I SAB/Op 100/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Asesor sądowy WSA Anna Komorowska-Kaczkowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. G. na bezczynność Zarządu Województwa Opolskiego w przedmiocie nieprzekazania skargi w sprawie zwrotu części dofinansowania przyznanego na realizację projektu postanawia: I. odrzucić skargę, II. zwrócić stronie skarżącej G. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. G. G. (dalej określany jako: "Skarżący") reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu pismo z 7 października 2024 r. zatytułowane zawiadomienie. W piśmie tym wskazał, że za pośrednictwem Zarządu Województwa Opolskiego wniósł skargę na decyzję tego organu z 20 sierpnia 2024 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora OCRG z 10 grudnia 2021 r. w przedmiocie zwrotu części dofinansowania. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W zawiadomieniu tym, pełnomocnik Skarżącego wskazał, że do dnia sporządzenia przez niego ww. zawiadomienia, organ nie przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę. Podał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 18 września 2024 r. dokonał zajęcia rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego Skarżącego. Podniósł, że bezczynność organu uniemożliwia rozpoznanie przez Sąd wniosku Skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W wykonaniu zarządzenia Kierownika Sekcji Finansowej Wydziału I, pismem z 15 października 2024 r. , wezwano pełnomocnika Skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku oraz o jednoznaczne wskazanie, czy złożone zawiadomienie z 7 października 2024 r. stanowi wniosek o wymierzenie grzywny Zarządowi Województwa Opolskiego w trybie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a."), czy też jest to skarga na bezczynność lub przewlekłe postępowania – pod rygorem przyjęcia, że pismo to stanowi wniosek o wymierzenie organowi grzywny. Braki formalne zostały uzupełnione w terminie. Natomiast w piśmie z 22 października 2024 r. pełnomocnik Skarżącego podał, iż jednoznacznie wskazuje, że zawiadomienie z 7 października 2024 r. stanowi skargę na bezczynność lub przewlekłe postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest jedynie pod względem legalności, czyli zgodności zaskarżonego aktu z prawem. Art. 3 § 1 p.p.s.a. statuuje zaś zasadę, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta, zgodnie z Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) 1 pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Nadto zgodnie z art. 3 § 2a p.p.s.a .sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Zaś na podstawie art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Przed przystąpieniem do rozpoznania skargi sąd administracyjny bada, czy spełnione zostały przesłanki jej dopuszczalności determinujące jej merytoryczne rozpoznanie. Mając na uwadze unormowania zawarte w art. 3 p.p.s.a., sądy administracyjne rozpatrują skargi na bezczynność organu administracji publicznej w zakresie wydania określonej decyzji administracyjnej, postanowienia, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, a także postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty, postanowienia wydawanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, ewentualnie innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności proceduralnych, przewidzianych w obowiązujących przepisach prawa, nie wykonuje ich w terminie określonym przez te przepisy. W konsekwencji zarzut bezczynności powinien pojawić się wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania np. decyzji lub innego aktu administracyjnego pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma bowiem na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu i rozstrzygnięcia określonej sprawy administracyjnej. Strona wnosząca do organu administracji publicznej żądanie określonej treści ma prawo domagać się rozstrzygnięcia o jej prawach i obowiązkach na podstawie i w granicach zakreślonych obowiązującymi przepisami prawa, w tym regułami proceduralnymi oraz normami kompetencyjnymi wyznaczającymi zakres właściwości tego organu. Należy w tym miejscu podkreślić, że zarzut bezczynności formułowany w skardze do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 §2 pkt 98p.p.s.a może dotyczyć wyłącznie przypadków określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., a zatem tych aktów i czynności, składających się na działalność administracji publicznej, które są zaskarżalne i podlegają kontroli sądu administracyjnego. Innymi słowy ustawodawca dopuścił możliwość składania skarg na bezczynności jedynie w odniesieniu do tych aktów lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Skarga na bezczynność organu administracji publicznej nie może zatem dotyczyć czynności faktycznych, choćby organ lub inny podmiot byłby zobowiązany do ich wykonania w wyniku określonych zdarzeń lub wydania aktów administracyjnych. Zaskarżalne do sądu administracyjnego są bowiem decyzje, postanowienia lub inne akty administracyjne, a nie czynności faktyczne podejmowane na ich podstawie. Należy w tym miejscu podnieść, iż skardze do sądu podlegają wprawdzie również "inne czynności" organu administracji publicznej wskazane w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a, niemniej jednak ustawodawca doprecyzował, że kontroli sądowoadministracyjnej podlegają wyłącznie te czynności, które mieszczą się w zakresie administracji publicznej i dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Charakter wspomnianych zaskarżalnych czynności był przedmiotem zarówno rozważań przedstawicieli doktryny (np. M. Bogusz "Pojęcie aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o NSA" publ. Samorząd Terytorialny 2000, nr 1-2, T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wydawnictwo prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005), jak i bogatego orzecznictwa sądowoadministracyjnego (m. in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 1998 r. sygn. akt II SA 1367/97 publ. ONSA 1998, nr 4, poz. 139, uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 października 2003 r. sygn. akt OPS 4/03, publ. ONSA 2004, nr 1, poz. 8). Na ich tle można przyjąć dodatkowe, obligatoryjne cechy jakimi powinny się charakteryzować wspomniane czynności organu, aby zakwalifikować je do kategorii działań podlegających kontroli sądowej. W szczególności muszą one mieć charakter zewnętrzny i być skierowane do indywidualnego podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie organowi. Jedynie takie czynności mogą stać się przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. W takim samym zakresie można skutecznie wnieść do sądu skargę na bezczynność organu. Nadto zgodnie z art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Rozpatrując sprawę merytorycznie należy zauważyć co następuje. Z akt niniejszej sprawy wynika, iż przedmiotem skargi - zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika Skarżącego z 22 października 2024 r. jest bezczynność Zarządu Województwa Opolskiego polegająca na nieprzekazaniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargi na decyzję tego organu z 20 sierpnia 2024 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora OCRG z 10 grudnia 2021 r. w przedmiocie zwrotu części dofinansowania, w której to skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Jak wynika z powyżej cytowanych przepisów skarga na bezczynność w przekazaniu skargi do sądu administracyjnego nie przysługuje. Przekazanie takie jest czynnością materialno-techniczną, a taka czynność w świetle przepisów ww. ustawy nie podlega zaskarżeniu. Nie jest to też czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, z mocy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy p.p.s.a., odrzucił skargę jako niedopuszczalną Na marginesie niniejszych rozważań należy zauważyć, iż zgodnie z przepisem art. 54 §2 ustawy p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Natomiast z art. 55 § 1 ww. ustawy wynika, iż w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Jednak takiego wniosku Skarżący nie sformułował. Wezwany do sprecyzowania żądania w piśmie z 22 października 2024 r. wskazał, iż wnosi skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, natomiast argumentacja koncentrowała się na braku niezwłocznego przekazania przez organ skargi do Sądu. Niemniej wynika z akt sprawy zarejestrowanej w tutejszym Sądzie pod sygn. akt I SA/Op 934/24, pełnomocnik Skarżącego sporządził skargę na decyzję Zarządu Województwa Opolskiego w dniu 20 września 2024 r. Skarga ta została nadana placówce pocztowej w K. w dniu 23 września 2024 r. i została przekazana przez organ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wraz z aktami i odpowiedzią na skargę w dniu 17 października 2024 r. (data wpływy skargi do Sądu), a zatem z zachowaniem ustawowego terminu wskazanego w art. 54 § 2 p.p.s.a. W przedmiotowej kosztów, z uwagi iż Skarżący uiścił wpis od skargi w wysokości 100 zł., Sąd - na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt 2 postanowienia) - orzekł o zwrocie Skarżącemu kwoty 100 zł, uiszczonej tytułem wpisu od skargi. W świetle powołanego przepisu sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis w przypadku pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.