I SAB/Op 14/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący – sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. W. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu w sprawie niezałatwienia w terminie odwołań od decyzji Dyrektora Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia [...] o numerach [...] określających zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2004-2006 postanawia: odrzucić skargę Wnosząc skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu, z uwagi na niezałatwienie w terminie odwołań od decyzji określających zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2004-2006, skarżący M. W., reprezentowany przez pełnomocnika - doradcę podatkowego E. K. –podniósł zarzuty przeciwko postanowieniom Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 23 marca 2009 r. [...]. Kwestionowanymi postanowieniami Dyrektor Izby zlecił organowi I instancji, na podstawie art. 229 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r Ordynacja podatkowa ( Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 z zm.- dalej zwanej o.p.) przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego, w związku z odwołaniami strony od trzech decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Opolu z dnia 26 marca 2008 r. określających zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2004-2006. Domagając się uchylenia zaskarżonych postanowień w całości i zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych, skarżący podniósł naruszenie przez wydane postanowienia: - art. 233 § 2 o.p. poprzez wydanie postanowienia w trybie art. 229 o.p. podczas, gdy według strony, organ zobligowany był na mocy art. 233 o.p. § 2 do wydania decyzji w sprawie, - art. 229 o.p., poprzez rażące przekroczenie uprawnień wynikających z powołanego przepisu, - art. 122 o.p, poprzez złamanie dyspozycji zasady prawdy obiektywnej, - art. 121 § 1 o.p. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych, - art. 125 o.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą szybkości i zupełności postępowania, - art. 120 o.p poprzez złamanie zasady praworządności. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu wnosząc o jej odrzucenie, wskazywał na złożenie jej z naruszeniem art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U.Nr 153, poz. 1270 z zm.- zwanej dalej p.p.s.a) z uwagi na niewyczerpanie przez stronę środków zaskarżenia. W tym stanie faktycznym Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu z uwagi na brak wyczerpania przez stronę, przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, przysługujących jej środków zaskarżenia w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Prawo wniesienia skargi na bezczynność organu administracji wynika z treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach, o których mowa w punktach od 1 do 4 tego przepisu, a więc między innymi w przypadku bezczynności organu w wydaniu decyzji administracyjnej (pkt 1). Należy jednocześnie zauważyć, iż sąd każdorazowo zobligowany jest do kontroli z urzędu dopuszczalności skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), wniesienie skargi po terminie (pkt 2), nieuzupełnienie jej braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5) oraz jej niedopuszczalność z innych przyczyn (pkt 6). Przedmiotem wywiedzionej w niniejszej sprawie skargi jest bezczynność organu odwoławczego, polegająca na nierozpoznaniu w ustawowym terminie złożonego odwołania. Przepis art. 141 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej stanowi, że na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 ustawy, czyli wskazanym przez organ podatkowy nowym terminie załatwienia sprawy w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie właściwym, stronie przysługuje ponaglenie do ministra właściwego do spraw finansów publicznych, jeżeli sprawa nie została załatwiona przez dyrektora izby skarbowej. Zgodnie natomiast z uregulowaniem art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego można wywieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Środkiem zaskarżenia w rozumieniu cytowanego przepisu jest także ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Podkreślić przy tym należy, że samo wniesienie do właściwego organu podatkowego ponaglenia w trybie art. 141 § 1 O.p. nie jest wystarczającą przesłanką dla wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność. Wniesienie skargi na bezczynność organu w postępowaniu podatkowym uzależnione jest bowiem od jego rozpatrzenia w terminie nie późniejszym niż 30 dni od daty jego wniesienia do organu wyższego stopnia. Dopiero bezskuteczny upływ tego terminu otwiera skarżącemu drogę do złożenia skargi do sądu administracyjnego zgodnie z art. 52 §1 i 2 p.p.s.a. (vide postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2006r. w sprawie sygn. akt I FSK 588/05) W sytuacji, gdy jak wynika z akt sprawy, skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia i nie wniósł ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie, skarga jest niedopuszczalna. W konsekwencji, sąd na podstawie art. 58 §1 pkt 6 p.p.s.a. zobligowany jest skargę jako niedopuszczalną odrzucić Na marginesie podkreślić również należy, iż zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej powierzona sądom administracyjnym obejmuje, gdy chodzi o postępowanie administracyjne (podatkowe), postanowienia, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Wyraźnie zatem, w ramach przywołanego przepisu ustawodawca zakreślił, w odniesieniu do postanowień, ramy ich zaskarżalności do sądu administracyjnego, wyznaczając tym samym zakres kognicji sądu w odniesieniu do postanowień. Odnosząc się do kwestii dopuszczalności zaskarżenia zakwestionowanego postanowienia wydanego w trybie art. 229 O.p., stwierdzić należy, iż należy ono do tej kategorii postanowień, na które skarga do sądu administracyjnego nie służy. Z uregulowania art. 229 O.p. wynika, że organ odwoławczy może przeprowadzić, na żądanie strony lub z urzędu, dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Zlecenie przeprowadzenia postępowania uzupełniającego następuje w formie postanowienia, które nie jest, w myśl Ordynacji podatkowej, zaskarżalne. Zgodnie bowiem z art. 236 § 1 wskazanej ustawy, na wydane w toku postępowania postanowienia służy zażalenie, jedynie wówczas gdy ustawa tak stanowi. W odniesieniu zaś do pozostałych postanowień zapadłych w toku postępowania, strona może je zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji (art. 237 O.p.).