II SA/Op 10/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik –spr. po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. G. na działalność Dyrektora Zakładu Karnego w [...] w przedmiocie postępowania funkcjonariuszy Służby Więziennej postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia 19 listopada 2017 r., P. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na postępowanie Zastępcy Dyrektora Zakładu Karnego w [...] zarzucając ww. znęcanie się psychiczne polegające na niesłusznym karaniu. Żądając rozpatrzenia sprawy przez tut. Sąd skarżący szczegółowo opisał przebieg zdarzeń, które w jego ocenie świadczą o zasadności zgłoszonych przez niego zarzutów odnoszących się do pracy funkcjonariuszy Zakładu Karnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zakładu Karnego w [...] wyjaśnił, że w 2017 r. skarżący złożył około 40 skarg i wbrew jego twierdzeniom, wszystkie zarzuty zostały rozpatrzone zgodnie z procedurą określoną w przepisach Kodeksu karnego wykonawczego oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. Na potwierdzenie podnoszonych okoliczności organ dołączył do akt sprawy wydruk listy zgłoszonych skarg przez skarżącego wraz z terminarzem i sposobem ich załatwienia. Dyrektor Zakładu Karnego w [...] podniósł także, że sam fakt, iż zarzuty skazanego nie znajdują potwierdzenia w prowadzonych postępowaniach skargowych, a rozstrzygnięcia nie są zgodne z oczekiwaniami skarżącego, nie świadczy o wadliwości prowadzonych postępowań. Wobec tego, organ wskazał, że brak jest podstaw do uznania o niewłaściwym traktowaniu osadzonego przez administrację Zakładu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i 3 P.p.s.a.). Ponadto, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności w nim niewymienionych oznacza, że sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym, zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., skarga podlega odrzuceniu. Niniejsza skarga, jak wprost wynika z jej treści, wniesiona została na działania funkcjonariuszy Zakładu Karnego w [...], którzy w ocenie skarżącego, znęcają się nad nim psychicznie. Skarżący domaga się rozpatrzenia przedstawionego problemu i udzielenia mu pomocy. W ocenie Sądu, zakres żądania skarżącego nie mieści się w katalogu aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej wymienionych w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557, z późn. zm.) – zwanej dalej w skrócie: "K.k.w.", nadzór nad legalnością i prawidłowością wykonywania kary pozbawienia wolności, kary aresztu, tymczasowego aresztowania, zatrzymania oraz środka zabezpieczającego związanego z umieszczeniem w zakładzie zamkniętym, a także kar porządkowych i środków przymusu skutkujących pozbawienie wolności sprawuje sędzia penitencjarny. Sędzia penitencjarny (art. 34 § 1 K.k.w.), uchyla sprzeczną z prawem decyzję organu wymienionego w art. 2 pkt 5 i 6 K.k.w., o ile dotyczy ona osoby pozbawionej wolności. W art. 2 pkt 5 K.k.w. jako organy postępowania wykonawczego wskazano Dyrektora Zakładu Karnego, Aresztu Śledczego, a także Dyrektora Okręgowego i Dyrektora Generalnego Służby Więziennej albo osobę kierującą innym zakładem przewidzianym w przepisach prawa karnego wykonawczego oraz komisję penitencjarną. Na decyzję sędziego penitencjarnego skazanemu przysługuje skarga do sądu penitencjarnego, w którego okręgu wydano decyzję (art. 34 § 2 K.k.w.). Natomiast rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. z 2013 r. poz. 647) reguluje tryb prowadzenia postępowania zaskarżającego działalność jednostek organizacyjnych Służby Więziennej. Organy te nie są jednak organami administracji publicznej, lecz organami postępowania wykonawczego, a rozpoznawana przez nie sprawa nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej. Sprawa osoby osadzonej choć jest załatwiana w formie decyzji (art. 34 § 2 K.k.w.), to nie jest to decyzja administracyjna, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a., stąd nie podlega kontroli sądu administracyjnego, lecz sądu penitencjarnego (art. 34 § 2 K.k.w.), którym jest sąd okręgowy (art. 3 § 2 K.k.w.). W związku z powyższym sprawa dotycząca działań Dyrektora Zakładu Karnego w [...] i zatrudnionych tam funkcjonariuszy, w przedmiocie sposobu traktowania osadzonego i odbywania przez niego kary pozbawienia wolności, nie podlega rozpoznaniu w trybie postępowania administracyjnego. Opisana sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd powszechny (sąd penitencjarny), który jest właściwy w sprawach wskazanych w przywołanym art. 32 K.k.w. W związku z tym, skoro rozstrzygnięcia organów wykonawczych na mocy przepisów K.k.w. nie podlegają kognicji sądów administracyjnych, to skarżącemu nie przysługuje również skarga do sądu administracyjnego we wskazanym przedmiocie. W tym stanie sprawy, Sąd działając na zasadzie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł o odrzuceniu skargi.