II SA/Op 1/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany nazwiska wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia: 1. ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu, 2. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia skarżącego od kosztów J. K. wniósł skargę na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany nazwiska. Wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Op 1/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę J. K., który w dniu 6 maja 2009 r. (data nadania przesyłki), złożył wniosek o sporządzenie na piśmie i doręczenie mu uzasadnienia wyroku. Uzasadnienie wyroku skarżący otrzymał w dniu 22 czerwca 2009 r., a w dniu 23 czerwca 2009 r., (data nadania przesyłki), złożył pismo datowane na dzień 21 czerwca 2009 r., zatytułowane "skarga kasacyjna", w którym napisał "składam skargę kasacyjną osobiście, gdyż nie posiadam środków pieniężnych na wynajęcie adwokata, czy też radcy prawnego." W związku z tym J. K. został wezwany do oświadczenia, czy cytowane sformułowanie stanowi wniosek o przyznanie prawa pomocy, a jeśli tak to do wypełnienia i odesłania przesłanego mu w załączeniu formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący przesłał wypełniony formularz w przepisanym terminie w dniu 2 lipca 2009 r., (data nadania przesyłki), wniósł w nim o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, to jest poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Uzasadniając swoje żądanie skarżący podniósł, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, jedyny jego dochód to renta w kwocie brutto 670,75 zł miesięcznie. Dochód ten skarżący przeznacza na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania, a także płaci z niego alimenty dla małoletniej córki w wysokości 150 zł miesięcznie. Skarżący wskazał, iż jest schorowany, ma orzeczony II stopień inwalidztwa, musi się leczyć, a brakuje mu pieniędzy na lekarstwa. Zła sytuacja finansowa powoduje, że ubiera się w to co znajdzie w śmietnikach. Skarżący oświadczył, że posiada mieszkanie o powierzchni 35,80 m2; nie ma żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", referendarz sądowy zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że skarżący został już w niniejszej sprawie zwolniony od kosztów sądowych postanowieniem referendarza sądowego z dnia 14 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Op 1/09. W tej sytuacji skoro skarżący na mocy tego postanowienia nie musi ponosić kosztów sądowych w sprawie, postępowanie z jego drugiego wniosku w tym przedmiocie należało na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 258 § 3 P.p.s.a, umorzyć jako bezprzedmiotowe. Przepisy ustawy "P.p.s.a.", przewidują instytucję prawa pomocy, będącą szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu umożliwienie najuboższym osobom, dochodzenie swych praw w sprawach dotyczących ich istotnych interesów. Zakresem swym instytucja ta obejmuje zarówno zwolnienie od kosztów sądowych (w całości lub części), jak również ustanowienie zawodowego pełnomocnika z urzędu. Podstawą jej przyznania jest spełnienie przez wnioskodawcę określonych w przepisach ustawy "P.p.s.a." przesłanek. Skarżący został już zwolniony od kosztów sądowych w całości, a obecnie rozpatrzeniu podlega jego wniosek o przyznanie adwokata z urzędu. Ponieważ skarżący w trakcie postępowania złożył w rezultacie o przyznanie prawa pomocy w całości, wniosek ten należy rozpatrywać pod kątem spełnienia przez niego przesłanek przyznania prawa pomocy w całości. Przesłanki odnoszące się do przyznania prawa pomocy w całości, czyli w zakresie wnioskowanym przez skarżącego, zostały określone w art. art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie faktu, iż nie jest w stanie pokryć chociażby częściowo kosztów postępowania. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że przesłanka przyznania prawa pomocy w całości wydaje się być spełniona w przypadku J. K. Skarżący otrzymuje stały dochód w postaci renty inwalidzkiej w wysokości 670,75 zł brutto miesięcznie, jednak jej wysokość nie jest w ocenie referendarza sądowego wystarczającą dla zaspokojenia wszystkich jego wydatków, a tym bardziej zapłacenia jeszcze z niej dodatkowo wynagrodzenia adwokata. Brak jest - zdaniem referendarza sądowego - wątpliwości, że taki dodatkowy wydatek jest dla wnioskodawcy niemożliwy do udźwignięcia, a zatem spełnia on wyżej opisaną przesłankę przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w całości. Za taką oceną sytuacji materialnej skarżącego przemawia aktualne orzecznictwo sądowe, jak postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2002 r., sygn. akt OZ 862/04, niepublikowane że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane do osób charakteryzujących się ubóstwem, przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę." Minimalne wynagrodzenie za pracę, na rok 2009 r. ustalono w kwocie brutto 1276 zł (patrz: obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2008 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2009 r. (Monitor Polski z dnia 25 lipca 2008 r., nr 55, poz. 499), jest ono zatem wyższe niż dochód skarżącego, wynoszący 670,75 zł brutto. Mając powyższe na uwadze, ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu, oraz umorzono postępowanie w przedmiocie zwolnienia go od kosztów sądowych w całości, ponieważ skarżący już został z tych kosztów uprzednio zwolniony, i na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.