I SAB/Op 73/24
WyrokWSA w Opolu2024-10-10
Skład orzekający: Tomasz Judecki, Beata Kozicka, Remigiusz Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wydać decyzję administracyjną w sprawie waloryzacji opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, czy też wystarczające jest zawiadomienie o waloryzacji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej ma obowiązek wydać decyzję administracyjną w sprawie waloryzacji opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, jeśli strona kwestionuje jej wysokość. Brak wydania takiej decyzji stanowi bezczynność organu. Sąd zobowiązał Prezydenta Miasta Opola do wydania aktu w terminie 30 dni, stwierdził bezczynność organu, ale uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa.Stan faktyczny
Strona skarżąca (P. S.A.) została zawiadomiona przez Prezydenta Miasta Opola o waloryzacji opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Spółka zwróciła się o wydanie decyzji administracyjnej w tej sprawie, kwestionując zastosowany wskaźnik waloryzacji. Organ odmówił wydania decyzji, uznając waloryzację za czynność materialno-techniczną. Po ponagleniu i odmowie SKO, Spółka wniosła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Opola do WSA.Rozstrzygnięcie
1) zobowiązuje Prezydenta Miasta Opola do wydania aktu w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2) stwierdza, że Prezydent Miasta Opola dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu, 3) stwierdza, że bezczynność Prezydenta Miasta Opola nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4) zasądza od Prezydenta Miasta Opola na rzecz strony skarżącej P. S.A. w W. kwotę 614 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Judecki Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 października 2024 r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na bezczynność Prezydenta Miasta Opola w przedmiocie waloryzacji opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości 1) zobowiązuje Prezydenta Miasta Opola do wydania aktu w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2) stwierdza, że Prezydent Miasta Opola dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu, 3) stwierdza, że bezczynność Prezydenta Miasta Opola nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4) zasądza od Prezydenta Miasta Opola na rzecz strony skarżącej P. S.A. w W. kwotę 614 (słownie: sześćset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia 8 grudnia 2023 r. Prezydent Miasta Opola (dalej jako: "organ") zawiadomił P. S.A. z siedzibą w W. oddział we W.1 (dalej jako: Spółka, "P." lub "strona skarżąca") o waloryzacji opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowych przeznaczonych na cele mieszkaniowe, położonych w O., załączonych w wykazie do pisma. Zgodnie z powyższym nowa wysokość opłaty od stycznia 2024 r. ma wynosić 4.949,49 złotych. Pismo to zostało doręczone na adres Spółki dnia 18 grudnia 2023 r.
Pismem datowanym na dzień 5 stycznia 2024 r. strona skarżąca zwróciła się z wnioskiem o wydanie w sprawie decyzji administracyjnej, powołując się na regulację wynikającą z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz.U. z 2023 r., poz. 904 ze zm.), dalej jako: ustawa lub ustawa o przekształceniu oraz art. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r., poz. 1906 ze zm.). We wniosku podniesiono, że zastosowany przez organ do waloryzacji wskaźnik jest niezgodny z przywołanymi przepisami, zatem zgodnie z art. 7 ust. 8a ustawy o przekształceniu, strona ma prawo żądać wydania decyzji w sprawie.
Pismem z dnia 23 stycznia 2024 r. organ poinformował stronę skarżącą o braku podstaw do wydania w sprawie decyzji, gdyż waloryzacji opłaty dokonuje się w formie czynności materialno – technicznej, od której nie przysługuje żaden środek zaskarżenia.
Pismem z dnia 26 lutego 2024 r. Spółka wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu ponaglenie na bezczynność Prezydenta Miasta Opole, wyrażającą się w braku wszczęcia postępowania i niewydaniu decyzji w przedmiocie waloryzacji opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
Pismem z dnia 19 marca 2024 r. SKO w Opolu uznało ponaglenie za nieuzasadnione, podzielając pogląd organu o braku możliwości zaskarżenia informacji o waloryzacji opłaty. Wskazało, że w badanym przypadku- wobec braku zawisłości sprawy administracyjnej, a także braku normatywnych podstaw do uruchomienia postępowania administracyjnego – ponaglenie nie przysługuje.
