II SA/Op 10/17
WyrokWSA w Opolu2017-02-21
Skład orzekający: Grażyna Jeżewska, Teresa Cisyk, Jerzy Krupiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie przejęcia praw i obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej oraz ekwiwalentu, jeśli sprawa została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., gdy żądanie dotyczy sprawy, która została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną. Ponowne rozpatrywanie takiej sprawy naruszałoby zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Podział żądania na okresy nie zmienia faktu, że przedmiot sprawy został już prawomocnie osądzony.Stan faktyczny
Skarżący M. K. domagał się przejęcia praw i obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej oraz ekwiwalentu za zalesienie działek rolnych. Organ pierwszej instancji (Starosta Prudnicki) odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 2008 r., która odmówiła przekazania tych praw i ekwiwalentu. SKO w Opolu utrzymało w mocy postanowienie starosty, argumentując naruszeniem zasady powagi rzeczy osądzonej. Skarżący wniósł skargę do WSA w Opolu, twierdząc, że jego żądanie, zwłaszcza w zakresie ekwiwalentu, nie zostało w pełni rozstrzygnięte i że nastąpiła zmiana stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia NSA Jerzy Krupiński Protokolant St. inspektor sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2017 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 października 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przejęcia praw i obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej oraz ekwiwalentu oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez M. K. (dalej: skarżący) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 28 października 2016 r., nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Starosty Prudnickiego z 10 czerwca 2016 r., nr [...], odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wydania skarżącemu decyzji o przejęciu praw i obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej oraz ekwiwalentu dotyczących działek rolnych nr a i nr b z k.m. [...], położonych w [...].
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym:
Wnioskiem z 27 marca 2008 r. M. K. zwrócił się do Starosty Prudnickiego o przejęcie praw i obowiązków oraz ekwiwalentu w trybie ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. nr 73, poz. 764, z późn. zm. - zwanej dalej ustawą z dnia 8 czerwca 2001 r.). W piśmie tym sprecyzował, że wniosek dotyczy działek rolnych nr a i nr b, z k.m. [...], położonych w [...], nabytych od M. B. w drodze umowy kupna-sprzedaży w dniu 21 marca 2008 r.
Starosta Prudnicki decyzją z 19 września 2008 r. umorzył postępowanie w sprawie zainicjowanej podaniem M. K. uznając, że skoro sprzedający nie nabył praw i obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej i ekwiwalentu od podmiotu uprawnionego, tj. Z. B., to brak jest podstaw prawnych do uznania, że prawa te przekazał kolejnemu następcy prawnemu (wnioskodawcy).
W wyniku rozpatrzenia odwołania M. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z 28 listopada 2008 r. uchyliło zaskarżoną decyzję Starosty Prudnickiego w całości i orzekło o odmowie przekazania odwołującemu obowiązków oraz ekwiwalentu związanych z prowadzeniem uprawy leśnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z 22 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Op 10/10, odrzucił skargę M. K. na powyższe orzeczenie Kolegium.
M. K., nie zgadzając się z decyzją z 28 listopada 2008 r. wniósł do Kolegium wniosek o stwierdzenie jej nieważności. Decyzją z 10 czerwca 2010 r. Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności omówionego orzeczenia, a po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia 29 marca 2011 r. utrzymało w mocy orzeczenie własne z 10 czerwca 2010 r.
Złożona na powyższe rozstrzygnięcie skarga M. K. została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalona wyrokiem z dnia 1 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Op 413/11, natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 18 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 680/12, uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 29 marca 2011 r., z przyczyn proceduralnych.
Rozpatrując, po raz drugi wniosek M. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z 10 czerwca 2010 r., organ odwoławczy decyzją z 29 listopada 2013 r. utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie własne. Postanowieniem z 23 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Op 294/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę M. K. na decyzję Kolegium z 29 listopada 2013 r.
