I SA/Op 97/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 10 grudnia 2010 r., [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie w podatku akcyzowym za okres od czerwca do października i grudzień 2002 r. wskutek wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi postanawia: wniosek odrzucić Postanowieniem z dnia 23 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) -/dalej p.p.s.a./, odrzucił skargę K. N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 10 grudnia 2010 r., w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej określającej zobowiązanie w podatku akcyzowym za okres od czerwca do października i grudzień 2002 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż złożenie skargi nastąpiło z uchybieniem ustawowego terminu, przewidzianego dla dokonania tej czynności, gdyż trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a., upływał w dniu 14 stycznia 2011 r., natomiast Skarżący wniósł skargę w dniu 17 stycznia 2011 r., (data nadania pisma w urzędzie pocztowym). Pismem nadanym w dniu 8 marca 2011 r. Skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Podniósł, iż opóźnienie spowodowane zostało jego kilkutygodniową ostrą chorobą narządu wzroku, na dowód czego przedłożył zaświadczenie lekarskie. Wskazał, iż od czasu rezygnacji z usług zawodowego pełnomocnika (doradcy podatkowego) rozpoczął samodzielnie prowadzenie wszystkich spraw związanych z unieważnieniem błędnej decyzji Dyrektora Izby Celnej, obciążającej go niesłusznie podatkiem akcyzowym. Podkreślił, iż do czasu choroby dochowywał wszystkich wymaganych terminów. Zdaniem Skarżącego, brak przywrócenia terminu spowoduje pozbawienie go obrony przed niesłusznie wydaną decyzją oraz obciążeniem wysokim podatkiem akcyzowym, którym - zgodnie z tezą NSA - powinien zostać obciążony producent wyrobu akcyzowego, a nie kolejny jego sprzedawca. Wraz z wnioskiem Skarżący dokonał uchybionej czynności, tj. ponownie złożył skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jako spóźniony podlegał odrzuceniu. Zasadą wynikającą z art. 85 p.p.s.a. jest bezskuteczność czynności podjętej w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu. Jednakże w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 83 § 1). Warunkami skuteczności takiego wniosku jest złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i § 2 oraz art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.) Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkować musi odmową przywrócenia terminu. Z brzmienia cytowanych wyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie, tj. wniesiono wniosek w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, dopełniono (wraz z wnioskiem) czynności, dla której był ustanowiony termin oraz wystąpił brak winy w uchybieniu terminu. Jednym z warunków przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Stosownie bowiem do art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wniosek jest spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a.. Termin ten liczy się od ustania przyczyny uchybienia terminu (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Zakamycze 2005, str. 222). We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, Skarżący jako przyczynę zwłoki podał ostrą chorobę narządu wzroku, na którą - zgodnie z zaświadczeniem lekarskim - chorował w okresie od 2 do 25 stycznia 2011 r. Przyjąć zatem należy, iż przyczyna uchybienia terminu ustała już w dniu następnym, tj. 26 stycznia 2011 r. Konsekwencją tego jest uznanie wniosku Skarżącego, nadanego w dniu 8 marca 2011 r., za spóźniony, bowiem określony w art. 87 § 1 p.p.s.a. 7 dniowy termin upłynął w dniu 2 lutego 2011 r. Jednocześnie Sąd nie podzielił przekonania Skarżącego o braku winy w niedochowaniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. W literaturze prawniczej dominuje pogląd, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż choroba i korzystanie ze zwolnienia lekarskiego nie jest równoznaczne z potwierdzeniem niemożności dokonania czynności. Brak winy występuje wtedy, gdy choroba uniemożliwia podjęcie działania nie tylko osobiście, ale i skorzystanie z pomocy innych osób. /por. J. Gudowski w : Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego cz. I tom 1, 2004 r., str. 362 /. Zatem choroba może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą uchybienie terminu, gdy uniemożliwiała ona całkowicie dokonanie czynności procesowej stronie samodzielnie lub przy pomocy innej osoby. Zdaniem Sądu, choroba na którą zapadł Skarżący nie uniemożliwiała jego osobistego działania, skoro w czasie, w którym na nią chorował (do 25. 01.2011 r.) sporządził on osobiście skargę i nadał ją w dniu 17.01.2011 r. w urzędzie pocztowym. Okoliczności te wykluczają uznanie, że skarżący uprawdopodobnił okoliczności wskazujące na brak jego winy. W przedstawionych okolicznościach faktycznych i prawnych, na mocy art. 88 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji