H. P. - który był uprawniony do odbioru przesyłki - za zwrotnym poświadczeniem jej odbioru w dniu 7.11.2005 r., znajdującym się w aktach sprawy o sygn. akt I SA/Op 216/04.
Wbrew zatem wywodom skargi, Spółka już w tej dacie była w posiadaniu informacji o wyznaczonym terminie rozpoznania wniesionej przez nią skargi. Należy bowiem podkreślić, iż odbiorca przesyłki H. P., wykazany był przez stronę do jej reprezentowania, czego potwierdzeniem był przedłożony wówczas odpis zupełny z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, z którego wynikało, iż był on nie tylko wyłącznym udziałowcem Spółki, ale wchodził też w skład jej jednoosobowego Zarządu.
Na żadnym późniejszym etapie postępowania sądowego, aż do jej prawomocnego zakończenia, Spółka nie informowała Sądu o otwarciu procesu jej likwidacji, nadal posługując się w prowadzonej korespondencji dotychczasowym brzmieniem jej nazwy, bez wskazywania na prowadzoną likwidację (pismo z dnia 23.02.2005 r. - k. 2, zwrotne poświadczenia odbioru pism kierowanych przez Sądy do Spółki k. 60 i 63, wniosek o sporządzenie uzasadnienia z dnia 12.08.2005 r. k. 68 w aktach sprawy o sygn. akt I SA/Op). Obowiązek wskazania prowadzonej likwidacji Spółki wynika zaś z uregulowania art. 274 Kodeksu spółek handlowych, zgodnie z którym likwidację prowadzi się pod firmą spółki z dodaniem oznaczenia "w likwidacji".
Obowiązek informowania Sądu o wszelkich zmianach zachodzących w reprezentacji Spółki, a także o zmianie jej statusu prawnego należy do odpowiednich jej organów statutowych, zatem do Zarządu skarżącej Spółki w osobie H. P., pełniącego następnie obowiązki jej likwidatora. Skoro strona skarżąca nie informowała Sądu o wszczętym procesie likwidacji, a także o ustanowionym likwidatorze w osobie H. P. oraz o jego późniejszym zrzeczeniu się tych obowiązków z dniem 14.10.2005 r., Sąd zasadnie kierował wszelką korespondencję, w tym zawiadomienie o wyznaczonym terminie rozprawy na wskazany w skardze adres Spółki, pod którym przesyłka została podjęta.
Należy przy tym zważyć, iż w sytuacji, gdy po stronie skarżącej doszło do zmiany osoby likwidatora, H. P. jako uprzedni likwidator Spółki, ale także jako osoba, która podjęła przesyłkę z Sądu zawierającą zawiadomienie o wyznaczonym terminie rozprawy na dzień 23.11.2005 r. obowiązana była powiadomić nowego likwidatora o wszelkich istotnych zdarzeniach, które mają wpływ na bieg spraw Spółki. Sam fakt zmiany osoby likwidatora nie przerywa bowiem ciągłości prowadzenia spraw Spółki, a tym samym wszelkie dokonane już wcześniej czynności wobec niej zachowują swoją ważność i skuteczność. To, że w dacie doręczenia Spółce zawiadomienia o wyznaczonym terminie rozprawy nie był jeszcze dokonany wybór nowego likwidatora nie oznacza, że strona nie była w posiadaniu informacji o rozprawie mającej się odbyć w dniu 23.11.2005 r. Nie istniały także żadne przeszkody do przekazania nowemu likwidatorowi wszelkich istotnych informacji dotyczących przedmiotowej sprawy przez ustępującego likwidatora, który nadal był przecież wyłącznym jej udziałowcem.
Zauważyć też trzeba, że wyboru nowego likwidatora w osobie R. M. dokonało w dniu 2 grudnia 2005 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki.
Nie jest zatem uprawnione – w ocenie Sądu – podnoszone w skardze o wznowienie postępowania twierdzenie, iż nowo powołany likwidator Spółki, o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 23.11.2005 r. miał możliwość dowiedzenia się dopiero z rozmowy telefonicznej z pracownikiem sekretariatu tut. Sądu, co miało mieć miejsce w dniu 27.03.2005 r. Informację taką, będącą w posiadaniu Spółki miał on możliwość i powinność uzyskać już w dacie powołania go na likwidatora i przejęcia prowadzenia jej spraw. Z momentem powołania nowego likwidatora Spółki, co miało miejsce w dniu 2.12.2005 r. przywrócona została też jej prawidłowa reprezentacja, a tym samym ustała przeszkoda do podejmowania w jej imieniu czynności procesowych, w tym także złożenia przedmiotowej skargi. Należało zatem przyjąć, że już od tego momentu rozpoczął bieg trzymiesięczny termin przewidziany w art. 277 ppsa, do wniesienia przez stronę skargi o wznowienie postępowania sądowego. To kiedy nowo powołany likwidator podjął faktycznie działania zmierzające do ustalenia aktualnego stanu sprawy rozpatrywanej przez Sąd na skutek wniesionej przez Spółkę skargi, jest okolicznością nie mającą znaczenia dla początku biegu terminu procesowego, o którym stanowi powołany art. 277 ppsa. Istotnym jest bowiem moment, w którym osoba powołana do reprezentowania Spółki miała możliwość podjęcia, przy zachowaniu należytej staranności, czynności związanych z kontynuacją prowadzenia jej spraw, w tym także dokonania stosownych ustaleń co do sposobu zakończenia omawianego postępowania sądowego. Odmienna ocena prowadziłaby bowiem do sytuacji, że to wyłącznie wola strony, a nie obiektywnie występujące w danym przypadku okoliczności, decydowałaby o wyborze dogodnej dla niej daty początkowej biegu terminu do dokonania określonych czynności procesowych.
Sąd nie podzielił zatem stanowiska strony, iż wniesienie skargi nastąpiło w określonym ustawowo terminie.
Z tych też względów, skargę strony jako spóźnioną należało odrzucić na podstawie art. 280 § 2 powołanej już wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło