I SO/Op 5/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Judecki po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. W. o wymierzenie grzywny Sejmikowi Województwa Opolskiego za nieprzekazanie sądowi skargi na rozporządzenie w sprawie parku krajobrazowego postanawia oddalić wniosek. Wnioskiem z dnia 8 maja 2024 r. J. W. (dalej: strona skarżąca, skarżący) wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o wymierzenie Sejmikowi Województwa Opolskiego (dalej: organ) grzywny za nieprzekazanie tutejszemu Sądowi skargi z dnia 4 kwietnia 2024 r. na rozporządzenie w sprawie Stobrawskiego Parku Krajobrazowego. Uzasadniając swoje żądanie skarżący wskazał, iż pomimo upływu 30-dniowego terminu przewidzianego w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm. - dalej: p.p.s.a.), organ nie przekazał Sądowi przedmiotowej skargi. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I tut. Sądu z dnia 9 maja 2024 r., pismem z dnia 13 maja 2024 r., wezwano organ do udzielenia odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, doręczając odpis wniosku z dnia 8 maja 2024 r. Pismem z dnia 22 maja 2024 r. organ udzielił obszernej odpowiedzi na wniosek o wymierzenie kary grzywny i wskazał okoliczności, które – w jego ocenie - nie pozwoliły na przekazanie skargi w terminie proszą o ich uznanie: "jako nadzwyczajnych jednorazowych okoliczności". W uzasadnieniu pisma wskazał, że 10 kwietnia 2024 r. do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Opolskiego wpłynęła skarga strony skarżącej. Wyjaśnił, że w związku z wyborami samorządowymi zarządzonymi na 7 kwietnia 2024 r., ostatnia sesja Sejmiku VI kadencji 2018 – 2023 r. została zaplanowana na dzień 19 marca 2024 r. Miało to miejsce przed otrzymaniem skargi. W dniu 21 kwietnia 2024 r. do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Opolskiego wpłynęło postanowienie Komisarza Wyborczego w Opolu I o zwołaniu, na dzień 7 maja 2024 r., sesji Sejmiku nowej kadencji celem jego ukonstytuowania (wybrano Prezydium Sejmiku i komisje). Na drugim posiedzeniu Sejmiku w dniu 9 maja 2024 r. wybrano nowy Zarząd Województwa Opolskiego. Nowo wybrany Zarząd w dniu 15 maja 2024 r. podjął uchwałę w sprawie przyjęcia projektu uchwały Sejmiku w sprawie przekazania skargi strony skarżącej do Sądu. W tym samym dniu 15 maja 2024 r. zwołano sesję Sejmiku na 28 maja 2024 r. wprowadzając do porządku obrad projekt ww. uchwały poddając go procedurze uchwałodawczej. Sąd wie z urzędu, że 28 maja 2024 r. została sporządzona odpowiedź na skargę i wysłana, wraz ze skargą i aktami sprawy, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przy piśmie przewodnim Marszałka Województwa Opolskiego z dnia 29 maja 2024 r. Wpłynęła ona do tut. Sądu w dniu 3 czerwca 2024 r. Została zarejestrowana w repertorium dnia 4 czerwca 2024 r. pod sygnaturą I SA/Op 495/24. Jako stronę (organ administracji publicznej) oznaczono w repertorium: Województwo Opolskie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, którego bezczynność jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Stosownie natomiast do treści art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Wysokość grzywny wskazanej w art. 154 § 6 p.p.s.a. określa się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Stosownie do treści art. 55 § 1 p.p.s.a., uprawnienie sądu do nałożenia na organ administracji grzywny aktualizuje się zatem w razie łącznego spełnienia dwóch warunków: naruszenia obowiązku przekazania sądowi skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenia stosownego wniosku przez skarżącego. Istotne jest, że naruszenie obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a. jest jedyną materialnoprawną przesłanką wymierzenia organowi grzywny. Obowiązek przekazania akt sprawy ma charakter bezwzględny i sama motywacja organu pozostaje bez znaczenia pod kątem możliwości nałożenia grzywny (por. postanowienie NSA z 24 listopada 2021 r., sygn. akt III OZ 1104/21). Wskazuje na to NSA w uzasadnieniu uchwały z 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, że ustanowienie terminu na dopełnienie obowiązku przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie, a organ musi dochować terminu z art. 54 § 2 p.p.s.a. Należy jednak zauważyć, że grzywna przewidziana w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny, wobec tego nawet w przypadku spełnienia wskazanych tamże przesłanek, sąd nie jest zobligowany do orzeczenia grzywny. Obowiązkiem sądu jest jednak uwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy (por. wyroki WSA w Gliwicach: z dnia 17 stycznia 2022 r., sygn. akt III SO/Gl 16/21; z 4 lipca 2022 r., sygn. akt III SO/Gl 10/22). Z powyżej przedstawionych okoliczności wynika jednoznacznie, że skarga nie została przekazana w terminie do Sądu, a opóźnienie zostało przez organ bardzo szczegółowo wytłumaczone. Sąd dostrzega jednak zupełnie inną przyczynę oddalenia wniosku strony skarżącej. Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie skarga została przekazana do tut. Sądu i zarejestrowana pod sygnaturą I SA/Op 495/24. Skargę przekazał Marszałek Województwa Opolskiego, a nie Sejmik Województwa Opolskiego, wraz z podpisaną przez Marszałka Województwa Opolskiego odpowiedzią na skargę. Stosownie do treści art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Zgodnie z ustawą z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2024 r. poz. 566) województwo ma osobowość prawną, posiada mienie i dysponuje majątkiem, jego samodzielność podlega ochronie sądowej, województwu służy domniemanie kompetencji do realizowania zadań publicznych o charakterze wojewódzkim, niezastrzeżonych ustawami na rzecz organów administracji rządowej i to jemu przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego (zob. art. 1, art. 2, art. 6 i art. 9). Jak wynika z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa marszałek województwa organizuje pracę zarządu województwa i urzędu marszałkowskiego, kieruje bieżącymi sprawami województwa oraz reprezentuje województwo na zewnątrz. Zatem podmiotem, który realizuje zadania z zakresu administracji publicznej jest województwo samorządowe, które reprezentuje marszałek województwa bez względu na to, czy zadanie to, z uwagi na przepisy ustrojowe, realizuje sejmik czy zarząd województwa (podobnie w zakresie zdolności procesowej organu wykonawczego gminy NSA w uchwale z 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OPS 3/12). W konsekwencji skoro podmiotem władzy publicznej jest województwo samorządowe mające osobowość prawną, zdolność sądową i dokonującą czynności w postępowaniu sądowym przez organy albo osoby upoważnione do dokonywania czynność w jego imieniu, to właśnie województwo samorządowe jest adresatem postanowienia o nałożeniu grzywny za nieprzekazanie do Sądu skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Sąd podziela pogląd prawny, że nie można z faktu działania województwa samorządowego za pomocą jego organów (stanowiących i wykonawczych) wyprowadzać tezy o przyznaniu zdolności sądowej w postępowaniu sądowym osobno każdemu z organów samorządu terytorialnego, a nie samej jednostce samorządu terytorialnego (zob. postanowienia: NSA z 10 grudnia 2013 r., sygn. akt II OZ 1155/13 oraz WSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 2021 r., sygn. akt II SO/Wa 10/21). Oznacza to, iż w rozpatrywanej sprawie nie doszło do, zarzucanego we wniosku z dnia 8 maja 2024 r., naruszenia przez Sejmik Województwa Opolskiego art. 54 § 2 p.p.s.a., zatem grzywna nie może zostać jemu wymierzona jako organowi stanowiącemu lecz co najwyżej osobie prawnej - Województwu Opolskiemu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Wyżej powołane wyroki są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na internetowej stronie pod adresem: www.nsa.gov.pl.