I SA/Op 99/25

WyrokWSA w Opolu2025-06-04

Skład orzekający: Aleksandra Sędkowska, Grzegorz Gocki, Anna Komorowska-Kaczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłata zmienna za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych powinna być ustalana na podstawie rzeczywistej ilości odprowadzonych wód, czy też na podstawie danych zawartych w pozwoleniu wodnoprawnym, uwzględniając dane IMGW dotyczące rzeczywistych opadów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że opłata zmienna za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych powinna być ustalana na podstawie rzeczywistej ilości odprowadzonych wód, a nie wyłącznie na podstawie danych z pozwolenia wodnoprawnego. Organ pominął dane IMGW dotyczące rzeczywistych opadów, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, skutkując uchyleniem decyzji.
Stan faktyczny
Spółka P. S.A. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Opolu, która ustaliła jej opłatę zmienną za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych za II kwartał 2024 r. w wysokości 3.428,00 zł. Spółka kwestionowała sposób naliczenia opłaty, twierdząc, że powinna być ona oparta na rzeczywistej ilości odprowadzonych wód, a nie na danych z pozwolenia wodnoprawnego. Organ oparł się na pozwoleniu wodnoprawnym, ignorując dane IMGW dotyczące rzeczywistych opadów, co Spółka uznała za błędne.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Dyrektora Zarządu Zlewni w Opolu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej kwotę 1.038,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki Asesor sądowy WSA Anna Komorowska-Kaczkowska Protokolant Referent Beata Olfans po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2025 r. sprawy ze skargi P. S. A. w W. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Opolu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 27 listopada 2024, nr CO.ZUT.4701.1030.OZ.2024.TF w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za II kwartał 2024r. za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w Opolu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej kwotę 1.038,00 zł (słownie złotych: jeden tysiąc trzydzieści osiem 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej przez P. S.A. w W. (dalej jako: Skarżąca, Spółka, Strona) jest decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni w Opolu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej jako: Dyrektor Zarządu Zlewni w Opolu PGW WP; organ), którą organ ten ustalił Spółce opłatę zmienną za okres II kwartału 2024 r. za odprowadzanie do wód rzeki O. i Kanał M. - wód opadowych lub roztopowych, w wysokości 3. 428,00 zł. Z akt sprawy wynika, iż w dniu 12 sierpnia 2024 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w Opolu PGW WP, na podstawie art. 272 ust. 17 w zw. z ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1087; t.j. ze zm.; dalej jako: "Prawo wodne") oraz zgodnie ze złożonym przez Stronę oświadczeniem z dnia 17 lipca 2024 r. podmiotu zobowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne, ustalił Stronie opłatę zmienną za okres II kwartału 2024 r. za odprowadzanie do wód rzeki O. i Kanał M. - wód opadowych lub roztopowych, w wysokości 3.428,00 zł, w formie informacji. Jednocześnie Dyrektor Zarządu Zlewni w Opolu PGW WP w informacji tej wskazał, że opłatę należy uiścić na rachunek PGW WP w terminie 14 dni od dnia doręczenia informacji. W dniu 4 września 2024 r. Strona dokonała zapłaty w wysokości 3.428,00 zł z tytułu opłaty zmiennej za okres II kwartału 2024 roku. W dniu 13 sierpnia 2024 r. do Zarządu Zlewni w Opolu PGW WP wpłynęło skorygowane oświadczenie z dnia 7 sierpnia 2024 r. za II kwartał 2024 roku za odprowadzanie do wód rzeki O. i Kanału M. - wód opadowych lub roztopowych. W oświadczeniu tym Spółka podała skorygowaną ilość odprowadzanych do wód - wód opadowych lub roztopowych w II kwartale 2024 