Następnie podaniem z 6 maja 2015 r., uzupełnionym 26 maja 2015 r., M. K. zwrócił się do organu o: wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności oraz o ponowne rozpatrzenie spraw zakończonych decyzjami Kolegium z dnia: 28 listopada 2008 r., 10 czerwca 2010 r. oraz z 29 listopada 2013 r. Wszystkie wnioski M. K. zostały przez organ odwoławczy załatwione odmownie (decyzje o odmowie stwierdzenia nieważności z 15 grudnia 2015 r.: nr [...], nr [...], nr [...], postanowienia o odmowie wznowienia postępowania z 29 kwietnia 2016 r., nr [...], nr [...], postanowienia stwierdzające niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z 25 stycznia 2016 r., nr [...], nr [...], nr [...]).
W dniu 16 maja 2016 r. do Starostwa Powiatowego w Prudniku wpłynęło pismo M. K. z 10 maja 2016 r. o wydanie decyzji o przejęciu praw i obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej na działkach nr a i nr b z k.m. [...], położonych w [...] oraz o wypłatę ekwiwalentu za okres od dnia "21 marca 2018 r" Wnioskodawca przypomniał, że ww. działki nabył aktem notarialnym z 21 marca 2008 r. Rep. A nr [...] od M. B., który w drodze umowy darowizny otrzymał je od ojca – Z. B., uprawnionego do zalesiania spornych działek od 2003 r. Jednocześnie podał, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 9 grudnia 2014 r. sygn. akt K 46/13 rozszerzył krąg podmiotów wymienionych w art. 7 ust. 6a ustawą z dnia 8 czerwca 2001 r., na wszystkich nabywców takich nieruchomości, bez względu na rodzaj czynności cywilnoprawnej (kupno-sprzedaż, dziedziczenie, darowizna, itd.).
Pismem z 8 czerwca 2016 r. skarżący zmodyfikował wniosek z 10 maja 2016 r., domagając się wydania decyzji o przejęciu praw i wypłacie ekwiwalentu oddzielnie za trzy okresy: od dnia 21 marca 2008 r. (daty kupna działek nr a i nr b) do dnia 28 listopada 2008 r. (data wydania pierwszej odmownej decyzji Kolegium), od dnia 29 listopada 2008 r. (od następny po dniu wydania pierwszej decyzji Kolegium) do dnia 18 grudnia 2014 r. (data wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt K 46/13) oraz od dnia 19 grudnia 2014 r. (od następny po dniu wejścia w życie ww. wyroku TK) do dnia 23 lutego 2015 r. (nabycie przez wnioskodawcę uprawnień emerytalno-rentowych). Dalej skarżący wyjaśnił, że żądanie swoje opiera na "czasowym charakterze" prawa do ekwiwalentu, które można nabywać za każdy miesiąc, na okres nie dłuższy niż 20 lat oraz na fakcie, że dotychczas organ odwoławczy nie rozstrzygał spornej kwestii.
Starosta Prudnicki postanowieniem z 10 czerwca 2016 r., nr [...], działając na podstawie art. 61a i art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 - dalej: K.p.a.), odmówił M. K. wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o przejęciu praw i obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej oraz ekwiwalentu dotyczących działek nr a i nr b z k.m. [...], położonych w [...]. W uzasadnieniu organ podał, że przesłanki odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego mogą być podmiotowe, bądź - jak w niniejszej sprawie - przedmiotowe. Wskazał, że do tych ostatnich zaliczyć należy sytuacje, kiedy w tej samej sprawie postępowanie się toczy, albo gdy zapadło już rozstrzygnięcie, a ponieważ wniosek skarżącego o przejęcie praw i obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej i wypłatę ekwiwalentu został już załatwiony ostateczną decyzją Kolegium z dnia 28 listopada 2008 r., nr [...], która nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, to brak było podstaw prawnych do wszczęcia wnioskowanego postępowania.
