II SA/Op 10/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Teresa Cisyk po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie funkcjonariusz służby więziennej postanawia: odrzucić skargę. W dniu 29 stycznia 2004 r. został sporządzony, przez zespół powypadkowy powołany przez Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w S., protokół powypadkowy Nr [...], ustalający okoliczności i przyczyny wypadku, jakiemu uległ w dniu 22 kwietnia 2001 r. funkcjonariusz Służby Więziennej M. K. Protokół ten, zgodnie z treścią akt administracyjnych, został zatwierdzony przez Dyrektora Zakładu Karnego w S. w dniu 2 lutego 2004 r., i został doręczony M. K. osobiście w dniu 2 lutego 2004 r. Pismem z dnia 4 lutego 2004 r. pełnomocnik M. K., radca prawny I. P. wniosła o zmianę treści protokołu powypadkowego. Po rozpatrzeniu w/w odwołania, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w O., postanowieniem z dnia [...], nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w S. w sprawie zatwierdzenia protokołu powypadkowego. Jak wynika z pisma organu datowanego na dzień 19 czerwca 2006 r. (karta nr [...] akt sądowych), powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącemu do rąk jego pełnomocnika w dniu 8 marca 2004 r. Następnie, w pozwie wniesionym w dniu 30 czerwca 2004 r. do Sądu Rejonowego w S., Wydział I Cywilny, M. K. wniósł o zmianę treści protokołu powypadkowego nr [...] z dnia 2 lutego 2004 r. Postanowieniem z dnia [...] tamt. Sąd stwierdził swą niewłaściwość w sprawie i orzekł o przekazaniu sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu za pośrednictwem Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. – jako właściwemu do rozpoznania sprawy. Pismem z dnia 10 stycznia 2006 r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w O. przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu, akta sądowe sprawy o sygn. akt [...] wraz z aktami postępowania powypadkowego oraz aktami osobowymi M. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, pismem z dnia 13 stycznia 2006 r. wezwał pełnomocnika M. K. – radcę prawnego I. P. do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez: oznaczenie organu, którego działalności lub bezczynności skarga dotyczy; wskazanie numeru i daty zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności będącej przedmiotem skargi; uzupełnienie pełnomocnictwa procesowego przez sprecyzowanie sprawy, której pełnomocnictwo dotyczy i sądu administracyjnego. W odpowiedzi na wezwanie Sądu w piśmie z dnia 19 stycznia 2006 r., pełnomocnik wskazał m.in., że organem którego skarga dotyczy jest Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w O., a skarga dotyczy postanowienia z dnia [...], nr [...] Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O., w którym nie pouczono, że od postanowienia przysługuje prawo wniesienia odwołania do Sądu Rejonowego, Sądu Pracy w S. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w O., w odpowiedzi na skargą z dnia 28 lutego 2006 r. wniósł o odrzucenie skargi, bądź ewentualnie o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko, organ wskazał m.in., iż na zaskarżone postanowienie, utrzymujące w mocy zaskarżony protokół powypadkowy, nie przysługuje zażalenie. Postanowienie to nie rozstrzyga także sprawy co do istoty, za którą należy uznać odszkodowanie, o którym mowa w art. 67 ustawy o Służbie Więziennej. Organ podał także, że tryb ustalania okoliczności i przyczyn wypadków pozostających w związku z pełnieniem służby przez funkcjonariuszy Służby Więziennej regulują przepisy zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 1 października 1997 r. w sprawie trybu ustalania okoliczności i przyczyn wypadków pozostających w związku z pełnieniem służby przez funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. Urz. Min. Spraw. Nr 5, poz. 51). W § 7 ust. 5 zarządzenia, Minister Sprawiedliwości wskazał na prawo wniesienia przez funkcjonariusza powództwa o zmianę treści protokołu powypadkowego do właściwego sądu rejonowego – sądu pracy. W przedmiotowej sprawie, stosownie do § 5 i 7 ust. 3 zarządzenia, protokół powypadkowy zatwierdził kierownik jednostki – Dyrektor Zakładu Karnego Nr [...] w S., a kierownik jednostki nadrzędnej – Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w O. rozpatrzył odwołanie strony i postanowieniem z dnia 3 marca 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżony protokół powypadkowy. W piśmie procesowym z dnia 20 marca 2006 r. pełnomocnik skarżącego odnosząc się szczegółowo do kwestii merytorycznych, zawartych w odpowiedzi na skargę, udzielonej przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O., wskazał, iż wobec uznania się przez sądy powszechne za niewłaściwe do rozpoznania