I SO/Op 8/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu - Krzysztof Błasiak, po rozpoznaniu w dniu 25 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: zwolnić wnioskodawcę od kosztów sądowych w całości. Z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości, złożonym przez S. T. (dalej jako wnioskodawca) na urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz.1369) - zwanej dalej p.p.s.a., wynika, iż wniosek ten odnosi się do sprawy ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 30 czerwca 2017 r. Nr [...] stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Wójta gminy [...] ustalającej wnioskodawcy wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2017 r. w kwocie 595 zł. Odnośnie swojej sytuacji rodzinnej, majątku i dochodów wnioskodawca oświadczył, że prowadząc samodzielnie gospodarstwo domowe utrzymuje się głównie z dochodów uzyskiwanych z zasiłku okresowego (miesięcznie w kwocie 317 zł) oraz z środków pozyskiwanych w wyniku świadczenia prac sezonowych w rolnictwie. Poza tym wskazał, że uprawia warzywa i sad, co pozwala mu na zmniejszenie kosztów związanych z zaspokojeniem potrzeb żywnościowych. Z kolei wśród zobowiązań i stałych wydatków skarżący wymienił koszty związane z zakupem gazu w kwocie około 30 zł, energii elektrycznej w kwocie 50,57 zł i wody w kwocie około 15 zł. Jednocześnie wnioskodawca oświadczył, iż jego majątek stanowi dom mieszkalny o powierzchni 181 m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni 0,88 ha. W załączeniu wnioskodawca przekazał kserokopię decyzji Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z 27 lipca 2017 r. o przyznaniu zasiłku okresowego w wysokości 317 zł. Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył , co następuje: Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych w części następuje w sytuacji, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Treść powołanych wyżej przepisów wskazuje, iż prawo pomocy stanowi instytucję wyjątkową i dlatego udzielenie tego prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach szczególnych. Tak ukształtowany charakter prawa pomocy wynika z tego, iż generalną zasadą postępowania sądowego jest podnoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04, niepublik.), opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z kolei w innym postanowieniu NSA (postanowienie z dnia 6 października 2004 r., GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8) stwierdził, iż ,, udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ". Referendarz sądowy, mając na względzie informacje i dane wykazane w formularzu PPF jak też wynikające z przedłożonych dodatkowo kserokopii dokumentów (w szczególności informacje zawarte w decyzji Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z 27 lipca 2017 r. o przyznaniu zasiłku okresowego), uznał, iż w przypadku wnioskodawcy zachodzi ustawowa przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy. Okoliczności, ustalone na podstawie tych informacji i danych (tj. pozostawanie bez pracy, stwierdzone ubóstwo, całkowite uzależnienie od środków uzyskiwanych z pomocy społecznej), wskazują bowiem, iż w gospodarstwie domowym wnioskodawcy nie ma potencjału umożliwiającego pokrycie kosztów postępowania sądowego. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 w/w ustawy, orzeczono jak w sentencji.