r. (912 m3) wyjaśniając, iż wyliczenie to powstało na podstawie wielkości opadów w okresie od 1 kwietnia 2024 r. do 30 czerwca 2024 r., tj. na podstawie danych udostępnionych przez IMGW dla stacji meteorologicznej w O. Pismem z dnia 6 września 2024 r. Spółka złożyła reklamację, w której nie zgodziła się z wysokością naliczonej w informacji z dnia 12 sierpnia 2024 r. znak: [...] opłaty za usługi wodne. Do reklamacji podmiot ten dołączył korektę oświadczenia za usługi wodne, w której ponownie wykazał, iż ilość odprowadzanych w II kwartale wód opadowych lub roztopowych wyniosła 912 m3. Jednocześnie Strona poinformowała, iż informacje o ilości odprowadzonych w II kwartale 2024 r. do wód - wód opadowych lub roztopowych, przedłożone w oświadczeniu tego podmiotu z dnia 17 lipca 2024 r. są błędne, tzn. wskazane ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych odpowiadają teoretycznym wartościom ilości wód wskazanych w pozwoleniu wodnoprawnym z dnia 17 października 2019 roku, znak: [...], tj. % sumy wartości ilości odprowadzanych wód wskazanych w powyższym pozwoleniu wodnoprawnym. Jednocześnie Strona podkreśliła, iż ma obowiązek podania rzeczywistej ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych wyrażonej w m3 w danym kwartale, zatem wyliczenia ilości wód odprowadzanych w II kwartale 2024 r. w przekazanej przez Stronę korekcie oświadczenia z dnia 7 sierpnia 2024 r. zostały sporządzone w oparciu o dane dotyczące wielkości opadów atmosferycznych jakie miały miejsce w okresie od 1 kwietnia do 30 czerwca 2024 r. udostępnione przez IMGW dla stacji meteorologicznej w O. oraz stosownie zredukowanej rzeczywistej wielkości powierzchni zlewni odwadnianej (określonej na podstawie dokumentacji powykonawczej). Strona wskazała, że wysokość naliczonej opłaty zmiennej za usługi wodne za okres II kwartału 2024 r. jest zatem nieprawidłowa, w związku z czym wniosła o wystawienie informacji za usługi wodne w oparciu o rzeczywiste dane dotyczące ilości odprowadzanych w II kwartale 2024 r. wód opadowych lub roztopowych. Mając na uwadze powyższe, pismem z dnia 13 września 2024 r. znak: [...] Dyrektor Zarządu Zlewni w Opolu PGW WP wezwał Stronę do wyjaśnień, tzn. do przedstawienia danych liczbowych wykorzystanych do obliczenia ilości odprowadzonych wód opadowych lub roztopowych wskazanych w skorygowanym oświadczeniu załączonym do przedmiotowej reklamacji, tj. do podania powierzchni zredukowanej zlewni oraz wielkości opadu na terenie objętym pozwoleniem wodnoprawnym. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pismem z dnia 25 września 2024 r. Strona wyjaśniła, iż obliczenia rzeczywistej ilości odprowadzanych w II kwartale 2024 r. wód opadowych lub roztopowych zostały sporządzone w oparciu o dane dotyczące wielkości opadów atmosferycznych, jakie miały miejsce w okresie od 1 kwietnia do 30 czerwca 2024 r., udostępnione przez IMGW dla stacji meteorologicznej w O. oraz stosownie zredukowanej rzeczywistej wielkości powierzchni zlewni odwadnianej (określonej na podstawie dokumentacji powykonawczej). Przedstawione zostały ponadto szczegółowe założenia przyjęte do wyliczeń ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych, w tym m.in.: - wielkość odnotowanego opadu w II kwartale 2024 r., który wyniósł 124,2 mm (dane pozyskane zostały z IMGW dla stacji mereologicznej w O.), - odprowadzanie wód opadowych do wód rzeki O. i Kanału M. odbywa się wylotami nr [...], [...] i [...], - łączna wielkość powierzchni zlewni zredukowanej przyjęta do wyliczenia wyniosła 7 345 m2. Organ, pismem z dnia 23 października 2024 r., wezwał następnie Stronę do przedłożenia wskazywanej przez nią dokumentacji powykonawczej. W dniu 6 listopada 2024 r. do Zarządu Zlewni w Opolu PGW WP wpłynęło pismo Strony z dnia 6 listopada 2024 r. znak: [...] wraz z załączonymi mapami stanowiącymi część dokumentacji przedsięwzięcia inwestycyjnego na