II SA/Op 103/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak-Janik po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi K. N. na decyzję Prezesa Sądu Rejonowego w Nysie z dnia 24 stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącego adwokata. K. N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, na decyzję Prezesa Sądu Rejonowego w Nysie z dnia 24 stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. W skardze zawarł wniosek o przyznanie mu prawa pomocy. W związku z tym został mu przez Sąd przesłany do wypełnienia i odesłania urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący złożył w dniu 28 lutego 2017 r. (data nadania przesyłki) do tut. Sądu na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, to jest poprzez adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że obecnie od kilku lat odbywa karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w [...], Obecnie jest słuchaczem liceum A w [...], nie pracuje odpłatnie nie ma żadnego majątku, ani dochodów. Skarżący wskazał, że chciałby, aby adwokatem z urzędu dla niego Sąd wyznaczył K. P. Wniosek skarżącego obejmuje swym zakresem żądanie przyznania prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, do których zaliczają się opłaty sądowe i zwrot wydatków, co określa art. 211 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." i ustanowienie adwokata. Przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie następuje, gdy osoba ubiegająca się o pomoc wykaże, że nie jest w stanie jakichkolwiek kosztów postępowania, jak stanowi art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Przesłanka przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym jest podana w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., stanowiącym, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest wstanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący obecnie jest osobą pozbawioną wolności i nie wykonuje żadnego zajęcia zarobkowego, mając, zatem na uwadze wykazany przez niego stan materialny, pokazujący, że nie ma on praktycznie żadnych środków finansowych do własnej dyspozycji, z których mógłby opłacić jakiekolwiek koszty postępowania, referendarz sądowy uznał, że spełnia on przesłanki przyznania prawa pomocy w całości. Jednocześnie przychodzi w tym miejscu wyjaśnić, że co do prośby o przyznanie pełnomocnika w osobie adwokata wskazanego z imienia i nazwiska, Sąd nie ma uprawnień do takiego działania. Z treści art. 253 P.p.s.a., wynika, że kompetencja sądu ogranicza się jedynie, oprócz samego przyznania prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata, do zwrócenia się do właściwej rady adwokackiej. Następnie to organ samorządu korporacyjnego wyznacza, w zgodzie z właściwymi dla niego regułami, określoną osobę do reprezentowania strony skarżącej. Żaden przepis P.p.s.a., nie uprawnia sądu administracyjnego do ingerowania w powyższe czynności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2011 r., sygn. akt I OZ 662/11, dostępne System Informacji Prawnej Lex nr 898917). Natomiast nowela z dnia 17 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw pozostaje przy tradycyjnym schemacie, według, którego o ustanowieniu adwokata lub radcy prawnego rozstrzyga sąd, a osobę konkretnego adwokata lub radcy prawnego wskazuje właściwy organ samorządu adwokackiego lub radcowskiego. W art. 117 z indeksem górnym 3 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego, ustawodawca określił, że jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata lub radcę prawnego, właściwa rada adwokacka lub rada okręgowej izby radców prawnych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem lub radcą prawnym, wyznaczy adwokata lub radcę prawnego wskazanego przez stronę. Przepis ten ma jednak jedynie charakter postulatywny (patrz. Tomasz Demendecki, Komentarz zaktualizowany do art. 117 z indeksem górnym 3 Kodeksu postępowania cywilnego, stan prawny na 20 listopada 2012 r., dostępny System Informacji Prawnej Lex). Nie wkracza on zatem w sferę samorządności zawodowej adwokatów, czy radców prawnych, zagwarantowaną im, jako przedstawicielom zawodów zaufania publicznego, w art. 17 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Wskazanie, zatem pełnomocnika z imienia i nazwiska następuje na podstawie odrębnych i niezależnych od Sądu decyzji samorządu zawodowego (por. postanowienie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SA/Łd 155/12, dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych https://cbois.nsa.gov.pl). Referendarz sądowy przekazuje oczywiście sugestię skarżącego odnośnie osoby pełnomocnika, ale ani on, ani też Sąd nie są władni do wyznaczenia go z imienia i nazwiska. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.