II SA/Op 107/08
WyrokWSA w Opolu2008-06-02
Skład orzekający: Teresa Cisyk, Krzysztof Bogusz, Ewa Janowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia może zostać wydana w sytuacji, gdy planowana inwestycja (rozbudowa stacji paliw) jest sprzeczna z przepisami rozporządzenia wprowadzającego zakaz lokalizowania magazynów produktów ropopochodnych na terenie strefy ochronnej ujęcia wody pitnej, mimo zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja odmawiająca określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia została wydana zgodnie z prawem. Sprzeczność planowanej inwestycji z przepisami rozporządzenia wprowadzającego zakaz lokalizowania magazynów produktów ropopochodnych na terenie strefy ochronnej ujęcia wody pitnej stanowiła wystarczającą podstawę do odmowy, nawet jeśli inwestycja była zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W przypadku sprzeczności aktów prawa miejscowego, pierwszeństwo ma akt wydany później.Stan faktyczny
Skarżący M. L. złożył wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie stacji paliw. Organ I instancji odmówił wydania decyzji, wskazując na sprzeczność z rozporządzeniem wprowadzającym zakaz lokalizowania magazynów produktów ropopochodnych na terenie strefy ochronnej ujęcia wody pitnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Prawa ochrony środowiska i K.p.a., w tym brak przeprowadzenia dowodu z raportu o oddziaływaniu na środowisko.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk – spr. Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Ewa Janowska Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Górska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2008 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia [...], nr [...], o odmowie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie istniejącej stacji propan – butan (LPG) do stacji paliw płynnych przy wykorzystaniu istniejących zjazdów z drogi krajowej i wojewódzkiej i istniejącej infrastruktury technicznej na działce nr A w N. przy ul. [...] i ul. [...].
Wszczęcie postępowania w zakresie środowiskowych uwarunkowań nastąpiło na wniosek M. L. z dnia 24 kwietnia 2007 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
W dniu 8 maja 2007 r., Burmistrz [...] wystąpił do Naczelnika Wydziału Rolnictwa i Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miejskiego w N. o przeprowadzenie analizy ustaleń planu miejscowego w kontekście złożonego wniosku i stwierdzenie zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 15 maja 2007 r. wskazano, iż lokalizacja planowanego przedsięwzięcia zgodna jest z planem, bowiem podstawowe przeznaczenie terenu, którego dotyczy to: usługi komercyjne, usługi, handel, gastronomia, stacje paliw, parkingi garaże (symbol U/KS).
Pismem z dnia 17 maja 2007 r., Burmistrz wystąpił do Starosty [...] oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. o wydanie opinii w sprawie stwierdzenia obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i określenia jego zakresu.
Postanowieniem z dnia 24 maja 2007 r., nr [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w N., określając iż przedsięwzięcie objęte postępowaniem zaliczone zostało do mogących znacząco oddziaływać na środowisko, zaproponował obowiązek sporządzenia raportu i wskazał, iż powinien on spełniać wymagania art. 52 ustawy – Prawo ochrony środowiska.
Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2007 r., nr [...], Starosta [...] również pozytywnie zaopiniował określenie obowiązku sporządzenia raportu. W uzasadnieniu wskazał, iż z powodu bliskiej zabudowy mieszkaniowej oraz niedalekiej odległości ujęcia wody pitnej dla miasta N., proponuje nałożenie obowiązku ze szczególnym uwzględnieniem wpływu inwestycji na wody podziemne. Zwrócił Burmistrzowi uwagę, że teren planowanej inwestycji stanowi strefę ochrony pośredniej ujęcia wody, na terenie której zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia nr [...], Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. z dnia 15 marca 2007 r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody podziemnej przy ul. [...] w N. – zabrania się lokalizowania magazynów produktów ropopochodnych.
W dniu [...] Burmistrz [...] wydał decyzję, nr [...], mocą której odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie istniejącej stacji gazu propan – butan (LPG) do stacji paliw płynnych przy wykorzystaniu : istniejących zjazdów z drogi krajowej i wojewódzkiej i istniejącej infrastruktury technicznej na działce nr A w N., przy ul. [...] i [...]. Decyzja wydana została na podstawie art. 46a ust. 7 pkt 4 w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 129, poz. 902 ze zm.) i § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia nr [...], Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. z dnia 15 marca 2007 r. w sprawie ustalenia strefy ochronnej ujęcia wody podziemnej przy ul. [...] w N., gmina [...], powiat [...], województwo [...] (Dz. Urz. Woj. Opolskiego z dnia 4 kwietnia 2007 r. Nr 25, poz. 10049). W uzasadnieniu, powołując się na § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu roby naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 243, poz. 2063) – ustalający znaczenie określenia "stacja paliw płynnych", jako podstawowe kryterium rozstrzygnięcia, determinujące zakres prowadzonej procedury organ powołał rozporządzenie nr [...], Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. Jednocześnie, biorąc pod uwagę uzyskane w postępowaniu opinie i odstępując od określenia obowiązku sporządzenia raportu stwierdził, iż konieczność jego sporządzenia stała się bezprzedmiotowa, z uwagi na wykazanie w postępowaniu, że brak jest podstaw do wydania pozytywnej decyzji środowiskowych uwarunkowaniach, a to z powodu ustanowienia na terenie objętym inwestycją strefy ochrony i zakazu lokalizowania magazynów produktów ropopochodnych (§ 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia nr [...] Dyrektora R.Z.G.W. we W.).