odcinku O.1 – O.2 oraz tabelą z wymienionymi wylotami oraz rodzajami powierzchni na poszczególnych rysunkach. W dniu 27 listopada 2024 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w Opolu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, na podstawie art. 273 ust. 6 w związku z art. 272 ust. 5 Prawa wodnego wydał decyzję znak: CO.ZUT.4701.1030.0Z.2024.TF ustalającą wysokość opłaty zmiennej za okres II kwartału 2024 r. w wysokości 3.428,00 zł za odprowadzanie do wód rzeki O. i Kanał M. - wód opadowych lub roztopowych "na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z dnia 17 października 2019 r., znak [...]". Organ w uzasadnieniu wskazał, iż decyzją z dnia 13 października 2023 roku, znak: [...] Dyrektor Zarządu Zlewni w Opolu PGW WP udzielił Stronie pozwolenia wodnoprawnego na usługi wodne polegające na odprowadzaniu projektowanymi wylotami wód opadowych lub roztopowych pochodzących z odwadniania obszaru kolejowego do odbiorników: wylot nr [...] do Kanału M., wylot nr [...] do rzeki O. oraz wylot nr [...] do rzeki O. Jednocześnie w przedmiotowym pozwoleniu wodnoprawnym podana została wielkość powierzchni zlewni rzeczywistej, jak również wielkość powierzchni zlewni zredukowanej dla poszczególnego wylotu, której sumaryczna ilość znacząco różni się od łącznej wielkości powierzchni zlewni zredukowanej podanej przez Stronę w korekcie oświadczenia dołączonego do reklamacji z dnia 6 września 2024 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w Opolu PGW WP wskazał, iż nie uznaje reklamacji, gdyż poprzez złożenie oświadczenia ze wskazaniem ilości odprowadzonych wód oraz miejscem korzystania z usługi wodnej, Strona w sposób dostateczny przejawiała swoją wolę i miała pełną świadomość wysokości opadu oraz terenu z jakiego wody opadowe lub roztopowe są ujmowane. Dyrektor Zarządu Zlewni w Opolu nie był tym samym uprawniony do ingerowania w treść oświadczenia i przy naliczaniu opłaty za usługi wodne za okres II kwartału zobowiązany był przyjąć ilości wód wskazane przez podmiot oraz przyjął podaną przez podmiot powierzchnię zredukowaną, a więc taką, która uwzględnia współczynnik spływu, będący wielkością charakterystyczną dla każdej zlewni. Organ wskazał dalej, iż nie uznał za wiarygodną korektę oświadczenia z dnia 7 sierpnia 2024r. z uwagi na fakt, iż z pozwolenia wodnoprawnego z dnia 13 października 2023 roku, znak: [...] jasno wynika, iż sumaryczna wielkość powierzchni zlewni zredukowanej wynosi 2,87 ha, co w przeliczeniu wynosi 28 700 m2. Tym samym organ wydając informację z dnia 12 sierpnia 2024 r. znak: [...] za usługi wodne związany był ostatecznym pozwoleniem wodnoprawnym, które zostało wydane na podstawie operatu wodnoprawnego wykonanego przez upoważnioną do tego osobę. To w operacie wodnoprawnym umieszczono obliczenia dotyczące zredukowanej powierzchni terenów, z których ma być odprowadzana woda, a które to zapisy następnie znalazły odzwierciedlenie w pozwoleniu wodnoprawnym. Jednocześnie organ wskazał, iż idąc tokiem rozumowania Strony, należałoby w sposobie obliczenia rzeczywistej ilości odprowadzanych do wód - wód opadowych lub roztopowych wziąć pod uwagę wielkość opadu na terenie objętym pozwoleniem wodnoprawnym udostępnioną przez IMGW dla stacji meteorologicznej w O. w II kwartale 2024 r. (tj. 0,1242 m3) oraz wielkość powierzchni zredukowanej podanej w pozwoleniu wodnoprawnym z dnia 13 października 2023 roku, znak: [...] (tj. 28 700 m2), wówczas rzeczywista ilość odprowadzanych wód wynosiłaby 3 564,54 m3, a nie jak wskazuje Strona w swym oświadczeniu z dnia 7 sierpnia 2024 r. oraz z dnia 6 września 2024 r., czyli 912 m3. Organ wskazał, iż opłata zmienna za okres II kwartału 2024 roku została obliczona zgodnie z art. 272 ust. 5 Prawa wodnego jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych (0,75 zł za 1 m3), ilości odprowadzanych wód (4 571 m3) i czasu (jeden kwartał). Wysokość jednostkowej stawki opłaty zmiennej została określona w § 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2023 r. poz. 2471; dalej zwanym: rozporządzeniem). Do ustalenia wysokości opłaty przyjęto jednostkową stawkę opłaty za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych. Od ww. decyzji, pismem z dnia 2 stycznia 2025 r. