I SO/Op 2/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu - Krzysztof Błasiak po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy postanawia przyznać prawo pomocy w całości. J. B. na urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ) - zwanej dalej ustawą, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca oświadczył, iż obecnie ma 64 lata, nie pracuje, nie otrzymuje zapomogi z ZUS ani też z żadnej organizacji społecznej i jest po przebytym wylewie i zawale serca, a utrzymuje się dzięki pomocy rodziny i przyjaciół. Ponadto wskazał, że z powodu choroby psychicznej i kardiologicznej nie jest w stanie uczestniczyć w rozprawie, przedkładając w tym względzie kserokopie wypisu z książeczki zdrowia oraz skierowania do szpitala psychiatrycznego. W części wniosku dotyczącej oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca wykazał, że jest właścicielem domu jednorodzinnego o powierzchni 184 m² ( zajęty przez komornika ), nie posiada jakichkolwiek zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych oraz że złożył wniosek wraz dokumentami w celu nabycia świadczenia emerytalnego. Wskutek wezwania Sądu wnioskodawca złożył pisma ( z datą 2 i 3 czerwca 2008 r.), w których oświadczył, iż średnie miesięczne wydatki związane z utrzymaniem domu oraz zakupem żywności stanowiące kwotę 360 zł pokrywają z własnych środków syn K. B., córka K. B. i siostra W. H. oraz że nie posiada, ze względu na brak środków, żadnego konta bankowego, nie jest ubezpieczony i nie korzysta z pomocy społecznej. Poza tym wnioskodawca przedłożył oświadczenia syna i córki odnośnie przekazywanych środków finansowych na jego utrzymanie, kserokopie decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2008 r. wraz z pokwitowaniami zapłaty I i II raty i zapłaty za użytkowanie wieczyste, potwierdzenia zapłaty za usługę wywozu nieczystości, a także kserokopie faktur z tytułu świadczenia usług dostawy wody i energii elektrycznej. Stosownie do art. 245 ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków. Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków ( art. 211 ustawy ). Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna ( art. 212 § 1 ustawy ). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1, pkt 1 ustawy, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1, pkt 2 ustawy, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem działając na podstawie 258 § 2 pkt 7 ustawy należy rozważyć czy w świetle okoliczności wynikających z materiału dowodowego wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Treść powołanych wyżej przepisów art. 246 § 1 ustawy wskazuje bowiem, iż prawo pomocy zarówno w pełnym w zakresie jak i w częściowym stanowi instytucję wyjątkową i dlatego udzielenie tego prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach szczególnych. Jak zostało stwierdzone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. ( GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8 ) ,,udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe". Przy rozpatrywaniu przedmiotowego wniosku o przyznanie prawa pomocy, w oparciu o informacje zawarte w tym wniosku jak też wynikające z dodatkowo przedłożonych dokumentów dokonano oceny możliwości wnioskodawcy do poniesienia kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów ustanowienia zawodowego pełnomocnika. W konsekwencji tego uznano, że sytuacja skarżącego wyczerpuje znamiona przepisu art. 246 § 1, pkt 1. W sytuacji gdy wnioskodawca – jak to wynika z przedłożonych dokumentów – jest osobą nie posiadającą, poza doraźną pomocą rodziny, żadnych źródeł pozyskania środków finansowych a jego stan zdrowia wymagający stałej opieki lekarskiej utrudnia pojęcie jakiejkolwiek pracy oraz gdy dodatkowo prowadzona jest z jego nieruchomości egzekucja odmowa przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie oznaczałaby bowiem pozbawienie wnioskodawcę prawa do sądu. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 w/w ustawy, orzeczono jak w sentencji.