Nie godząc się z takim stanowiskiem organów Spółka wniosła do tutejszego Sądu skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Opola w przedmiocie waloryzacji opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, zarzucając organowi pierwszoinstancyjnemu naruszenie:
1. art. 61 ust. 1 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572) dalej jako: k.p.a., poprzez niewszczęcie postępowania i w konsekwencji niewydanie decyzji w przedmiocie waloryzacji, w sytuacji gdy rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie powinno zapaść w formie decyzji administracyjnej,
2. art. 104 k.p.a. poprzez niewydanie decyzji w przedmiocie waloryzacji, w sytuacji gdy jest to rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty o skonkretyzowanych obowiązkach strony postępowania;
3. art. 7 ust. 8a w zw. z art. 10 ustawy o przekształceniu, poprzez niewydanie decyzji o waloryzacji, w sytuacji gdy, wobec złożeniu wniosku strony o jej wydanie, powinna ona zostać przez organ podjęta.
Formułując powyższe zarzuty autor skargi wniósł o: 1) zobowiązanie Prezydenta Miasta Opola do wydania decyzji w przedmiocie waloryzacji opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowana wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowych przeznaczonych na cele mieszkaniowe, tj. położonych w O. działek ewidencyjnych nr a, b, c, d, e, obręb G., nr f, obręb N., o wskazanych numerach, obręb O., nr g, h, obręb B.;) stwierdzenie, że Prezydent Miasta Opola dopuścił się bezczynności; 3) stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4) rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym; 5) zasądzenie kosztów postępowania na rzecz Spóki według norm przepisanych
W uzasadnieniu skargi przytoczono orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazujące na konieczność rozstrzygania o waloryzacji w drodze decyzji administracyjnych, nie zaś czynności materialno – obrachunkowych (wyrok NSA z 16 marca 2021 r., sygn. akt I OSK 4133/18). Wskazano również na stanowisko Wojewody W. (w skardze omyłkowo wskazano O.), który w postanowieniu z dnia 9 stycznia 2024 r. stwierdził, że art. 7ust. 8a ustawy o przekształceniu, ma również zastosowanie do przypadku zmiany wysokości opłaty rocznej z tytułu jej waloryzacji. Brak jest bowiem w ustawie przepisów wyłączających możliwość zastosowania tej regulacji do waloryzacji. Strona skarżąca podniosła dodatkowo, że w analogicznych sytuacjach uzyskała decyzję o waloryzacji opłaty od Starosty L. i Starosty K. (s. 7 skargi). Na poparcie prezentowanego stanowiska strona skarżąca dołączyła orzeczenia organów administracji z tego przedmiotu.
Prezydent Miasta Opola w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, że przepis art. 7 ust. 8a ustawy o przekształceniu odnosi się wyłącznie do opłaty jednorazowej lub kwoty należnej do zapłaty, nie ma zaś zastosowania do jej waloryzacji, o której stronę jedynie się zawiadamia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), zwanej dalej – "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu administracyjnego, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z § 1b powyższego przepisu, Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jak wskazuje art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
W przedmiotowej sprawie spór sprowadza się do oceny czy orzekający w sprawie organ administracji prawidłowo zareagował na żądanie Spółki wydania decyzji w sprawie waloryzacji opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowanie wieczystego w prawo własności, będące następstwem zawiadomienia jej o waloryzacji opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowych przeznaczonych na cele mieszkaniowe, położonych w O., załączonych w wykazie do pisma. W zawiadomieniu wskazano, że nowa wysokość opłaty od stycznia 2024 r. ma wynosić 4.949,49 złotych.