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Skarżąca zarzuciła przedmiotowej decyzji naruszenie art. 272 ust. 5 Prawa wodnego w zw. z § 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne, polegające na niewłaściwym ich zastosowaniu poprzez przyjęcie jako podstawy ustalenia opłaty zmiennej danych zawartych w pozwoleniu wodnoprawnym, podczas gdy podstawę określenia opłaty zmiennej stanowi iloczyn ilości odprowadzonych wód wyrażonej w m3 oraz jednostkowej stawki opłaty z terenów szczelnych, nie zaś powierzchnia zlewni zredukowanej oraz szacowana maksymalna ilość wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych do wód lub do ziemi. W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 272 ust. 5 Prawa wodnego wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, ilości odprowadzonych wód, wyrażonej w m3 i czasu, wyrażonego w latach, z uwzględnieniem istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych oraz ich pojemności. Stosownie zaś do art. 552 ust. 2g Prawa wodnego w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej kwartalnej, oświadczenia podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne zawierają ilość odprowadzonych do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, wyrażoną w m3 (w danym kwartale), wraz z informacją o istnieniu urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych i ich pojemności. Z kolei § 8 pkt 1 rozporządzenia określa wartość jednostkowej stawki opłat za usługi wodne w formie opłaty zmiennej w przypadku braku urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych. W ocenie Skarżącej użycie przez ustawodawcę w art. 272 ust. 5 Prawa wodnego zwrotu "ilości odprowadzanych wód" przy zastosowaniu wykładni językowej pozwala przyjąć, że wpływ na wysokość opłaty zmiennej ma rzeczywista, faktyczna ilość odprowadzonych wód opadowych i roztopowych w danym okresie rozliczeniowym. Za taką interpretacją przemawia istota opłaty zmiennej, zgodnie z którą jej wysokość jest powiązana z rzeczywistym zakresem korzystania z wód. Zatem, w ocenie Skarżącej, za błędny uznać należy pogląd organu wskazujący na związanie treścią pozwolenia wodnoprawnego. Skarżąca wskazała, iż jednostkowa stawka opłat za usługi, jak wynika z § 8 pkt 1 rozporządzenia, dotyczy wyłącznie terenów uszczelnionych, a nie jak błędnie, przyjął organ - całej powierzchni zlewni określonej w pozwoleniu wodnoprawnym. Niewątpliwie bowiem nie cały obszar objęty pozwoleniem wodnoprawnym jest terenem uszczelnionym. Opłata za usługi wodne podyktowana jest zasadą "zanieczyszczający płaci". Prawo wodne (art. 99) oraz rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (§ 17 ust. 1), w opinii Skarżącej jednoznacznie wskazują, że zanieczyszczenie wód opadowych lub roztopowych jest powiązane z powierzchnią szczelną. Skarżąca podkreśliła, iż metodologię obliczeń przedstawiono w piśmie z 25 września 2024r. znak: [...] wskazując na: 1) przyjętą wielkość odnotowanego opadu w II kwartale 2024r. (w oparciu o dane pozyskane z IMGW dla stacji meteorologicznej w O.) -124,2 mm; 2) przyjęte do obliczeń rodzaje powierzchni (w oparciu o dokumentację powykonawczą, tj. peron, parking/ utwardzony plac, droga, chodnik, budynek, wiata, równia stacyjna nieprzepuszczalna, most); 3) określone dla każdego rodzaju powierzchni współczynniki spływu - co pozwoliło określić zredukowaną powierzchnię zlewni (7345m2) a następnie ilość odprowadzonych wód dla II kwartału 2024 r., jako iloczyn wielkości opadu i powierzchni zredukowanej zlewni, tj. 0,1242m x 7345m2 = 912,25m3. Ponadto