W kolejnym piśmie z dnia 17 czerwca 2016 r. M. K. dodatkowo wskazał na możliwość wydawania przez organy decyzji częściowych. Nadto podniósł, że jego wniosek z 27 marca 2008 r. dotyczył dwóch żądań, po pierwsze - stwierdzenia przejęcia praw i obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej i w tym zakresie organ rozstrzygnął sprawę, po drugie - wypłaty ekwiwalentu, o którym mowa w ustawie z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesiania i ta część żądania, według skarżącego, nie została rozstrzygnięta.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący powtórzył argumentację przedstawioną we wniosku z 10 maja 2016 r. oraz w pismach modyfikujących podanie z 8 i 17 czerwca 2016 r. akcentując, że decyzja Kolegium z 28 listopada 2008 r. nie rozstrzygnęła "w żadnym czasie" o żądaniu, a ponadto nie odnosiła się do treści wniosków zawartych w powyższych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu omówionym na wstępie postanowieniem utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu, po przywołaniu treści art. 61a § 1 K.p.a., zauważyło, że w badanej sprawie strona domagała się wydania decyzji o przejęciu praw i obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej oraz wypłaty z tego tytułu ekwiwalentu, tymczasem w tej sprawie istnieje w porządku prawnym ostateczna decyzja Kolegium z dnia 29 listopada 2008 r. orzekająca o odmowie przekazania M. K. obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej na działkach nr a i nr b położonych w [...] oraz ekwiwalentu, których podmiotem jest Z. B. Dalej argumentowało, że skoro powyższa decyzja nie została wyeliminowana z obrotu prawnego w żadnym z trybów nadzwyczajnych, to ponowne rozstrzyganie w tej sprawie (przejęcie praw i obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej oraz wypłaty ekwiwalentu) naruszałoby zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Dostrzegło, że dla stwierdzenia, iż nastąpiła res iudicata, istotne znaczenie ma bezsporne ustalenie, że zachodzi tożsamość przedmiotowa i podmiotowa obu spraw. W odniesieniu do tego wywiodło, że skarżący wnioskiem z 10 maja 2016 r. domagał się wydania orzeczenia w przedmiocie objętym już decyzją z 28 listopada 2008 r. nr [...], gdyż dla oceny tożsamości przedmiotu sprawy bez znaczenia pozostawał fakt dokonania przez wnioskodawcę "podziału" żądania na trzy okresy: od dnia 21 marca 2008 r. do dnia 28 listopada 2008 r., od dnia 29 listopada 2008 r. do dnia 18 grudnia 2014 r. oraz od dnia 19 grudnia 2014 r. do dnia "nabycia uprawnień emerytalnych". Kolegium wskazało, że wbrew twierdzeniu skarżącego, uprawnienia objęte dyspozycją art. 7 ust. 1 w zw. z ust. 6 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. nie mają charakteru "czasowego", bowiem wniosek o wypłatę ekwiwalentu prowadzący uprawę leśną składa tylko jeden raz na cały okres, po otrzymaniu decyzji o prowadzeniu uprawy leśnej. Przy czym, zdaniem organu odwoławczego, zasada ta dotyczy również kolejnych nabywców gruntu, a zapis "miesięczny ekwiwalent" oznacza, ze jest wypłacany w miesięcznych ratach. Dalej Kolegium przypomniało, że M. K. aktem notarialnym z 21 marca 2008 r. kupił działki nr a i nr b od osoby nieuprawnionej do otrzymania decyzji o prowadzeniu uprawy leśnej i ekwiwalentu (M. B.), w związku z czym nie uzyskał on statusu nabywcy gruntu w rozumieniu art. 7 ust. 6a ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. Wobec tego organ zobowiązany był orzec o odmowie przejęcia praw i obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej oraz wypłatę ekwiwalentu. Kolegium nadmieniło także, że odmowa dotyczyła całego okresu, w którym skarżący byłby uprawniony, jako prowadzący uprawę leśną do otrzymywania ekwiwalentu, potwierdzeniem czego jest treść rozstrzygnięcia zawarta w decyzji z 28 listopada 2008 r., w którym brak jest wskazania, jakiego okresu odmowa dotyczy. Zauważyło, że skoro sporne uprawnienia (ich brak) przyznawane są podmiotowi prowadzącemu uprawę leśną na cały okres, a w tym zakresie zapadła już w sprawie ostateczna decyzja, to