I SO/Op 3/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wójcik po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. B. o umorzenie mandatu karnego postanawia: odrzucić wniosek. D. B. w piśmie datowanym na dzień 31 stycznia 2017 r., wniesionym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w dniu 28 lutego 2017 r. zatytułowanym: "Prośba o uchylenie mandatu karnego" zawarł wniosek o umorzenie mandatu karnego z dnia 11 września 2016 r. seria [...] nr [...]. W uzasadnieniu wskazał na swoją trudną sytuacją materialną i niskie dochody jak też kłopoty zdrowotne. W piśmie przytoczył nadto numer postanowienia wydanego w dniu 4 stycznia 2017 r. przez Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu w przedmiocie zwrotu złożonego przez niego wniosku o uchylenie mandatu karnego, w następstwie doręczenia którego wniósł ww. pismo z dnia 31 stycznia 2017 r. zawierające prośbę o umorzenie mandatu karnego. Taka treść żądania wynikała z uzasadnienia tego pisma, choć było ono określone jako prośba o uchylnie mandatu karnego. Skarżący wezwany przez Sąd do sprecyzowania żądania, w tym do określenia, czy jego pismo jest skargą na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 4 stycznia 2017 r. Nr [...], w wyznaczonym siedmiodniowym terminie wniósł kolejne pismo, w którym sprecyzował swoje żądanie jako prośbę o umorzenie mandatu karnego z dnia 11 września 2016 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek należało odrzucić. Zakres kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne został określony wprost w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066). W świetle tych przepisów sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpatrzenia sprawy Sąd bada m.in. swą właściwość, wyznaczoną treścią art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej określana jako "p.p.s.a."). Nie każde bowiem sprawy mogą być rozpoznawane przez sądy administracyjne, lecz tylko te, które zostały przypisane tym sądom z mocy ustawy. Przy czym, jeśli sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych, Sąd taką skargę (lub wniosek) obowiązany jest odrzucić, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Jak zatem wynika z art. 3 § 2 tej ustawy, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień o niedopuszczalności zarzutu oraz postanowień, których przedmiotem jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowań szczegółowo w tym przepisie określonych; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (w sprawach w tym przepisie określonych). Zgodnie z § 3 tego artykułu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Ponadto, zgodnie z art. 63 p.p.s.a, jeżeli ustawy szczególne tak stanowią, postępowanie sądowe wszczyna się na wniosek. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64 § 3 ww. ustawy). Z ww. przepisów wynika wprost, że właściwość sądów administracyjnych obejmuje orzekanie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. Wśród wszystkich wymienionych wyżej spraw, które mogą rozpoznawać sądy administracyjne, nie została wymieniona sprawa, której załatwienia przez tut. Sąd domaga się skarżący, czyli żądanie umorzenia przez Sąd mandatu karnego. Tak określone żądanie nie mogło być przez sąd administracyjny rozpoznane, gdyż nie podlega ono właściwości sądów administracyjnych. Stosownie bowiem do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeśli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Powyższe nie oznacza jednak, by skarżący był pozbawiony możliwości rozpatrzenia wniosku o umorzenie nałożonego mandatu karnego, gdyż taka podstawa prawna wynika z art. 55 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885 z późn. zm.). Jednak takie jednoznaczne żądanie, czyli o umorzenie mandatu karnego, musi on skierować do właściwego organu, jakim jest Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu. Podkreślić przy tym należy, że dotychczas kierowane przez niego do tegoż Naczelnika pisma były wprost przez niego określane jako żądanie uchylenia mandatu karnego, co jest całkowicie odmiennym żądaniem niż domaganie się umorzenia tego mandatu. Do rozpatrzenia wniosku o uchylenie mandatu Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu nie był właściwy i dlatego doszło do zwrotu tego wniosku. Taką właściwość organ ten natomiast posiada w przypadku, gdy dana osoba wystąpi do niego z wnioskiem o umorzenie nałożonego mandatu karnego. Podsumowując, stwierdzić należy, że sąd administracyjny nie ma kompetencji w przedmiocie umarzania mandatów karnych czy umarzania grzywien nałożonych takimi mandatami. Uprawnienia takie nie wynikają bowiem z ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jak i z innych aktów prawnych, w tym z ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia. Z przedstawionych powyżej przyczyn Sąd wniosek odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3, w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. Zarazem na podstawie art. 222 p.p.s.a. Sąd nie żądał uiszczenia przez skarżącego należnego wpisu, skoro z treści pisma wynikało, że podlega ono odrzuceniu.