Skarżąca wskazała, iż potwierdzeniem jej stanowiska są wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu (wyroki z: 13 grudnia 2019 r. I SA/Op 409/19; 13 grudnia 2019 r. I SA/Op 410/19; 13 grudnia 2019 r. I SA/Op 414/19; 13 grudnia 2019 r. I SA/Op 415/19). Organ nie uznał zarzutów zawartych w skardze za uzasadnione i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - dalej: "P.p.s.a."), uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym zastosowania w sprawie). Oceniając zaskarżoną decyzję przez pryzmat wskazanych przesłanek Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia prawa zarówno materialnego jaki i procesowego w stopniu skutkującym koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, stała się ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w Opolu z 27 listopada 2024 r. w przedmiocie ustalenia opłaty zmiennej za okres II kwartału 2024 r. za odprowadzanie do wód rzeki O. i Kanał M. - wód opadowych lub roztopowych, w wysokości 3. 428,00 zł. Spór pomiędzy stronami w niniejszej sprawie ogniskuje się wokół kwestii wpływu charakteru terenu, z którego zbierane są wody opadowe lub roztopowe i odprowadzane następnie przez system kanalizacji do wód na obowiązek ponoszenia za taką usługę wodną opłaty zmiennej. Zdaniem Skarżącej opłata zmienna dotyczy wyłącznie powierzchni uszczelnionych. Natomiast organ wskazywał, iż związany był ostatecznym pozwoleniem wodnoprawnym, które zostało wydane na podstawie operatu wodnoprawnego wykonanego przez upoważnioną do tego osobę. To w operacie wodnoprawnym umieszczono obliczenia dotyczące zredukowanej powierzchni terenów, z których ma być odprowadzana woda, a które to zapisy następnie znalazły odzwierciedlenie w pozwoleniu wodnoprawnym. W ocenie Sądu argumentacja Strony w powyższej kwestii nie zasługuje na aprobatę. Na wstępie przypomnieć należy regulacje prawne mające zastosowanie w sprawie. I tak, z przepisów Prawa wodnego wynika, że opłaty stanowią instrument ekonomiczny służący gospodarowania wodami, pobiera się je za usługi wodne ( art. 267 pkt 1 Prawa wodnego). Ustawodawca określił w ustawie rodzaje usług wodnych za które pobiera się opłaty. W katalogu takich usług wodnych podlegających opłacie ujął między innymi opłatę za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast ( art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a) Prawa wodnego). Ustawodawca rozróżnia tutaj dwa typy tej usługi: - odprowadzanie do wód wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych, oraz - odprowadzanie do wód wód opadowych lub roztopowych ujętych w systemy kanalizacji zbiorczej, w każdym wypadku wymagając, żeby teren z którego wody opadowe lub roztopowe były odprowadzane, znajdował się w granicach administracyjnych miast. Definiując omawianą usługę wodną ustawodawca nie wprowadza żadnych dodatkowych wymagań czy warunków odnoszących się do terenu, z którego odprowadzane są wody opadowe lub roztopowe. W szczególności nie czyni dystynkcji pomiędzy terenem szczelnym a nieszczelnym jak tego chce Skarżąca. W świetle literalnej wykładni w/w przepisu opłata dotyczy odprowadzania wód "ujętych (...) w granicach administracyjnych miast". Zgodnie z art. 270 ust. 11 Prawa wodnego opłata za usługi wodne za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej od istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych. Brzmienie tego przepisu wbrew stanowisku Skarżącej wcale nie oznacza zawężenia rodzaju usługi wodnej wskazanej w art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a) Prawa wodnego, tyle tylko, że stanowi, iż podlega ona opłacie zarówno stałej i zmiennej, a ta ostatnia "zależna" jest od istnienia "urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych". W ocenie Sądu, komentowany przepis nie zwalnia z opłaty zmiennej terenów nieszczelnych, lecz pozwala jedynie na różnicowanie stawek opłaty zmiennej za przedmiotową usługę