I SO/Op 1/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu - Krzysztof Błasiak, po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. G. o przyznanie prawa pomocy postanawia przyznać wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienia adwokata. Z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości, złożonym przez S. G. (dalej jako wnioskodawca) na urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz.1369) - zwanej dalej p.p.s.a., wynika, iż wniosek ten odnosi się do sprawy ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 31 października 2017 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia o nałożeniu kary porządkowej. Odnośnie swojej sytuacji rodzinnej, majątku i dochodów wnioskodawca oświadczył, że prowadząc samodzielnie gospodarstwo domowe utrzymuje się głównie z dochodów uzyskiwanych z zasiłku okresowego (miesięcznie w kwocie 317 zł). Poza tym wskazał, że uzyskał z pomocy społecznej zasiłek na opał w wysokości 450 zł, oraz że uprawia warzywa i sad, co pozwala mu na zmniejszenie kosztów związanych z zaspokojeniem potrzeb żywnościowych. Z kolei wśród zobowiązań i stałych wydatków skarżący wymienił koszty związane z zakupem gazu w kwocie około 30 zł, energii elektrycznej w kwocie 41,73 zł, wody w kwocie około 15 zł i lekarstw w kwocie około 30 zł. Jednocześnie wnioskodawca oświadczył, iż jego majątek stanowi dom mieszkalny o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. W załączeniu wnioskodawca przekazał kserokopie decyzji Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z 29 stycznia 2018 r. o przyznaniu zasiłku okresowego w wysokości 317 zł i zasiłku celowego na zakup opału w wysokości 450 zł, a także kserokopię decyzji o wyrażeniu zgody na zmianę nazwiska.. Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył , co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że instytucja prawa pomocy przewiduje dla skarżącej możliwość zwolnienia od kosztów sądowych w całości bądź w części oraz ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Przy czym zastosowanie tej instytucji do konkretnego przypadku może mieć miejsce w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, bądź też w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 p.p.s.a.). Przewidywana możliwość ubiegania się przez skarżącego o prawo pomocy w zakresie całkowitym (o co wnosi w przedmiotowym wniosku) uwarunkowana jest spełnieniem przesłanek określonych w art. 246 § 1, pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Tak ukształtowany charakter prawa pomocy wynika z tego, iż generalną zasadą postępowania sądowego, wyrażoną w art. 199 p.p.s.a., jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04, niepublik.), opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z kolei w innym postanowieniu NSA (postanowienie z dnia 6 października 2004 r., GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8) stwierdził, iż ,, udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ". Referendarz sądowy, mając na względzie informacje i dane wykazane w formularzu PPF jak też wynikające z przedłożonych dodatkowo kserokopii dokumentów (w szczególności informacje zawarte w decyzjach Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z 29 stycznia 2018 r. o przyznaniu zasiłku okresowego oraz zasiłku celowego), uznał, iż w przypadku wnioskodawcy zachodzi ustawowa przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy. Okoliczności, ustalone na podstawie tych informacji i danych (tj. pozostawanie bez pracy, stwierdzone ubóstwo, całkowite uzależnienie od środków uzyskiwanych z pomocy społecznej), wskazują bowiem, iż w gospodarstwie domowym wnioskodawcy nie ma potencjału umożliwiającego pokrycie kosztów postępowania sądowego, w tym ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.