I SAB/Op 5/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz po rozpoznaniu w dniu 15 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi S. W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w opłacie skarbowej postanawia: odrzucić skargę. W skardze z dnia 12 sierpnia 2015 r. S. R., działający imieniem S. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A w [...], wniósł o stwierdzenie przez sąd bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w sprawie rozpatrzenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Opola z dnia 8 grudnia 2014 r, w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w opłacie skarbowej w kwocie 310 zł. Skarżący narzucił rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym określonych w art. 139 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r . Ordynacja podatkowa ( Dz. U. 2012, poz. 749 ze zm.), dalej w skrócie "O.p." W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie P.p.s.a. Z przestawionych sądowi akt administracyjnych sprawy wynikało, że w dniu 12 stycznia 2015 r, Prezydent Miasta Opola przekazał Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Opolu odwołanie S. W. od wymienionej wyżej decyzji z dnia 8 grudnia 2014 r. Pismem z dnia 9 marca 2015 r. organ odwoławczy zawiadomił stronę, że ze względu na zbyt duży wpływ spraw w stosunku do obsady kadrowej, sprawa nie może być rozpoznana w terminie określonym w art. 139 § 3 P. p. s. a, wyznaczając jednocześnie dodatkowy termin do 30 czerwca 2015r. W dniu 29 czerwca 2015.r organ odwoławczy wydał decyzję rozstrzygającą odwołanie, a doręczył ją stronie w dniu 3 września 2015 r. Ponieważ z treści skargi, ani z akt sprawy nie wynikało, czy skarga została poprzedzona dostępnymi stronie przedsądowymi środkami zaskarżenia oraz czy S. R. należy do kręgu osób wymienionych w art. 35 P. p. s. a, które mogą być pełnomocnikiem w postępowaniu sądowym, wezwano go do wykazania tych okoliczności i złożenia stosownego świadczenia. Przy piśmie z 14 września 2015 r. S. R. złożył pełnomocnictwo, ale nie wskazujące na podstawę prawną umocowania wynikająca z art. 35 P. p. s. a. W piśmie z dnia 14 września 2015 r. i z dnia 25 września 2015 r. S. R. oświadczył, że przed złożeniem skargi strona nie wzywała organu odwoławczego do usunięcia naruszenia prawa, nie złożyła też ponaglenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przed merytorycznym załatwieniem sprawy i rozstrzygnięciem zarzutów skargi, obowiązkiem sądu wynikającym z ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest zbadanie dopuszczalności skargi. Czyni to sąd z urzędu, gdyż zgodnie z art. 58 § 1 P. p.s.a sąd odrzuca skargę między innymi., gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi (pkt 3)., lub jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne (pkt 6). Zgodnie z art. 46 § 3 P. p. s. a. do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Ponieważ strona nie przedłożyła wraz ze skargą pełnomocnictwa procesowego, zarządzeniem Przewodniczącego wezwano ją o uzupełnienie skargi, przez przedłożenie pełnomocnictwa, a gdy złożony dokument datowany 12 sierpnia 2015 r. nie wykazywał podstaw prawnych umocowania S. R. kolejnym wezwaniem zobowiązano stronę do wskazania podstaw umocowania wynikających z art. 35 P.p.s.a. Zgodnie z nim pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne (§ 1) Pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Dotyczy to również państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej (§ 2). Osoba prawna lub zarząd spółki partnerskiej świadczący na podstawie odrębnych przepisów pomoc prawną przedsiębiorcy, osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej, mogą udzielić pełnomocnictwa procesowego - w imieniu podmiotu, któremu świadczą pomoc prawną - adwokatowi lub radcy prawnemu, jeżeli zostały do tego upoważnione przez ten podmiot (§ 3). Pełnomocnikiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi, może być także funkcjonariusz lub pracownik kierowanej przez ten organ jednostki organizacyjnej (§ 4). Z przedłożonego przez S. R. dokumentu pełnomocnictwa z dnia 12 sierpnia 2015 r. , nie wynikała żadna z ustawowych podstaw możliwości reprezentowania przez niego S. W. Trzeba podnieść, że o ile zgodnie z art. 137 § 1 O.p., pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych, o tyle reguła ta nie ma zastosowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Brak wykazania podstaw umocowania pełnomocnika, jako brak formalny podlegał uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a., a bezskuteczny upływ terminu tygodniowego od dnia doręczenia wezwania do uzupełnienia tego braku, nakazywał sądowi odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Istnieje także inna podstawa odrzucenia skargi. Zgodnie z art. 13 § 1 pkt 3 O.p. organem podatkowym , stosownie do swojej właściwości, jest : (...) 3) samorządowe kolegium odwoławcze- jako organ odwoławczy od decyzji wójta, burmistrza ( prezydenta miasta), starosty, albo marszałka województwa. Zgodnie z art. 13 § 3 O. p. organami podatkowymi wyższego stopnia są organy odwoławcze. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w hierarchii organów podatkowych nie ma nad sobą organu wyższego stopnia, dlatego zgodnie z art. 221 O.p. , w przypadku wydania decyzji I instancji przez (...) samorządowe kolegium odwoławcze, odwołanie od decyzji rozpatruje ten sam organ podatkowy, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu odwoławczym. Do tych uregulowań należy dodać przepis art.139 – 141 O.p. Wynika z nich między innymi, że załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba, że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej. Zgodnie z art. 139 § 3 O.p. załatwienie sprawy w postepowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później , niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy, a sprawy w której przeprowadzono rozprawę , lub strona złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy – nie później niż w ciągu trzech miesięcy. Na podstawie art. 140 § 1 O.p. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie, organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić stronę (...), a w myśl art. 141 § 1 pkt 1 O.p. na niezałatwienie sprawy w terminie, lub w terminie ustalonym na podstawie art. 140 służy ponaglenie do: 1) organu podatkowego wyższego stopnia (...). Jak już wyżej wskazano nad samorządowym kolegium odwoławczym nie ma organu podatkowego wyższego stopnia. Zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym sprawie (...). Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę ( art. 52 § 3 P. p. s. a). W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania ( art. 52 § 4 P.p.s.a). Porównanie treści art. 141 § 1 O.p. w związku z art. 13 § 1 pkt 3 i § 3 O.p. oraz art. 221 O.p. z art. 52 § 1 , § 3 i § 4 P.p.s.a. nakazuje przyjąć, że zapisy Ordynacji podatkowej nie wyłączają obowiązku poprzedzenia skargi przedsądowym wezwaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, traktowanego jako organ odwoławczy, a jednocześnie organ wyższego stopnia, do usunięcia naruszenia prawa. W rozpatrywanej sprawie takiego przedsądowego trybu wezwana strona nie zachowała, co oznacza także podstawę do odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Na marginesie trzeba też zwrócić uwagę, że po sporządzeniu skargi i jej wniesieniu do Sądu organ odwoławczy doręczył decyzję 3 września 2015 r., a zatem nie pozostawał już od tej daty w stanie bezczynności. Taka sytuacja nie oznacza jednak podstaw do umorzenia postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. jako bezprzedmiotowego, gdyż umorzenie może nastąpić tylko wówczas, gdy skarga zostanie skutecznie wniesiona. Z tych względów orzeczono jak w sentencji.