w zależności od istnienia określonego urządzenia a także od jego parametrów (pojemności). Nieuprawnione jest twierdzenie, że komentowany przepis uzależnia odpłatność omawianej usługi wodnej w postaci opłaty zmiennej od charakteru terenu skąd wody opadowe czy roztopowe są odprowadzane, to jest czy stanowi on teren uszczelniony czy też nie. Takiego wniosku prezentowanego przez Skarżącą nie sposób wyprowadzać z analizy w/w przepisów, skoro takich rozróżnień nie wprowadza sam ustawodawca (lege non distinguente). Zatem zakres przedmiotowej usługi wodnej, podlegający tak opłacie stałej jak i opłacie zmiennej, jest zawsze taki sam, i dla obowiązku ponoszenia tych opłat nie ma znaczenia, czy tereny miejskie skąd wody opadowe i roztopowe są odprowadzane do wód, są uszczelnione czy też nie (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 16.03.2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1179/22). Do takich wniosków skłania także redakcja przepisu art. 272 ust 5 Prawa wodnego, który określa sposób kalkulacji (algorytm) wysokości należnej opłaty zdefiniowanej w art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a) Prawa wodnego. Zgodnie z tym przepisem wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, ilości odprowadzonych wód, wyrażonej w m3, i czasu, wyrażonego w latach, z uwzględnieniem istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych oraz ich pojemności. In fine cytowanego przepisu powtórzono, że przy kalkulacji należy uwzględnić występowanie urządzeń do retencjonowania wody. Określenie "z terenów uszczelnionych" odnosi się nie do rodzaju usługi, która podlega opłacie (ta została wymieniona na początku wypowiedzi normatywnej), ale do charakteru urządzenia, którego istnienie ma wpływ na wysokość opłaty, zwłaszcza, że po sformułowaniu "urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych" dodany jest zapis "oraz ich pojemności", co ewidentnie odnosi się do cechy takiego urządzenia. Potwierdzeniem takiego rozumienia w/w przepisów, które zaprezentował Sąd, jest redakcja § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne wydanego w oparciu o delegację ustawową z art. 277 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 2 lit. b-f Prawa wodnego. Przepis ten stanowi, że jednostkowe stawki opłat za usługi wodne w formie opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast wynoszą: 1) bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych - 0,75 zł za 1 m3 na 1 rok; 2) z urządzeniami do retencjonowania wody o pojemności: a) do 10% odpływu rocznego z terenów uszczelnionych - 0,625 zł za 1 m3 na 1 rok, b) powyżej 10% odpływu rocznego z terenów uszczelnionych - 0,50 zł za 1 m3 na 1 rok, c) powyżej 20% odpływu rocznego z terenów uszczelnionych - 0,375 zł za 1 m3 na 1 rok, d) powyżej 30% odpływu rocznego z terenów uszczelnionych - 0,075 zł za 1 m3 na 1 rok. In principio przywołanej regulacji wskazano rodzaj usługi wodnej podlegającej opłacie w formie opłaty zmiennej - to jest odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast. Brak tutaj wskazania, że opłata zmienna jest przewidziana tylko do pewnego zakresu usługi wodnej podlegającej opłacie stałej, a mianowicie, że ograniczona jest tylko do odprowadzania wód opadowych lub roztopowych z terenów miejskich stanowiących tereny szczelne. W ocenie Sądu literalna (językowa) wykładnia § 8 rozporządzenia w sprawie stawek prowadzi do jednoznacznego wniosku, że rozróżnia się stawkę podstawową opłaty zmiennej za w/w usługę wodną, którą przyjmuje się w razie stwierdzenia, że na terenie skąd odprowadzone są wody nie występują "urządzenia do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych" (§ 8 pkt 1 rozporządzenia) bez względu na to, czy teren ten jest uszczelniony czy też nie oraz preferencyjną, gdy występują takie urządzenia na terenie uszczelnionym. W świetle powyższego, zdaniem Sądu, uznać należy, iż