Mając na uwadze tak zakreślony spór podniesienia wymaga, że skład orzekający w sprawie w całości podziela stanowisko strony skarżącej zaprezentowane w sprawie, podobnie jak w przywołanych przez stronę nieprawomocnych wyrokach tut. Sądu, m.in w sprawie o sygn. akt I SA/Op 271/24 oraz w wyrokach WSA we Wrocławiu z 6 czerwca 2024 r., sygn. akt II SAB/Wr 294/24 oraz z 6 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SAB/Wr 506/24, stanowiące o tym, że art. 7 ust. 8a ustawy o przekształceniu odnosi się zarówno do opłaty jednorazowej, jak i do kwoty ustalonej w wyniku waloryzacji tej opłaty, (wszystkie przytaczane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych, CBOSA)
W wyroku tut. Sądu z 28 maja 2024 r., sygn. akt I SA/Op 288/24 (oraz tam wskazanych orzeczeń sądów administracyjnych), zwrócono uwagę, że konstrukcja normatywna oraz celowość regulacji zawartej w art. 7 ust. 2 ustawy przemawia za odniesieniem wymiaru opłaty za przekształcenie do wysokości opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste, a nie do wysokości kwoty uzyskanej poprzez obniżenie opłaty rocznej w wyniku uwzględnienia bonifikaty przysługującej na podstawie przepisów (np. art. 73 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Ustawa stanowi w art. 7 ust. 5, że opłaty te wnosi się w terminie do 31 marca danego roku. Ustawa o przekształceniu przewiduje również możliwość wniesienia opłaty jednorazowej (art. 7 ust. 7 ustawy). Nowy właściciel gruntu zgłasza wówczas właściwemu organowi zamiar jednorazowego wniesienia opłat przekształceniowych na piśmie. Właściwy organ informuje właściciela gruntu na piśmie o wysokości opłaty jednorazowej, w terminie 14 dni od dnia zgłoszenia takiego zamiaru (art. 7 ust. 8 ustawy).
Podkreślenia wymaga, co także zauważają sady, że podstawę ujawnienia prawa własności gruntu w księdze wieczystej oraz ewidencji gruntów i budynków stanowi zaświadczenie potwierdzające przekształcenie, wydawane przez właściwy organ (art. 4 ust. 1 ustawy). W zaświadczeniu potwierdza się przekształcenie oraz informuje o obowiązku wnoszenia rocznej opłaty przekształceniowej, wysokości i okresie wnoszenia tej opłaty, a także możliwości wniesienia opłaty, o której mowa w art. 7 ust. 7 (jednorazowej), i zasadach jej wnoszenia. Zaświadczenie zawiera pouczenie o możliwości złożenia wniosku o ustalenie wysokości lub okresu wnoszenia tej opłaty w drodze decyzji, o którym mowa w art. 6 ust. 1 (art. 4 ust. 4 ustawy). Artykuł 6 ust. 1 ustawy stanowi, że jeżeli właściciel nieruchomości nie zgadza się z zawartą w zaświadczeniu informacją o wysokości i okresie wnoszenia opłaty, może złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia zaświadczenia, wniosek o ustalenie wysokości lub okresu wnoszenia tej opłaty w drodze decyzji. Do czasu zakończenia postępowania ustalającego wysokość i okres wnoszenia opłaty, opłata wnoszona jest w wysokości wskazanej w zaświadczeniu. Ustalona w postępowaniu wysokość opłaty obowiązuje od dnia przekształcenia (art. 6 ust. 2 ustawy). W przypadku wydania decyzji potwierdzającej brak obowiązku wnoszenia opłaty właściwy organ przekazuje decyzję do sądu właściwego do prowadzenia księgi wieczystej, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Decyzja stanowi podstawę wykreślenia w dziale III księgi wieczystej wpisu roszczenia o opłatę (art. 6 ust. 4 ustawy).
Z kolei, co także wymaga powtórzenia, stosownie do art. 7 ust. 1 i 2 ustawy, z tytułu przekształcenia nowy właściciel gruntu ponosi na rzecz dotychczasowego właściciela gruntu opłatę, której wysokość jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywałaby w dniu przekształcenia (art. 7 ust. 2 ustawy). Opłata jest wnoszona przez okres 20 lat, licząc od dnia przekształcenia (art. 7 ust. 6 ustawy). Opłata może podlegać waloryzacji zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Waloryzacji opłaty właściwy organ dokonuje z urzędu albo na wniosek właściciela nieruchomości, nie częściej niż raz na 3 lata od dnia dokonania ostatniej waloryzacji. O wysokości zwaloryzowanej opłaty właściwy organ zawiadamia właściciela nieruchomości, doręczając informację na piśmie (art. 10 ust. 1 i 2 ustawy). Zmiany w wysokości opłaty z tytułu przekształcenia podlegać będą jedynie waloryzacji, nie częściej niż raz na 3 lata, przy zastosowaniu wskaźników zmian cen nieruchomości. W tym miejscu nadmienić należy, że prawodawca w ustawie o gospodarce nieruchomościami wyróżnił opłatę za użytkowanie wieczyste, jej waloryzację i jej aktualizację.
Mocą art. 10 ust. 1 opłata może podlegać waloryzacji zgodnie z zasadami o których mowa w art. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. O wysokości zwaloryzowanej opłaty właściwy organ zawiadamia właściciela nieruchomości, doręczając informację na piśmie. Zwaloryzowana opłata obowiązuje od dnia 1 stycznia roku następującego po roku, w którym dokonano waloryzacji.
W ocenie składu orzekającego zasadnie i trafnie zwraca się uwagę w przytoczonych judykatach, że forma tego zawiadomienia nie budzi wątpliwości, wobec jasności regulacji. Jest to czynność materialna – techniczna dokonywana w formie zawiadomienia. Jednakże nie do pogodzenia ze standardami demokratycznego państwa prawnego byłoby przyjęcie, że nałożenie w takiej formie ciężarów finansowych na podmioty prawa, mogłoby być pozbawione możliwości kontroli. Przyjęcie takiego stanowisko godziłoby w zasady tak dwuinstancyjności, jak i prawa do sądu, czego zaaprobować nie można z przyczyn powyżej jak i poniżej wskazanych.
Zgodnie z brzmieniem art. 6 ust. 1 ustawy, jeżeli właściciel nieruchomości nie zgadza się z zawartą w zaświadczeniu informacją o wysokości i okresie wnoszenia opłaty, może złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia zaświadczenia, wniosek o ustalenie wysokości lub okresu wnoszenia tej opłaty w drodze decyzji. Analogicznie na podstawie art. 7 ust. 8a ustawy, jeżeli właściciel nie zgadza się z wysokością opłaty jednorazowej lub wysokością kwoty należnej do zapłaty, może złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia informacji, wniosek o ustalenie wysokości opłaty jednorazowej lub kwoty należnej do zapłaty w drodze decyzji. Zatem w przypadku kwestionowania przez właściciela wysokości lub okresu wnoszenia opłaty jej ustalenie następuje w drodze decyzji administracyjnej. W ocenie Sądu, rozwiązanie to znajduje zastosowanie także do zawiadomienia o dokonanej waloryzacji. Nie ulega bowiem wątpliwości, że ustalenie opłaty za przekształcenia dokonane jest w trybie administracyjnoprawnym, podobnie jak i dokonanie jej waloryzacji (organ dokonuje jej z urzędu o czym zawiadamia podmiot zobowiązany do uiszczania opłaty).
Zdaniem składu orzekającego zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w przytoczonym wyżej wyroku wyjaśnił odwołując się do motywów wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 14 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 203/21, że z rządowego projektu ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności gruntów, wynika, że przewidziano tam zasady i tryb odpłatności za takie przekształcenie. Konstruowaniu systemu odpłatności przyświecał cel pogodzenia interesu dotychczasowych właścicieli gruntów, tj. Skarbu Państwa oraz gmin, z interesem użytkowników wieczystych uzyskujących własność tych gruntów. Uwzględniono wynikające z dotychczasowego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego zalecenia dla ustawodawcy dotyczące dbałości o poszanowanie zasad odnoszących się do mienia publicznego i zapewnienia należnych z niego dochodów. W tym celu właśnie zaproponowano zasadę odpłatności. Przepis art. 21 ust. 2a ustawy jest już jedynie konsekwencją ustalenia, że opłata jest należna i służy dookreśleniu jej wysokości (zob. WSA w Gliwicach w wyroku z 14 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 203/21).