mimo tego, że wniosek z 10 maja 2016 r. dotyczył przejęcia praw i obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej i ekwiwalentu w trzech, następujących po sobie bezpośrednio okresach, w rzeczywistości mógł on uruchomić postępowanie wyłącznie na jeden cały okres. Powołując się na przeszkodę formalnoprawną w postaci decyzji z 28 listopada 2008 r. rozstrzygającej już tę kwestię wskazało, że odmowa wszczęcia postępowania, była zasadna, ponieważ wydanie orzeczenia załatwiającego żądanie skarżącego z dnia 10 maja 2016 r. skutkowałoby uznaniem, że jest ono dotknięte wadą kwalifikowaną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. (naruszenie powagi rzeczy osądzonej). Na koniec Kolegium, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 9 grudnia 2014 r., sygn. akt K 46/13, stwierdziło, że skarżący wystąpił z żądaniem wznowienia postępowania zakończonego decyzją Kolegium z 28 listopada 2008 r., po upływie jednomiesięcznego terminu liczonego od dnia wejścia w życie orzeczenia TK, dlatego rozpatrzenie omówionego wniosku co do istoty stanowiłoby obejście art. 145a § 2 K.p.a. Odnosząc się zaś do zarzutu skarżącego dotyczącego częściowego rozstrzygnięcia jego wniosku z 27 marca 2008 r. Kolegium uznało, że jest on chybiony, ponieważ przepisy regulujące wydanie decyzji o prowadzeniu uprawy leśnej i należnego z tego tytułu ekwiwalentu nie przewidują wydawania w stosunku do tego samego uprawnionego podmiotu decyzji częściowych, obejmujących poszczególne okresy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu M. K. wniósł o uchylenie obu postanowień. W uzasadnieniu nadal twierdził, iż druga cześć żądania w zakresie wypłaty ekwiwalentu, o którym mowa w ustawie z dnia 8 czerwca 2001 r., nie została rozstrzygnięta przez Kolegium, w związku z czym domagał się wydania decyzji w tym przedmiocie, tym bardziej, że - jak podał - od dnia 29 listopada 2008 r. zmienił się stan faktyczny sprawy. Dodał, że organ błędnie uznał, iż decyzja z dnia 28 listopada 2008 r. rozstrzygnęła przedmiot obecnego wniosku z dnia 10 maja 2016 r., wraz z uzupełnieniami z dnia 8 i 17 czerwca 2017 r., stąd nie ma żadnych przeszkód aby w tej sprawie wszcząć i prowadzić postępowanie administracyjne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i wnioski w niej zawarte. Wyjaśnił, że w sprawie doszło do zmiany stanu faktycznego, w związku z czym zarzucił naruszenie art. 61a K.p.a. oraz art. 6 i 7 ustawy z dnia z dnia 8 czerwca 2001 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).
Dokonując, według wskazanych powyżej zasad, oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności postanowienia objętego skargą (art. 145 § 1 i 2 P.p.s.a.).
Przypomnieć przyjdzie, że przedmiotem kontroli w rozpatrywanej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 28 października 2016 r., nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Starosty Prudnickiego z 10 czerwca 2016 r., nr [...], odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o przejęciu praw i obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej oraz ekwiwalentu dotyczących działek nr a i nr b z k.m. [...], położonych w [...].
Zgodnie z art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm. - dalej: także K.p.a.), który legł u podstaw wydanych w sprawie postanowień organów, gdy żądanie, wszczęcia postępowania, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przesłanki omawianej instytucji można usystematyzować według kryterium podmiotowego i przedmiotowego, jednakże należy także uwzględnić inne przyczyny, powodujące odmowę wszczęcia postępowania. W omawianym zagadnieniu istnienie przesłanek podmiotowych należy utożsamiać w ten sposób, że byt prawny postępowania administracyjnego uzależniony jest od występowania strony postępowania oraz organu administracji publicznej. Zatem z przesłanką podmiotową wszczęcia postępowania, będziemy mieli do czynienia w przypadku złożenia podania np. przez osobę niebędącą stroną. (patrz: B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydanie 13 Warszawa 2014. s. 316).