omówione wyżej przepisy Prawa wodnego nie przewidują braku odpłatności w postaci opłaty zmiennej za przedmiotową usługę, jeżeli wody z opadów atmosferycznych odbierane są z terenów nieszczelnych, lecz wprowadzają preferencje w naliczaniu tej opłaty, jeżeli usługa wodna odnosi się do terenów uszczelnionych, na których znajdują się urządzenia do retencjonowania wody, a wysokość preferencji zależy od pojemności tych urządzeń (§ 8 pkt 2 lit. a, b, c i d rozporządzania w sprawie stawek). Zasadnie zatem organ w tym zakresie odwołał się do operatu wodnoprawnego, stanowiącego podstawę do udzielenia Stronie pozwolenia wodnoprawnego, co pozwoliło wyliczyć tzw. powierzchnię skorygowaną, w oparciu o którą dokonano wyliczenia należnej opłaty zmiennej. Taka metodologia wyliczenia wysokości należnej opłaty zmiennej uwzględnia częściową retencję naturalną wód odprowadzanych z danego terenu i pozwala oszacować ilość odprowadzanych z nich wód zbliżoną do rzeczywistej. Sąd nie podzielił zatem zarzutu dotyczącego błędnego przyjęcia wielkości powierzchni, z jakiej odprowadzane są wody opadowe i roztopowe. Zaznaczenia przy tym wymaga, iż w przywołanych w skardze wyrokach przedmiotem sporu nie była kwestia będąca osią sporu w niniejszej sprawie. Sąd w przywołanych przez Skarżącą wyrokach nie dokonywał analizy przepisów rozporządzenia (przy czym było to nieobowiązujące w 2024 r. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne) ani Prawa wodnego celem ustalenia, czy stawki jednostkowe przewidziane są tylko dla terenów uszczelnionych czy nie. Sąd wskazał co prawda - nie uzasadniając przy tym tego sformułowania – iż: "W rozporządzeniu nie ujęto stawek jednostkowych do obliczenia opłat dla terenów nieuszczelnionych", jednak jednocześnie wskazał, iż "reklamację złożoną w tym zakresie organ uwzględnił w zaskarżonej decyzji". Oznacza to, iż przyjęcie innej wykładni wspomnianego przepisu § 8 rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2017 r. działałoby w istocie na niekorzyść strony, bowiem oznaczałoby, iż organ wadliwie uwzględnił reklamację w tym zakresie. Takiej wykładni Sąd w przywołanych wyrokach jednak nie dokonywał, albowiem kwestia ta nie była przedmiotem sporu i stąd nie wymagała pogłębionej analizy. Stąd Sąd, obecnie rozpoznając niniejszą sprawę, poczynił własną analizę spornych regulacji prawnych, uznając w tym zakresie stanowisko Strony za nieprawidłowe. Sąd uznał jednak, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem przy ustalaniu ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych organ pominął dane udostępnione przez IMGW, a wskazujące rzeczywistą sumę opadów w badanym okresie i regionie, na które to dane powołała się Skarżąca. Przypomnieć należy, iż na podstawie art. 272 ust. 5 Prawa wodnego wysokość opłaty zmiennej ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, ilości odprowadzonych wód, wyrażonej w m3 i czasu, wyrażonego w latach, z uwzględnieniem istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych oraz ich pojemności. Zgodnie z art. 272 ust. 10 Prawa wodnego, ustalając wysokość tej opłaty uwzględnia się okres rozliczeniowy wynoszący kwartał. Sąd zwraca uwagę, że użycie przez ustawodawcę w art. 272 ust. 5 Prawa wodnego zwrotu "ilości odprowadzanych wód" przy zastosowaniu wykładni językowej pozwala przyjąć, że wpływ na wysokość spornej opłaty ma rzeczywista, faktyczna ilość odprowadzonych wód opadowych i roztopowych w danym okresie rozliczeniowym. Za taką interpretacją przemawia także sama istota opłaty zmiennej, zgodnie z którą jej wysokość jest powiązana z rzeczywistym zakresem korzystania z wód (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24.10.2024 r., sygn. akt I SA/Po 490/23). Należy też wskazać na treść art. 552 ust. 7 Prawa wodnego, wedle której do dnia 31 grudnia 2026 r. Wody Polskie są obowiązane wyposażyć w przyrządy pomiarowe podmioty obowiązane do