I SAB/Op 113/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. H. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Opolskiego w przedmiocie doręczenia wezwania do złożenia wniosku o świadczenie wychowawcze na okresy wsteczne postanawia odrzucić skargę. P. H. (zwany dalej skarżącym) wniósł w drodze elektronicznej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na Wojewodę Opolskiego, zarzucając temu organowi bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie doręczenia wezwania do złożenia wniosku o świadczenie wychowawcze na okresy wsteczne. Na skutek zarządzenia z 19 listopada 2025 r., wezwano skarżącego do usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi - braków formalnych skargi, przez nadesłanie egzemplarza skargi prawidłowo podpisanego podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Sąd poinformował jednocześnie skarżącego, że w wyniku weryfikacji podpisu na skardze stwierdzono, iż podpis nie został odnaleziony. Ponadto Sąd wezwał skarżącego do wykazania, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, że przed wniesieniem skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Opolskiego, skarżący wniósł ponaglenie do właściwego organu i w tym celu wezwał do nadesłania kopii ponaglenia wystosowanego przed wniesieniem skargi wraz z dowodem potwierdzającym jego wniesienie (np. dowód nadania na poczcie lub prezentata z datą wpływu do organu). Powyższe wezwania zostały doręczone skarżącemu skutecznie 28 listopada 2025 r., co potwierdza Urzędowe Poświadczenie Doręczenia znajdujące się w aktach sprawy (por. karta nr 39 akt). W terminie do dokonania żądanych przez Sąd czynności, skarżący nadał w formie elektronicznej korespondencję skierowaną do Sądu, którą nadesłał pismo przewodnie z 28 listopada 2025 r. oraz stanowiące do tego pisma załączniki: pismo z 28 listopada 2025 r. skierowane do tut. Sądu pod nazwą "Usunięcie braków formalnych skargi", pismo z 20 października 2025 r. pod nazwą: "Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy" skierowane do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, ponaglenie z 3 października 2025 r. skierowane do Wojewody Opolskiego, pismo Wojewody Opolskiego z 8 października 2025 r. skierowane do ww. Ministra, a dotyczące ponaglenia skarżącego. Wśród załączników nie znalazła się skarga do sądu administracyjnego, pomimo takiego twierdzenia zawartego w piśmie skarżącego z 28 listopada 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przystępując do rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Dlatego też sąd zobligowany jest do skontrolowania, czy skarga nie zawiera braków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 1-6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.), dalej p.p.s.a. Stwierdzenie bowiem braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Podstawowe wymogi, jakim powinny odpowiadać pisma w postępowaniu sądowym zostały określone w art. 46 i art. 47 p.p.s.a. Jednym z wymogów formalnych pisma procesowego jest podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Nie budzi wątpliwości, że podpis pod pismem potwierdza, że pismo to pochodzi od osoby, która je podpisała i sankcjonuje wolę dokonania czynności w postępowaniu. W myśl art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. skarga, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie, podlega odrzuceniu. Brak podpisu jest wadą formalną skargi w rozumieniu art. 57 § 1 in initio w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. i uzasadnia wezwanie do jego usunięcia na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. Odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia braku formalnego w postaci podpisu strony następuje dopiero wówczas, gdy nie uzupełniono w terminie tego braku, pomimo prawidłowego wezwania do jego usunięcia. Z kolei, jedną z okoliczności stanowiących przesłankę odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jest brak ponaglenia w przypadku wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). W przypadku bowiem skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2025 r. poz. 1691), zwanej dalej k.p.a., to znaczy złożyła stosowne ponaglenie z uzasadnieniem do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie. Z podanych