Jeżeli zaś rzecz dotyczy przesłanek przedmiotowych, regulowanych art. 61a K.p.a., to pozostają one w związku z przedmiotem postępowania administracyjnego. W tym przypadku należy wyróżnić dwie sytuacje. Pierwsza dotyczy podania, które nie podlega rozstrzygnięciu w formie decyzji, a wymaga innej formy działania. Dla przykładu, mieści się w tym pojęciu żądanie załatwienia sprawy, w stosunku do którego prawo materialne nie wymaga konkretyzacji, kształtując uprawnienia (obowiązki) z mocy prawa. Innym przykładem będzie sytuacja żądania jednostki załatwienia sprawy, która wymaga czynności cywilnoprawnej. Druga sytuacja dotyczy żądania wszczęcia postępowania w sprawie przynależnej do drogi sądowej, w której właściwy jest sąd powszechny, ale w takim przypadku zastosowanie winien znaleźć art. 66 § 3 K.p.a., tzn. organ powinien zwrócić podanie wnoszącemu w formie postanowienia, nie jest to zatem sytuacja wymagająca wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
W ślad za poglądami doktryny, do innych przyczyn odmowy wszczęcia postępowania, pozwalających organowi na wydanie postanowienia na podstawie art. 61a K.p.a., zalicza się np. żądanie podmiotu w sprawie rozstrzygniętej już decyzją administracyjną jak również, gdy żądanie podmiotu dotyczy sprawy, w której prowadzone jest postępowanie. Do innych usprawiedliwionych przyczyn należy zaliczyć przedawnienie materialnoprawne - upływ terminu, pod którym podmiot nie może domagać się uprawnienia (patrz: powoływany wyżej Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego autorstwa B. Adamiak, J. Borkowski, s. 317).
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy dostrzec należy, iż w przedmiotowej sprawie słusznie organ odwoławczy dostrzegł, że M. K. występując z wnioskiem z 10 maja 2016 r., zmodyfikowanym następnie pismami z dnia 8 i 17 czerwca 2016 r. (ostatnie wpłynęło po wydaniu postanowienia przez organ pierwszej instancji) domagał się wydania orzeczenia w przedmiocie przejęcia praw i obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej oraz wypłaty z tego tytułu ekwiwalentu, które zostały już objęte decyzją z 28 listopada 2008 r., nr [...]. W tym orzeczeniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu uchyliło decyzję Starosty Prudnickiego z 19 września 2008 r. i orzekło o odmowie przekazania skarżącemu obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej na działkach nr a i nr b położonych w [...] oraz ekwiwalentu, których podmiotem jest Z. B. Odmowa przekazania ww. obowiązków oraz ekwiwalentu podyktowana została tym, iż - jak ustalił organ - skarżący aktem notarialnym z 21 marca 2008 r. kupił przywołane działki od osoby nieuprawnionej do prowadzenia uprawy leśnej i otrzymania ekwiwalentu (M. B.), w związku z czym nie uzyskał on statusu nabywcy gruntu w rozumieniu art. 7 ust. 6a o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. nr 73, poz. 764, z późn. zm. - dalej również ustawa z dnia 8 czerwca 2001 r.). Z uwagi, iż powyższa decyzja nie została wyeliminowana z obrotu prawnego w żadnym z trybów nadzwyczajnych, należało zgodzić się z organem odwoławczym, że ponowne rozstrzyganie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w sprawie przejęcia praw i obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej oraz wypłaty ekwiwalentu naruszałoby zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). W tych okolicznościach jako zasadne uznać trzeba rozstrzygnięcie organów w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania, ponieważ wydanie orzeczenia załatwiającego merytorycznie wniosek skarżącego z 10 maja 2016 r. skutkowałoby uznaniem, że jest ono dotknięte wadą kwalifikowaną o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., czyli naruszenie powagi rzeczy osądzonej.
