I SAB/Op 67/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka po rozpoznaniu w dniu 10 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Okręgową Radą Adwokacką w Opolu w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działania pełnomocnika z urzędu postanawia odrzucić skargę. Pismem z 3 czerwca 2024 r., P. P. (zwany dalej także skarżącym) wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych od skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z tego samego dnia, dotyczącej przewlekłego prowadzenia sprawy przez pełnomocnika z urzędu - adwokata R. D. Zarzucił Okręgowej Radzie Adwokackiej w Opolu (zwanej dalej także organem) to, że przez ponad dwa lata nie udzieliła odpowiedzi na zastrzeżenia kierowane do niej, ignoruje wszystkie pisma, które skarżący wysyła do niej, a także te, które zostały przesłane przez Naczelną Radę Adwokacką w opisywanej sprawie. Zaznaczył, że nie otrzymał od tego organu żadnej odpowiedzi oprócz pisma z 14 czerwca 2022 r. informującego skarżącego, że sprawa zostanie skierowana do referatu skarg, gdzie wszczęte zostało postępowanie wyjaśniające, o wynikach którego skarżący zostanie poinformowany. W złożonym do akt formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący rozszerzył żądanie i ostatecznie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego. Skarga P. P. została zarejestrowana w Repertorium sądowym pod sygn. akt I SAB/Op 67/24, a jego wniosek o przyznanie prawa pomocy pod sygn. akt I SPP/Op 89/24. W odpowiedzi na skargę udzieloną pismem z 15 lipca 2024 r. w imieniu organu, Wicedziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w Opolu wniósł o odrzucenie skargi w całości, bądź ewentualnie o jej oddalenie w całości. Przedstawił przebieg postępowania w opisywanej sprawie oraz odniósł się do zarzutów skarżącego. Uzasadniając żądanie odrzucenia skargi wskazał natomiast, że skarżący nie wykazał swojego interesu prawnego do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) - zwanej dalej P.p.s.a. Ponadto, w ocenie organu zaskarżona do tut. Sądu bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej w Opolu nie mieści się w katalogi spraw rozpoznawanych przez sądy administracyjne. Skarga ta nie dotyczy bowiem sprawy z zakresu administracji publicznej, w której Dziekan Rady byłby zobowiązany do wydania lub podjęcia decyzji, postanowień lub innych aktów czy czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., a tylko wówczas, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., możliwe jest zaskarżenie bezczynności organu. Wobec tego, zdaniem organu, skargę należy uznać za niedopuszczalną. Postanowieniem z 29 sierpnia 2024 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu na podstawie art. 247 P.p.s.a. odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy, a to z uwagi na oczywistą bezzasadność wniesionej skargi. Wobec nie skorzystania przez skarżącego z prawa wniesienia zażalenia na zapadłe postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy, stało się one prawomocne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego: 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i 3 P.p.s.a.). W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym enumeracją z art. 3 P.p.s.a., a także kontrola innych kwestii rozpoznawanych w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów P.p.s.a., jak wymienione w art. 4 P.p.s.a. spory o właściwość lub kompetencję, a także przekazanych z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach. Bezczynność lub przewlekłość postępowania organu następuje wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności, wynikających z przepisów prawa, nie wykonuje ich w terminie przez te przepisy określonym. Tak w orzecznictwie jak i w doktrynie przejęte zostało, że przewlekłość postępowania oznacza w szczególności sytuację, w której organ w sposób nieuzasadniony przedłuża termin rozpatrzenia sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12, dostępny na stroni internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; Z. Kmieciak "Przewlekłość postępowania administracyjnego", PiP 2001, nr 6). Skarga na przewlekłość ma na celu spowodowanie rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej określonej sprawy administracyjnej. Istotne jest przy tym, że składanie skargi na przewlekłość dopuszczalne jest jedynie w odniesieniu do tych aktów lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Nie może zatem ona dotyczyć innych czynności, a warunkiem dopuszczalności skargi na przewlekłość organu jest wystąpienie określonej podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony. W związku z powyższym skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Poza tym należy wskazać, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy prowadzi postępowanie opieszale, a zatem dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (patrz art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a.). Skarżący przedmiotem swojej skargi uczynił przewlekłe prowadzenie postępowania przez Okręgową Radę Adwokacką w Opolu, w sprawie zbadania nieprawidłowości - jakie zdaniem skarżącego - miał się dopuścić pełnomocnik z urzędu w ramach pomocy prawnej świadczonej skarżącemu. Pełnomocnik ten będący adwokatem zrzeszony jest w Okręgowej Radzie Adwokackiej w Opolu. W ramach swojej skargi do tut. Sądu skarżący kwestionuje brak działań ze strony samorządu adwokackiego zmierzających do zdyscyplinowania adwokata. Wyjaśnienia zatem wymaga, że postępowanie dyscyplinarne adwokatów nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Wynika to jednoznacznie z regulacji dotyczących tego postępowania, które zostały zawarte w Dziale VIII ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2022 r., poz. 1184 z późn. zm.). Zgodnie z art. 80 tejże ustawy, adwokaci i aplikanci adwokaccy podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej za postępowanie sprzeczne z prawem, zasadami etyki lub godnością zawodu bądź za naruszenie swych obowiązków zawodowych. Stosownie do art. 91 ust. 1 cytowanej ustawy - w sprawach dyscyplinarnych orzekają: 1) sąd dyscyplinarny izby adwokackiej; 2) Wyższy Sąd Dyscyplinarny. Od orzeczenia wydanego przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny w drugiej instancji przysługuje stronom, Ministrowi Sprawiedliwości, Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz Prezesowi Naczelnej Rady Adwokackiej kasacja do Sądu Najwyższego. Stosownie natomiast do art. 95 n ustawy, w sprawach nieuregulowanych w niniejszym dziale stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. Z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, jest ona niedopuszczalna w świetle art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Wobec tego należało ją odrzucić, co Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.