względów, skarżący został wezwany także do wykazania wyczerpania trybu wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, przez przedłożenie tego ponaglenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wyjaśnienia wymaga, że w niniejszej sprawie wniesiono skargę za pomocą środków komunikacji elektronicznej w formie dokumentu elektronicznego. Skarga ta jednak nie spełniała jednego z podstawowych wymogów formalnych, to jest nie była podpisana. W sprawie zaistniała zatem sytuacja, w której skarga nie zawierała podpisu podmiotu wskazanego jako strona skarżąca. Jak już podniesiono wyżej, zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. oraz art. 57 § 1 p.p.s.a., każde pismo procesowe, w tym skarga, powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Obowiązek składania podpisu pod pismem wynika z ustawy, zatem sądy weryfikują spełnienie tego wymogu. Z tych też względów Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wskazanego braku formalnego skargi. Wezwał także, co podniesiono już wyżej, do przedłożenia ponaglenia wniesionego przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego. Z wezwania Sądu wynikało w sposób jednoznaczny, jakimi brakami formalnymi dotknięte jest wniesione pismo. W wezwaniu zawarto także pouczenie o skutkach nieuzupełnienia braków formalnych w postaci odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone 28 listopada 2025 r., a zatem termin 7 dni do uzupełnienia braku formalnego skargi upłynął wraz z końcem 5 grudnia 2025 r. Wprawdzie skarżący w terminie wyznaczonym przez Sąd odpowiedział na wezwanie, jednakże nie uzupełnił braku formalnego skargi w prawidłowy sposób. Pomimo jego twierdzeń, nie nadesłał bowiem w ogóle skargi. Przyjąć zatem należało, że nie podpisał prawidłowo skargi elektronicznie - kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym zgodnie z art. 46 § 2a w związku z art. 46 § 2b p.p.s.a. Z treści art. 46 § 2a i § 2b p.p.s.a. wynika natomiast, że ustawodawca wyraźnie rozróżnił obowiązek opatrzenia podpisem zarówno pisma wnoszonego w formie dokumentu elektronicznego, jak również dołączanych do tego pisma załączników składanych w formie dokumentu elektronicznego. Niedochowanie powyższych wymogów stanowi brak formalny podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. Stanowisko, zgodnie z którym opatrzenie pisma przewodniego zaufanym podpisem elektronicznym nie skutkuje podpisaniem całego dokumentu elektronicznego, w tym skargi stanowiącej załącznik do dokumentu; jak również stanowisko co do istnienia technicznych możliwości podpisania załączników do korespondencji wysyłanej za pośrednictwem platformy ePUAP zostały wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny - dalej zwany NSA, m.in. w postanowieniach z 29 października 2020 r., sygn. akt I OZ 814/20; z 13 listopada 2020 r., sygn. akt I OZ 884/20; z 26 listopada 2020 r., sygn. akt I OZ 987/20; z 11 grudnia 2020 r., sygn. akt I OZ 1003/20 (publ. CBOSA). Sąd rozpoznający niniejszą skargę podziela argumentację przedstawioną w powołanych orzeczeniach. Dodać należy, że NSA w uchwale z 6 grudnia 2021 r., sygn. akt I FPS 2/21 (publ. jak wyżej) orzekł również, że zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b p.p.s.a., skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Reasumując, w niniejszej sprawie skarżący wniósł skargę do Sądu za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej. Skarga stanowiła załącznik do pisma przewodniego, które zostało przez skarżącego podpisane podpisem elektronicznym. Sama zaś skarga – jako załącznik do pisma przewodniego – nie została opatrzona kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, ani podpisem osobistym skarżącego. Powyższy brak nie został również uzupełniony na wskazane wyżej wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Skarżący bowiem w odpowiedzi na wezwanie Sądu, ponownie prawidłowo podpisał pismo przewodnie i przedłożył ponaglenia. Natomiast - pomimo takiego twierdzenia skarżącego - nie przedłożył on samej skargi prawidłowo podpisanej. Z tych względów uznać należało, że skarżący nie uzupełnił skutecznie braku formalnego skargi. W tej sytuacji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd orzekł o odrzuceniu skargi, jak w sentencji postanowienia.