Podkreślić raz jeszcze trzeba, że decyzja ostateczna ma powagę rzeczy osądzonej co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Res iudicata następuje w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwiema decyzjami z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość ta będzie istniała gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy.
Odnosząc się do zarzutów skargi przyjdzie uznać za trafne stanowisko organu odwoławczego, iż dla oceny tożsamości przedmiotu sprawy bez znaczenia pozostaje przyjęcie przez wnioskodawcę "podziału" żądania na wskazane okresy, tj. od dnia 21 marca 2008 r. do dnia 28 listopada 2008 r., od dnia 29 listopada 2008 r. do dnia 18 grudnia 2014 r. oraz od dnia 19 grudnia 2014 r. do dnia nabycia uprawnień emerytalnych. W przepisie art. 7 ust. 1 w związku z ust. 6 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. ustawodawca określił bowiem tylko początek i koniec biegu terminu nabycia uprawnień do otrzymania ekwiwalentu, tj. otrzymanie decyzji administracyjnej o prowadzeniu uprawy leśnej oraz nabycie prawa do świadczeń emerytalno-rentowych (nie dłużej niż 20 lat). Tak sformułowane postanowienie przesądza, że wniosek o wypłatę ekwiwalentu prowadzący uprawę leśną składa się tylko jeden raz na cały okres, po otrzymaniu decyzji o prowadzeniu uprawy leśnej i zasada ta dotyczy również kolejnych nabywców gruntu. Wreszcie należy przyznać rację Kolegium, że w decyzji z dnia 28 listopada 2008 r. o odmowie przekazania obowiązków oraz ekwiwalentu brak jest wskazania konkretnego okresu, w którym skarżący byłby uprawniony, jako prowadzący uprawę leśną do otrzymywania ekwiwalentu, zatem dotyczyła ona całego okresu. Podzielić również trzeba argumentację organu, że skoro sporne uprawnienia (ich brak) przyznawane są podmiotowi prowadzącemu uprawę leśną na cały okres, a w tym przedmiocie zapadła już w sprawie ostateczna decyzja, to mimo tego, że wniosek z 10 maja 2016 r. dotyczył przejęcia praw i obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej i ekwiwalentu w trzech, następujących po sobie bezpośrednio okresach, w rzeczywistości mógł on uruchomić postępowanie jedynie za cały okres. Nadto warto dodać, że przepisy regulujące wydanie decyzji o prowadzeniu uprawy leśnej i należnego z tego tytułu ekwiwalentu nie przewidują wydawania w stosunku do tego uprawnionego podmiotu decyzji częściowych, obejmujących poszczególne okresy. W związku z tym brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, że decyzja z 28 listopada 2008 r. rozstrzyga o uprawnieniach skarżącego tylko w części. Nie można także zgodzić się ze skarżącym, iż w sprawie doszło do zmiany stanu faktycznego, albowiem stan faktyczny sprawy musi być brany pod uwagę przy ocenie tożsamości sprawy, lecz tylko w odniesieniu do faktów prawotwórczych. Elementy prawnie obojętne, nie mające wpływu na załatwienie sprawy, są pomijane w powyższej ocenie. W ocenie Sądu, wskazane przez skarżącego okoliczności nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy.
Poza tym, bezspornie na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 9 grudnia 2014 r., sygn. akt K 46/13, stwierdzono niezgodność art. 7 ust. 6a ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. z art. 64 ust. 2 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim nie przewiduje przejścia na nabywcę w drodze innej czynności prawnej niż sprzedaż gruntu obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej oraz ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej, jednakże skarżący wystąpił z żądaniem wznowienia postępowania zakończonego decyzją Kolegium z 28 listopada 2008 r., po upływie jednomiesięcznego terminu liczonego od dnia wejścia w życie orzeczenia TK. W takiej sytuacji, Sąd podziela stanowisko Kolegium, iż rozpatrywanie wniosku z 10 maja 2016 r. co do istoty w rzeczywistości stanowiłoby obejście postanowień art. 145a § 2 K.p.a.
Mając na uwadze powyższe, na mocy art. 151 P.p.s.a, skargę oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło