I SO/Op 1/15

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu: - Krzysztof Błasiak, po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, złożonym przez R. P. (dalej wnioskodawca) na urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., wynika, iż dotyczy on decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z 20 stycznia 2015 r., o nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia prawa do wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci w kwocie 646 zł. W związku z tym wnioskodawca na etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu będzie zobowiązany - zgodnie z postanowieniami § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, 2193) – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Na dalsze koszty w przedmiotowej sprawie składają się opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) - w kwocie 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej również w kwocie 100 zł (§ 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Odnośnie swojej sytuacji rodzinnej, majątku i dochodów wnioskodawca oświadczył, że jest osobą w podeszłym wieku (w tym roku ukończy 91 lat), schorowaną (m.in. po trzech przeszczepach, operacji prostaty), prowadzącą gospodarstwo domowe samodzielnie, uzyskującą dochody z tytułu emerytury w wysokości 2.559,92 zł. Jednocześnie wnioskodawca oświadczył, że posiada zasoby pieniężne w wysokości 53.342 zł (którą według niego należy pomniejszyć o kwotę około 15.000 zł jako koszty związane z pogrzebem żony), oraz że ponosi koszty mieszkania (mieszka u syna) w wysokości około 1.000 zł, ubezpieczenia samochodu w kwocie około 300 zł rocznie. Zaznaczył zarazem, iż ponosi znaczne koszty zakupu leków, nie podając jednak skali tych kosztów. W piśmie złożonym w tut. Sądzie w dniu 25 lutego 2015 r. wnioskodawca wycofał wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W załączeniu przedłożył dodatkowo oświadczenie syna J. P. o tym, że wnioskodawca mieszka u niego w domu, zajmując pokój z łazienką, partycypując jednocześnie w kosztach wyżywienia i utrzymania mieszkania. Wraz z wymienionym oświadczeniem wnioskodawca przekazał również kserokopie: pisma Kierownika Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego w [...] odnośnie odpłatności za pobyt w tym Zakładzie jego syna W. P. (określono płatność w wysokości 379,40 zł), postanowienia Sądu Rejonowego w [...] o ustanowieniu opieki dla całkowicie ubezwłasnowolnionego W. P., pisma skierowanego do Domu Pomocy Społecznej [...] w [...] w sprawie przesunięcia terminu przyjęcia, polisy OC założonej w PZU, dowodu wpłaty składki na ubezpieczenie OC, paragonu fiskalnego potwierdzającego dokonanie opłaty ewidencyjnej samochodu osobowego, karty informacyjnej leczenia szpitalnego, zaświadczenia o stanie zdrowia, orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zaświadczenia o uczestnictwie w zajęciach fizjoterapeutycznych, wniosku o dofinansowanie do zakupu aparatu słuchowego wraz z kosztorysem tego aparatu, faktur dotyczących zakupu leków i artykułów spożywczych. Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył , co następuje: Stosownie do art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1, pkt 1 p.p.s.a., następuje gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1, pkt 2 p.p.s.a., następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tak ukształtowany charakter prawa pomocy wynika z tego, iż generalną zasadą postępowania sądowego jest podnoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04, niepublik.), opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z kolei w innym postanowieniu NSA (postanowienie z dnia 6 października 2004 r., GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8) stwierdził, iż ,,udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ". Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy, w oparciu o informacje przekazane przez wnioskodawcę w treści formularza PPF, a także dane i informacje wynikające z opisanych wyżej pism i dokumentów, referendarz sądowy uznał, iż w jego przypadku nie wyczerpane zostały znamiona przesłanki zawartej w art. 246 § 1, pkt 2 p.p.s.a. W ocenie referendarza stałe dochody uzyskiwane z tytułu emerytury w wysokości 2.320 zł netto (pomniejszone o stałe wydatki wykazane i udokumentowane przez wnioskodawcę jako konieczne dla bieżącego utrzymania), a nade wszystko posiadanie zasobów pieniężnych w wysokości 53.342 zł (pomniejszonych o kwotę 15.000 zł, stanowiącą koszty związane z pogrzebem żony) umożliwiają wnioskodawcy uiszczenie wpisu od skargi w kwocie 100 zł (a także pozostałych kosztów opisanych na wstępie uzasadnienia) bez jakiegokolwiek uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i rodziny. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 w/w ustawy, orzeczono jak w sentencji.