ponoszenia opłat za usługi wodne, o których mowa w art. 288 ust. 1, czyli również opłaty stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania. Do tego czasu, zgodnie z art. 552 ust. 2a Prawa wodnego ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne następuje również na podstawie oświadczenia podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłaty za usługi wodne, za poszczególne kwartały (por. wyrok NSA z 26 września 2023 r., sygn. akt III OSK 2731/21). W niniejszej sprawie, z uwagi na brak urządzeń pomiarowych, które pozwoliłyby organowi ustalić ilość odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych, Strona wskazała w korekcie informacji oraz w reklamacji na dane dotyczące wielkości opadów w okresie od 1 kwietnia 2024 r. do 30 czerwca 2024 r. - które wyniosły 124,2 mm - udostępnione przez IMGW dla stacji meteorologicznej w O. Niezrozumiałym zatem jest, dlaczego organ pominął te informacje i przyjął w tym zakresie dane wynikające pozwolenia wodnoprawnego. Tym bardziej, iż w zaskarżonej decyzji organ czynił – hipotetyczne - rozważania odnośnie możliwości ustalenia rzeczywistej ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych wskazując, że należałoby w sposobie obliczenia rzeczywistej ilości odprowadzanych do wód - wód opadowych lub roztopowych "wziąć pod uwagę wielkość opadu na terenie objętym pozwoleniem wodnoprawnym udostępnioną przez IMGW dla stacji meteorologicznej w O. w II kwartale 2024 r. (tj. 0,1242 m3) oraz wielkość powierzchni zredukowanej podanej w pozwoleniu wodnoprawnym z dnia 13 października 2023 roku, znak: [...] (tj. 28 700 m2), a wówczas rzeczywista ilość odprowadzanych wód wynosiłaby 3 564,54 m3". Przy czym w zaskarżonej decyzji opłata zmienna za okres II kwartału 2024 roku została obliczona przy przyjęciu innej wielkości dotyczącej ilości odprowadzanych wód – a zatem jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych (0,75 zł za 1 m3), ilości odprowadzanych wód (4 571 m3) i czasu (jeden kwartał). A więc do obliczenia ilości odprowadzanych wód (stanowiącej iloczyn ilości sumy opadów w danym kwartale i powierzchni zredukowanej) organ przyjął dane dotyczące wielkości opadów wynikające z pozwolenia wodnoprawnego, pomimo dysponowania danymi dotyczycącymi wielkości opadów w okresie od 1 kwietnia 2024 r. do 30 czerwca 2024 r. udostępnionymi przez IMGW dla stacji meteorologicznej w O., a które to dane wskazują rzeczywistą sumę opadów w danym regionie. Organ rozpoznając niniejszą sprawę całkowicie zignorował powyższe okoliczności, podnoszone przez Stronę w korekcie informacji oraz w reklamacji, pomimo że mogły mieć one wpływ na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia, pomijając przy tym treść przepisu art. 552 ust. 2a Prawa wodnego. Nie sposób zatem uznać, by organ opłatę zmienną obliczył prawidłowo na podstawie art. 272 ust. 5 Prawa wodnego w zw. z § 8 pkt 1 rozporządzenia. W kontrolowanej sprawie stwierdzona wadliwość, skutkująca uchyleniem zaskarżonej decyzji, polegała zatem na braku należytego dokonania przez organ zasadniczych dla rozstrzygnięcia ustaleń faktycznych odnośnie wielkości opadów w przedmiotowym kwartale a także braku uzasadnienia przyczyn pominięcia danych dotyczących wielkości opadów w okresie od 1 kwietnia 2024 r. do 30 czerwca 2024 r. udostępnionych przez IMGW dla stacji meteorologicznej w O. Sąd podkreśla, że stosownie do art. 77 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Nie można również zapominać o przepisie art. 80 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Dodatkowo organ jest zobowiązany na podstawie art. 107 § 3 K.p.a. sporządzić uzasadnienie faktyczne decyzji, tak aby w szczególności zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni stanowisko Sądu zaprezentowane powyżej W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a, uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło