I SAB/Op 96/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Judecki po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi P. N. na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej im. 27 Wołyńskiej Dywizji Armii Krajowej w Graczach w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wniosku skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania postanawia: zasądzić od Dyrektora Szkoły Podstawowej im. 27 Wołyńskiej Dywizji Armii Krajowej w Graczach na rzecz P. N. kwotę 217 (dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 30 grudnia 2024 r., sygn. akt I SAB/Op 96/24, po rozpoznaniu skargi P. N. (zwanego też dalej "skarżącym"), na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej im. 27 Wołyńskiej Dywizji Armii Krajowej w Graczach (zwanego też dalej: "organem", "Dyrektorem Szkoły"), w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w pkt 1 umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 13 września 2024 r., w pkt 2 stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w sprawie, w pkt 3 stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, w pkt 4 odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania w całości. W zakresie uzasadniania rozstrzygnięcia o kosztach Sąd wskazał, że orzekł na podstawie art. 206 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.) - zwanej dalej jako "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności, jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Postanowienie zawarte w pkt 4 wyroku z dnia 30 grudnia 2024 r., sygn. akt I SAB/Op 96/24, wydane w przedmiocie kosztów postępowania zostało zaskarżone przez skarżącego zażaleniem skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 24 kwietnia 2025 r., sygn. III OZ 187/25, uznał zażalenie za zasługujące na uwzględnienie w części i uchylił zaskarżone postanowienie zawarte w punkcie 4 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 30 grudnia 2024 r., sygn. akt I SAB/Op 96/24 i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu. W uzasadnieniu NSA wskazał, że zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Przepis art. 205 § 2 p.p.s.a. za jeden z elementów niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego uważa koszty sądowe. W myśl art. 211 p.p.s.a. kosztami sądowymi są opłaty sądowe i zwrot wydatków. Natomiast art. 212 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna. NSA wskazał, że skarżący uiścił w sprawie wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł, zatem WSA w Opolu uwzględniając skargę, obowiązany był zasądzić na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi oraz kwotę 17 zł tytułem opłaty skarbowej uiszczonej od pełnomocnictwa, czego nie uczynił. Z tych względów zażalenie zasługiwało w tym zakresie na uwzględnienie. NSA uznał, że zamierzonego skutku nie może odnieść natomiast zarzut naruszenia art. 206 p.p.s.a. dopuszczający możliwość miarkowania kosztów postępowania i ocenił, że działanie skarżącego świadczyło o nadużyciu prawa do informacji publicznej, a zatem okoliczności sprawy uzasadniały odstąpienie od zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w całości. Odnosząc się do wniosku o zasądzanie kosztów postępowania zażaleniowego NSA wskazał, że zgodnie z art. 209 p.p.s.a., wniosek strony o zwrot kosztów rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a., a postanowienie NSA z dnia 24 kwietnia 2025 r., sygn. akt III OZ 187/25, nie jest żadnym z orzeczeń wskazanych w art. 209 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Konsekwencją uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania sądowego zawartego w pkt 4 wyroku tut. Sądu z dnia 30 grudnia 2024 r., sygn. akt I SAB/Op 96/24, jest pozostawanie w obrocie prawnym owego wyroku uwzględniającego skargę P. N. na bezczynność Dyrektora Szkoły, który nie zawiera rozstrzygnięcia o obciążających stronę przeciwną (organ) kosztach - mimo zgłoszonego przez skarżącego odpowiedniego żądania w tym zakresie. W takiej zaś sytuacji zastosowanie znajduje art. 224 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli w toku postępowania sąd nie orzekł o obowiązku ponoszenia kosztów sądowych lub też orzeczeniem nie objął całej kwoty należnej z tego tytułu, postanowienie w tym przedmiocie wyda na posiedzeniu niejawnym wojewódzki sąd administracyjny. Jak stanowi natomiast art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego, w myśl art. 205 § 2 p.p.s.a., zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków (art. 211 p.p.s.a.). Rozstrzygając o kosztach postępowania w niniejszej sprawie Sąd związany jest przy tym wytycznymi jakie Naczelny Sąd Administracyjny sformułował w uzasadnieniu postanowienia z dnia 24 kwietnia 2025 r., sygn. III OZ 187/25. W konsekwencji należało przyjąć, że na koszty postępowania w tej sprawie składają się: koszty postępowania zażaleniowego zakończonego przed NSA postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2025 r., sygn. akt III OZ 187/25 obejmujące kwotę 100 zł (uiszczoną tytułem wpisu sądowego od zażalenia) oraz koszty postępowania przez tut. Sądem w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 30 grudnia 2024 r., sygn. akt I SAB/Op 96/24, na które składały się: kwota 100 zł (wniesiona tytułem wpisu sądowego od skargi) i 17 zł (tytułem zwrotu kosztów poniesionej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa). Odnośnie kosztów postępowania zażaleniowego obejmujących wpis sądowy od zażalenia, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że koszty postępowania zażaleniowego podlegają zaliczeniu do kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o czym stanowi art. 200 p.p.s.a (por. postanowienia NSA: z dnia 3 grudnia 2009 r., sygn. akt II OZ 1075/09; z dnia 11 stycznia 2010 r., sygn. akt II OZ 1160/09; z dnia 14 lipca 2011 r., sygn. akt II OZ 615/11). Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Sąd rozstrzygnął w przedmiocie kosztów postępowania zażaleniowego, zaliczając je do kosztów postępowania sądowego, jako kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a.). W związku z powyższym łączny wymiar zasądzonych na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania sądowego należnych od organu wynosi 217 złotych, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 224 oraz art. 200 w zw. z art. 205 §1 p.p.s.a. i postanowił jak w sentencji.