niniejszej sprawy, należy uznać, iż właściwym do rozpoznania sprawy jest sąd administracyjny. Odnosząc się do powyższego, pełnomocnik organu radca prawny H. B. w piśmie z dnia 23 marca 2006 r. uznała, iż w sprawie zachodzi okoliczność określona w art. 58 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wobec czego cofnęła wniosek o odrzucenie skargi i podtrzymała wniosek o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej ustawą, sąd odrzuca skargę: 1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; 2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia; 3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi; 4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona; 5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie; 6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W myśl art. 58 § 4 ustawy, sąd nie może odrzucić skargi z wyżej wskazanych powodów, jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. Przywołany przepis art. 58 § 4 ustawy, zawiera unormowanie, które ma zapobiegać negatywnym sporom o właściwość między sądami administracyjnymi i sądami powszechnymi. Przepis ten stanowi szczególną podstawę właściwości sądu administracyjnego, nawet w przypadku, gdy sprawa należy "de facto" do właściwości sądu powszechnego. Jedyną przesłanką ustalenia wystąpienia tej szczególnej podstawy właściwości jest wcześniejsze uznanie się przez sąd powszechny niewłaściwym do rozpoznania sprawy. Z sytuacją taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Pełnomocnik M. K. w pozwie z dnia 6 kwietnia 2004 r. wniesionym do Sądu Rejonowego w S. wniósł o zmianę treści protokołu powypadkowego nr [...], z dnia 2 lutego 2004 r. oraz o obciążenie kosztami postępowania sądowego stronę pozwaną, tj. Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. Sąd Rejonowy w S. Wydział I Cywilny postanowieniem z dnia [...] stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu, za pośrednictwem Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. – jako właściwemu do rozpoznania sprawy. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na mocy przywołanego powyżej przepisu art. 58 § 4 ustawy i związku z postanowieniem Sądu Rejonowego w S., stał się właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy, pomimo treści przywołanego na wstępie § 7 ust. 5 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 1 października 1997 r. w sprawie trybu ustalania okoliczności i przyczyn wypadków pozostających w związku z pełnieniem służby przez funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. Urz. Min. Spraw. Nr 5, poz. 51). Zważyć przeto należy, iż postępowanie sądowe przed wojewódzkim sądem administracyjnym reguluje przywołana wyżej ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 53 § 1 ustawy, skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Wyjątek od tej zasady stanowi jedynie art. 53 § 3 ustawy, w myśl którego Prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich mogą wnieść skargę w terminie sześciu miesięcy od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej, a w pozostałych przypadkach w terminie sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie aktu lub podjęcia innej czynności uzasadniającej wniesienie skargi. Termin ten nie ma zastosowania do wnoszenia skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, którym jednak zaskarżone postanowienie nie jest, albowiem stanowi rozstrzygnięcie w sprawie indywidualnej. Odnotować także warto, że przepisy ustawy nie przewidują możliwości przedłużenia terminu do wniesienia skargi, w przypadku jego uchybienia, z uwagi na uznanie się przez Sąd powszechny za niewłaściwy. Zgodnie natomiast z art. 86 § 1 ustawy, w przypadku gdy strony nie dokonały w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd administracyjny na wniosek stron, postanawia o przywróceniu terminu. Z akt niniejszej sprawy wynika, że kwestionowane postanowienie jako rozstrzygnięcie w sprawie indywidualnej, doręczono M. K. do rąk jego pełnomocnika radcy prawnego I. P. - w dniu 8 marca 2004 r. Ustawowy termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego upłynął zatem w dniu 7 kwietnia 2004 r. Skarga wszczynająca niniejszą sprawę, została natomiast bezpośrednio wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, w dniu 10 stycznia 2006 r. Skarga ta została zatem wniesiona z uchybieniem trzydziestodniowego terminu, określonego w art. 53 § 1 ustawy. W aktach sprawy brak jest również wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W tych okolicznościach sprawy należało stwierdzić, iż skarga została wniesiona z uchybieniem trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia i na zasadzie art. 58 § pkt 2 ustawy, orzec jak w sentencji postanowienia.