Ponownie powtórzenia wymaga, że w art. 7 ustawy unormowano tryb i zasady ustalenia wysokości oraz okresu wnoszenia opłaty przekształceniowej. W regulacjach przedmiotowej ustawy wyróżniono dwie podstawy należności do zapłaty: a) opłatę jednorazową i b) wysokość kwoty należnej do zapłaty. Stanowiąc o tym expressis verbis w art. 7 ust. 8a ustawy, że jeżeli właściciel nie zgadza się z wysokością opłaty jednorazowej lub wysokością kwoty należnej do zapłaty, może złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia informacji, wniosek o ustalenie wysokości opłaty jednorazowej lub kwoty należnej do zapłaty w drodze decyzji. Z tego trybu skorzystała strona w sprawie, a organ I instancji bezpodstawnie uznał, że przepis art. 7 ust. 8a ustawy nie ma zastosowania w sprawie waloryzacji.
Przedmiotem sprawy jest zwaloryzowana opłata roczna z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, wskazana do zapłaty w zawiadomieniu, którego podstawą jest art. 10 ust. 2 ustawy, a której wysokość zanegowała strona. Tym samym stanowi ona wymaganą należność, o której mowa w art. 7 ust. 8a ustawy o przekształceniu.
W przedmiotowej sprawie waloryzacji opłaty dokonał właściwy organ z urzędu, zawiadamiając o tym właściciela nieruchomości, doręczając mu informację na piśmie na adres, o którym mowa w art. 4 ust. 6 ustawy. Ponieważ strona nie zgadza się z określoną wysokością dokonaną przez organ w administracyjnym toku uregulowanym ustawą przekształceniową, to zdaniem składu orzekającego, w sprawie mającej charakter sprawy administracyjnej, albowiem ustawodawca nie wyłączył tego trybu jak uczynił to w ustawie o gospodarce nieruchomościami, zasadnym jest poddanie tego działania w instancyjnym toku kontroli jego legalności, w szczególności, że zawiadomienie niewątpliwie nakłada na stronę określone ciężary finansowe. Stanowisko przeciwne jest - jak zaznaczono wcześniej – nie do zaakceptowania w świetle przepisów obowiązującej Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, w tym zasady demokratycznego państwa prawa (art. 1 Konstytucji) oraz zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 78 Konstytucji).
Podsumowując Sąd uznał, że organ pozostawał w bezczynności, bowiem na skutek błędnego uznania, że art. 7 ust. 8a ustawy o przekształceniu nie ma zastosowania do waloryzacji opłaty przekształceniowej, o której mowa w art. 10 ustawy, nie wydał decyzji w sprawie.
Zobowiązać zatem należało Prezydenta Miasta Opola do załatwienia wniosku strony skarżącej o wydanie decyzji w sprawie waloryzacji opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, w terminie 30 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku, jak Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w punkcie 1 wyroku.
Z uwagi na powyższe, działając na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdził, że Prezydent Miasta Opola dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku, przy czym Sąd ocenił, że bezczynność ta nie miała charakteru rażącego, jak orzekł w punkcie 2 i 3 wyroku. Jest to, bowiem pojęcie nieostre, wymagające interpretacji z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy, tym niemniej w świetle ugruntowanego orzecznictwa nie ulega wątpliwości, że powinno być odnoszone do sytuacji oczywistego, nie budzącego żadnych wątpliwości, poważnego naruszenia obowiązku działania przez organ. Musi chodzić o znaczące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach, pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13). Co więcej, w orzecznictwie akcentuje się ciążący na sądach administracyjnych obowiązek roztropnego kwalifikowania bezczynności czy przewlekłości jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wynikający z konsekwencji (w tym prawnokarnych) takiej kwalifikacji (por. wyroki NSA z 17 września 2015 r., sygn. akt II OSK 652/15 i z 8 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 1925/16). W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego. Sąd uwzględnił, że organ w odpowiednim terminie zareagował na wniosek, a następnie pozostawał w błędnym przekonaniu, że brak jest podstawy prawnej do wydania żądanej decyzji. W ocenie Sądu zdecydowanie nie można przypisywać takiemu działaniu organu charakteru rażącego.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 4 wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. i 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej kwotę uiszczonego w sprawie wpisu od skargi w wysokości, koszt uiszczonej opłaty od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika
Nadto w myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym Sąd rozpoznał sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło