I SAB/Op 36/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Judecki (spr.) Sędzia WSA Beata Kozicka po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. K. na bezczynność Wójta Gminy Dobrzeń Wielki w przedmiocie zgłoszenia nielegalnego usunięcia drzew postanawia 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić stronie skarżącej E. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi. E. K. złożył drogą elektroniczną bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu pismo z dnia 17 stycznia 2024 r., w którym zaskarżył bezczynność Referatu Budownictwa i Ochrony Środowiska Urzędu Gminy Dobrzeń Wielki w przedmiocie nielegalnego ścięcia, w dniu 12 lipca 2023 r., z jego działki nr a, bez zgody właściciela, przez właścicieli działki nr b (M. B., M. B.) 4 drzew na podstawie wadliwego i nieskutecznego zgłoszenia [...] z dnia 4 października 2021 r., sygnatura sprawy [...]. Skarga ta została zarejestrowana w tut. Sądzie w Dzienniku korespondencji pod nr DK/Op 13/24 i przesłana do Wójta Gminy Dobrzeń Wielki celem nadania jej biegu na podstawie art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., i informacją o obowiązku zwrotu skargi wraz z załącznikami, odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi. Gmina Dobrzeń Wielki w odpowiedzi przesłała drogą elektroniczną pismo z dnia 20 marca 2024 r., załączając do niego skargę, odpowiedź na skargę i akta administracyjne. Zamiast skargi, organ przesłał do tut. Sądu pismo skarżącego z dnia 8 stycznia 2024 r., stanowiące ponaglenie złożone do organu na podstawie art. 37 k.p.a. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt I SAB/Op 36/24 w tut. Sądzie. Wobec tego pismem z dnia 9 kwietnia 2024 r. na zarządzanie Sądu, wezwano organ do niezwłocznego w terminie 3 dni zwrotu skargi z dnia 17 stycznia 2024 r. W dniu 12 kwietnia 2024 r. organ przesłał skargę, zawartą w piśmie z dnia 14 stycznia 2024 r., którą skarżący wniósł bezpośrednio do niego, o treści odpowiadającej jego skardze zawartej w piśmie z dnia 17 stycznia 2024 r., wniesionej bezpośrednio do Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Skarżący zgłosił do organu nielegalne usunięcie drzew ze stanowiącej jego własność działki. Zgodnie z art. 88 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2023 r., poz. 1336, z późn. zm.) zwanej dalej "uop", wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza karę pieniężną za usunięcie drzewa lub krzewu bez zgody posiadacza nieruchomości. Jak wyjaśniono w piśmiennictwie istotnym zagadnieniem jest ustalenie, kto powinien uczestniczyć w postępowaniach w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych. (patrz Krzysztof Gruszecki "Ustawa o ochronie przyrody, Komentarz, wyd. VI, opublikowane WKP 2024). W orzecznictwie wyrażono pogląd, że "Podmiotem mającym interes prawny w sprawie wymierzenia kary pieniężnej decyzją administracyjną, a więc stroną postępowania, jest wyłącznie ten podmiot, który dopuścił się czynu, za który ustawodawca przewidział karę. Nie może być natomiast uznany za stronę w postępowaniu prowadzonym o wymierzenie kary inny podmiot, który dopuścił się czynu, (np. ten, na którego gruncie rosły drzewa lub który zawiadomił organ o wycięciu drzewa i wymaga zastosowania kary wobec innego podmiotu)" (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 428/06, Lex nr 325265. dostępne również, jak wszystkie inne powołane w uzasadnieniu orzeczenia w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - zwanej dalej CBOSA). Tożsamy pogląd został wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Wr 574/16) i skład orzekający podziela go, gdzie Sąd ten stwierdził, że: "Reasumując, nie może budzić wątpliwości, że jedynym podmiotem mającym interes prawny w sprawie wymierzenia kary pieniężnej decyzją administracyjną jest podmiot, który (ewentualnie) dopuścił się czynu, za który ustawodawca przewidział karę pieniężną. Natomiast nie może być uznany za stronę w postępowaniu prowadzonym w sprawie wymierzenia kary pieniężnej inny podmiot np. właściciel nieruchomości czy inna osoba informująca organ administracji o wycięciu drzew i domagająca się zastosowania kary na sprawcę, ewentualnie do umorzenia postępowania w razie ustalenia braku ku temu podstaw. Należy również podkreślić, że postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia jest postępowaniem, którego jedynym celem jest ukaranie sprawcy nielegalnego czynu za popełnienie deliktu administracyjnego. Nie ma ono na celu zadośćuczynienia właścicielowi usuniętej rośliny. Postępowanie to jest konsekwencją chronienia przez Państwo interesu publicznego, jakim jest zachowanie zasobu roślinnego w postaci drzew i krzewów. Kara nakładana w tym postępowaniu jest zatem kara nakładaną w związku z naruszeniem interesu publicznego, nie zaś w związku z naruszeniem indywidualnego interesu właściciela.". Stosownie natomiast do art. 50 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeśli brała udział w postępowaniu administracyjnym (§ 1), inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2). Skarżący jak wskazano wyżej nie ma interesu prawnego w żądaniu ukarania sprawcy wycinki drzewa z jego działki, a zatem nie posiada legitymacji skargowej do wniesienia skargi na bezczynność organu w wydaniu decyzji w tym zakresie. Kara pieniężna za wycinkę drzewa, nie ma bowiem jak wskazano wyżej charakteru odszkodowania należnego właścicielowi działki z której drzewo usunięto. Brak jest również podstaw w przepisach prawa materialnego, które dawałyby skarżącemu legitymacje materialną do wniesienia skargi w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za wycinkę drzewa z jego gruntu. W ocenie Sądu skarżący nie ma zatem legitymacji do złożenia skargi na bezczynność Wójta Gminy Dobrzeń Wielki w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie wymierzenia kary pieniężnej sprawcy wycinki drzewa z działki będącej własnością skarżącego. Wniesienie skargi przez nieuprawniony podmiot stanowi przyczynę jej odrzucenia, jeżeli skarga pochodzi od podmiotu, który a limine nie może być skarżącym. Powyższy pogląd znajduje też potwierdzanie w wypracowanym orzecznictwie sądowadministracyjnym, przykładowo w postanowieniu z dnia 9 października 2012 r., sygn. akt II SO/Bk 13/12 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, gdzie Sąd ten stwierdził, że: "W administracyjnym postępowaniu interes prawny musi być wywodzony przede wszystkim z przepisów prawa materialnego, w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być oparty także o przepisy prawa procesowego lub ustrojowego. Uprawnienie do złożenia skargi uzależnione jest więc od wykazania interesu prawnego pojmowanego jako istnienie związku między strefą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Stąd osoba niemająca interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. W rezultacie skarga wniesiona przez podmiot, który a limine nie może mieć legitymacji skargowej podlega odrzuceniu, natomiast stwierdzenie w toku postępowania, że wnoszący skargę nie legitymuje się interesem prawnym powoduje oddalenie skargi (por. też B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowodministracyjne, Warszawa 2003, s. 424).". W tym stanie rzeczy Sąd uznając, że skarżący E. K. nie posiada legitymacji skargowej w sprawie, postanowił jak w sentencji postanowienia o odrzuceniu jego skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jako niedopuszczalnej.