I SAB/Op 2/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący : sędzia WSA Anna Wójcik po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Ś. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. w rozpatrzeniu odwołania od decyzji wójta Gminy Ł. z dnia [...] nr [...] zmieniającej wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2006r. p o s t a n a w i a : o d r z u c i ć s k a r g ę k a s a c y j n ą . Postanowieniem z dnia 28 marca 2008 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I SAB/Op 2/08 ze skargi A.Ś. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. w rozpatrzeniu odwołania od decyzji wójta gminy Ł. z dnia [...]. zmieniającej wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu umorzył postępowanie sądowe. Z przedstawionego w uzasadnieniu tego postanowienia toku czynności podejmowanych w sprawie wynika, że skarżący w piśmie z dnia 28 stycznia 2008 r. złożonym bezpośrednio w tut. Sądzie i nazwanym skargą kwestionował działania wójta gminy Ł. dotyczące postępowania w sprawie "uchylenia dodatkowego zobowiązania podatkowego za 2006 r." oraz równocześnie zarzucał Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w O. opieszałość w załatwieniu jego odwołania z dnia [...] od kolejnej decyzji wójta w sprawie podatku od nieruchomości za 2006 r. W związku z treścią odpowiedzi na skargę, z której wynikało, że SKO w O. decyzją z dnia [...] r. rozpatrzyło odwołanie strony od decyzji organu I instancji i doręczyło skarżącemu tę decyzję w dniu 4 lutego 2008 r. (a więc już po wniesieniu przedmiotowej skargi), jak również wskutek kolejnych pism strony, formułującej ogólne zarzuty o naruszających prawo działaniach wójta i zawierających oświadczenie o cofnięciu skargi na bezczynność SKO, tut. Sąd pismem z dnia 10 marca 2008 r. doręczonym skarżącemu w dniu 13 marca 2008 r. zobowiązał go do jednoznacznego określenia przedmiotu zaskarżenia, oznaczenia organu, którego działania lub bezczynności dotyczy skarga oraz określenia naruszenia prawa lub interesu prawnego z pouczeniem, że nieuzupełnienie powyższych braków formalnych skargi w wyznaczonym siedmiodniowym terminie spowoduje jej odrzucenie. Skarżący w odpowiedzi na to wezwanie Sądu poinformował, że skargę na Samorządowe Kolegium Odwoławcze wycofał pismem z dnia 28 lutego 2008 r. złożonym zarówno w Sądzie jak i w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w O. ponieważ organ ten rozpatrzył jego odwołanie i doręczył mu swą decyzję "uchylającą zobowiązanie podatkowe". Nie potwierdził, aby skarga dotyczyła również decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] ani też nie skonkretyzował aktów (lub bezczynności) innych organów administracji publicznej, w szczególności, jakiego konkretnie aktu (decyzji, postanowienia) miała dotyczyć skarga z dnia 28 stycznia 2008 r. W takim stanie sprawy tut. Sąd przyjął, że skarga z dnia 28 stycznia 2008 r. dotyczyła bezczynności SKO w O. w rozpatrzeniu odwołania od decyzji wójta gminy Ł. z dnia [...] gdyż w tym czasie skarżący nie otrzymał jeszcze decyzji SKO z dnia [...] rozpatrującej jego odwołanie. Brak potwierdzenia – w odpowiedzi na wyraźne żądanie Sądu – zarzutów co do działań innych organów administracji publicznej nie dawał podstaw do oznaczenia innego przedmiotu skargi z dnia 28 stycznia 2008 r. niż bezczynność SKO w O. W związku z jednoznacznym oświadczeniem skarżącego o cofnięciu skargi Sąd, uznając to cofnięcie za dopuszczalne w świetle art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – dalej: [p.p.s.a.] umorzył postępowanie sądowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 tej ustawy. Przy doręczaniu tego postanowienia pouczono skarżącego działającego w sprawie osobiście o prawie, terminie i sposobie wniesienia skargi kasacyjnej, w szczególności o tym, że skarga kasacyjna, pod rygorem jej odrzucenia, powinna być sporządzona przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym, albo doradcą podatkowym, jak również o przysługującym stronie prawie pomocy. Pismem złożonym w tut. Sądzie w dniu 16 kwietnia 2008 r., a więc z zachowaniem 30-dniowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (odpis postanowienia doręczono stronie w dniu 3 kwietnia 2008 r.) i sporządzonym osobiście skarżący wskazał, że dotyczy ono postanowienia o umorzeniu postępowania, i że kwestionuje on to rozstrzygnięcie ("jestem zszokowany umorzeniem sprawy"). W uzasadnieniu wyjaśnił, że wycofał skargę na SKO w O. lecz podtrzymał skargą na wójta gminy Ł.na wydanie decyzji podatkowych z obciążeniem wstecznym podatkiem", bowiem wójt wydał decyzję podatkową bez uchwały Rady Gminy co do wstecznego obciążenia mieszkańców podatkiem. Zaznaczył, że SKO w O. "nie podtrzymało mojej skargi na wójta do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, tylko skierowało sprawę do ponownego rozpatrzenia do pierwszej instancji" oraz ponownie wyraził sprzeciw co do sprzecznego z prawem postępowania wójta, który po raz czwarty wydał decyzję podatkową na 2006 r., lecz uczynił to w 2008 r., przez co – w jego ocenie – dochodzi do wstecznego stosowania prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu jako wniesiona z naruszeniem art. 175 § 1 i § 3 pkt 1) p.p.s.a. Przepisy te stanowią, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, a w sprawach obowiązków podatkowych również przez doradcę podatkowego. Zgodnie zaś z treścią art. 178 tej ustawy, wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. W piśmiennictwie i orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że jedną z przyczyn niedopuszczalności skargi jest sporządzenie jej przez podmiot niebędący fachowym pełnomocnikiem, w tym przypadku osobiście przez stronę nienależącą do kategorii podmiotów wymienionych w § 2 art. 175 p.p.s.a., jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Taki brak skargi kasacyjnej jest przy tym brakiem nieusuwalnym, który nie jest objęty procedurą wzywania do usunięcia braków formalnych (por. H. Knysiak-Molczyk [w]: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. W-wa 2005, str. 562 i powołane tam orzecznictwo). Z tego punku widzenia skarga kasacyjna jest środkiem prawnym o wysokim stopniu wymagań formalnych i w świetle przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi od wymagania sporządzenia skargi kasacyjnej przez podmioty wymienione w art. 175 tej ustawy nie przewiduje się żadnego wyjątku. W świetle niebudzącego wątpliwości ustalenia, że skarga kasacyjna nie została sporządzona przez adwokata, radcę prawnego lub doradcę podatkowego, to jako dotknięta nieusuwalnym brakiem formalnym i przez to niedopuszczalna podlegała ona odrzuceniu na podstawie art. 178 p.p.s.a. W ocenie Sądu pismo skarżącego złożone w Sądzie dnia 16 kwietnia 2008 r., a więc w otwartym 30-dniowym terminie do wniesienia skargi kasacyjnej należało potraktować jako taką skargę, skoro jego treść sprowadzała się do zakwestionowania prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu, co wyraziło się w sformułowaniu: "jestem zszokowany umorzeniem postępowania". W nawiązaniu do dalszej części tego pisma, w którym skarżący podkreśla, że wprawdzie wycofał skargę na SKO w O. lecz podtrzymał skargę na wójta gminy Ł. "na wydanie decyzji podatkowych ze wstecznym obciążeniem podatkiem" wyjaśnić trzeba, że istotne dla określenia przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie było pismo strony z dnia 17 marca 2008 r. stanowiące odpowiedź na wezwanie Sądu do jednoznacznego określenia przedmiotu skargi. W powołanym piśmie skarżący w żadnym jego fragmencie nie potwierdził, aby jego skarga z dnia 28 stycznia 2008 r. dotyczyła również aktu wydanego przez wójta i – co nader istotne – nie skonkretyzował takiego aktu. Tymczasem w piśmie z dnia 10 marca 2008 r. Sąd wyraźnie zobowiązał skarżącego do wskazania, jaki konkretnie akt zaskarża, jakiego organu, jaki jego interes prawny został naruszony. W związku z argumentacją skarżącego sprowadzającą się do wykazania bezprawności działań wójta gminy Ł. polegających na wydawaniu przez niego kolejnych decyzji dotyczących podatku od nieruchomości za 2006 r., a więc ze wstecznym skutkiem (jak wskazuje w skardze kasacyjnej – wydano już czwartą decyzję w tej sprawie) koniecznym staje się wyjaśnienie, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działań organów administracji między innymi poprzez rozpatrywanie skarg na decyzje (lub postanowienia) po wcześniejszym wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeśli służyły one skarżącemu w sprawie (art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Dla potrzeb tej sprawy wyjaśnić należy, że procedura wymaga, aby po wydaniu decyzji przez organ I instancji strona wniosła odwołanie do SKO, a następnie – w przypadku niekorzystnej dla niej decyzji w terminie 30 dni wniosła skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Oznacza to, że nie jest możliwe wniesienie skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu I instancji bez uprzedniego wniesienia odwołania do SKO; taka skarga podlegałaby odrzuceniu z tego powodu, że nie wyczerpano środków zaskarżenia od decyzji wydanej przez wójta. Skarga do sądu przysługiwać będzie dopiero na decyzję SKO. Mając na względzie przedstawiony powyżej stan faktyczny i prawny skargę kasacyjną należało odrzucić na podstawie art. 178 p.p.s.a. - bez pobierania od niej wpisu, co uzasadnia przepis art. 222 p.p.s.a.