I SO/Op 2/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Referendarz sądowy Krzysztof Błasiak po rozpoznaniu w dniu 9 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. T. o przyznanie prawa pomocy, postanawia: przyznać wnioskodawcy prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, złożonym przez S. T. (dalej jako wnioskodawca) na urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012, poz.270) - zwanej dalej p.p.s.a., wynika, iż wniosek ten odnosi się do sprawy ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 26 maja 2013 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Odnośnie swojej sytuacji rodzinnej, majątku i dochodów wnioskodawca oświadczył, że jest osobą bezrobotną (wcześniej, tj. od jesieni 2014 r. do 16 kwietnia 2015 r. zatrudnioną jako palacz na okres grzewczy), samodzielnie prowadzącą gospodarstwo domowe. Dodatkowo zaznaczył, że uprawia warzywa i sad, co pozwala mu na zmniejszenie kosztów związanych z zaspokojeniem potrzeb żywnościowych. Jednocześnie wnioskodawca oświadczył, iż jego majątek stanowi dom mieszkalny o powierzchni 181 m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni 0,88 ha. Poza tym wskazał, że zmuszony jest korzystać z pomocy społecznej, skąd uzyskał środki pieniężne w ramach pomocy okresowej w kwocie 271 zł. W załączeniu wnioskodawca przekazał oświadczenie o stanie majątkowym oraz kserokopie potwierdzenia dokonania przelewu alimentów i decyzji Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z 27 maja 2015 r. o przyznaniu zasiłku okresowego w wysokości 271 zł. Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył , co następuje: Stosownie do art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków. Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków (art. 211 p.p.s.a.). Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna (art. 212 § 1 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1, pkt 1 p.p.s.a., następuje gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1, pkt 2 p.p.s.a., następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Treść powołanych wyżej przepisów wskazuje, iż prawo pomocy stanowi instytucję wyjątkową i dlatego udzielenie tego prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach szczególnych. Tak ukształtowany charakter prawa pomocy wynika z tego, iż generalną zasadą postępowania sądowego jest podnoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04, niepublik.), opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z kolei w innym postanowieniu NSA (postanowienie z dnia 6 października 2004 r., GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8) stwierdził, iż ,, udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ". W ocenie referendarza informacje oraz dane zwarte zarówno we wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i załączonej do wniosku decyzji Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] wskazują na wyjątkową sytuację skarżącego w rozumieniu art. 246 § 1, pkt. 1 i 2 p.p.s.a. Wynika z nich bowiem, iż skarżący jako osoba bezrobotna, bez dochodów i uboga kwalifikuje się do udzielenia pomocy społecznej w postaci zasiłku okresowego. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 w/w ustawy, orzeczono jak w sentencji.