W odwołaniu od decyzji pełnomocnik M. L. w pierwszej kolejności wskazał, iż ze wszystkich rozmów prowadzonych tak z Kierownikiem Oddziału Gospodarki Wodnej i Ochrony Środowiska przed Odpadami Urzędu Wojewódzkiego, jak pracownikami RZGW we W. oraz firmą A, jednoznacznie wynikało, że § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia nr [...] dotyczy tylko takich inwestycji, dla których wykonanie raportu oddziaływania inwestycji na środowisko jest wymagane obligatoryjnie. Przedmiotowa stacja paliw wymieniana jest natomiast wśród inwestycji, dla których raport "może być wymagany". Kwestionując stanowisko co do braku możliwości wybudowania stacji na terenie objętym strefą ochronną w odwołaniu podniesiono, iż planowane zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z prawem miejscowym, jakim jest obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego objęty uchwałą z dnia 16 stycznia 2001 r., nr [...]. Jako potwierdzające zgodność inwestycji z miejscowym planem powołano przy tym wydane w toku postępowania opinie oraz uzyskane przez stronę pisma z GDDK oddział w O. W odniesieniu do opinii dodatkowo wskazano także, iż obydwa opiniujące organy stwierdziły konieczność sporządzenia raportu. Opisując propozycje rozwiązań chroniących środowisko podniesiono przy tym, iż zabezpieczona i monitorowana wg tych rozwiązań stacja, nie spowodowałaby żadnego zagrożenia dla ujęcia wody, a wręcz przeciwnie, umożliwiłaby ciągły monitoring terenu wokół ujęcia.
Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu, wskazując dokładnie przebieg postępowania oraz stan faktyczny sprawy organ uznał, iż zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe zarówno z punktu widzenia prawa materialnego jak i procesowego. W oparciu o przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r. Nr 129. poz. 902 ze zm.) regulujące postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanych przedsięwzięć, wskazał na zakres oraz przebieg tego postępowania. W tym zakresie podał między innymi, iż obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko może być ustalony dopiero po zasięgnięciu opinii organów wskazanych w art. 51 ust. 3 ustawy, w tym organu ochrony środowiska i państwowego powiatowego inspektora sanitarnego (art. 51 ust. 2 i 3 w zw. z art. 57 ustawy), przy czym postanowienie wydaje się również, jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby sporządzenia raportu. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach może być zaś wydana po uzgodnieniu m.in. z organem ochrony środowiska i państwowym powiatowym inspektorem sanitarnym (art. 48 ust. 2 pkt 1 i 1a w zw. z art. 57 ustawy). Uzasadniając swoje stanowisko w zakresie podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, iż stosownie do uregulowań ustawowych, sformułowanie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia nie jest możliwe: w sytuacji wystąpienia sprzeczności planowanego przedsięwzięcia z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego, gdy wydanie decyzji byłoby sprzeczne z ostatecznymi decyzjami o warunkach zabudowy, w przypadku odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający, na skutek odmowy zgody na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie niż to określono we wniosku. Ponadto, jako zasadne przyjął wydanie decyzji odmownej w sytuacji zaistnienia sprzeczności z innymi przepisami prawa lub gdy z przeprowadzonego postępowania wyniknie możliwość negatywnego oddziaływania na środowisko. Jednocześnie, stosownie do tego, organ uznał, iż w przypadku sprzeczności zakazów wprowadzonych w drodze aktu prawa miejscowego, na podstawie art. 58 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.), w związku z ustanowieniem strefy ochronnej, z postanowieniami przyjętego wcześniej dla tego samego terenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – pierwszeństwo należy przyznać aktowi wydanemu później. Tym samy zaś w przedmiotowej sprawie za przepis szczególny uniemożliwiający wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przyjął § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Dyrektora RZGW. Dalej organ odwoławczy wskazał, iż nie we wszystkich przypadkach konieczne jest wydanie postanowienia dotyczącego obowiązku sporządzenia raportu oraz uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia. Jak zaznaczył wprawdzie ustawa nie przewiduje odstąpienia od tych obowiązków, ale biorąc pod uwagę treść art. 56 ust. 1 ustawy przyjąć należy, że odstąpienie od pełnej procedury następuje w sytuacji sprzeczności zamierzeń inwestycyjnych z ustaleniami planu miejscowego. Podobne założenie organ przyjął również w odniesieniu do sytuacji, w której wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach byłoby sprzeczne z innymi przepisami powszechnie obowiązującymi. W odniesieniu do zarzutów odwołania wskazał z kolei, iż w zaskarżonej decyzji organ I instancji nie kwestionował zgodności wnioskowanej inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego, a wystarczającą podstawą do wydania decyzji odmownej było naruszenie zakazu określonego w § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Dyrektora RZGW. Zgodnie bowiem z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych (...), elementem stacji paliw płynnych są magazyny produktów ropopochodnych, zakazane na terenie planowanej inwestycji. Stosownie do dokonanej oceny jako dopuszczalne organ odwoławczy uznał rozpatrzenie wniosku z pominięciem dalszej procedury, czyli bez nałożenia obowiązku sporządzenia raportu oraz dokonania uzgodnień, a także badania zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego. Organ odwoławczy dodał, że brak powołania w decyzji I instancji, w podstawie prawnej art. 56 ust. 1 ustawy nie miał wpływu na dokonaną ocenę. Nie naruszono również art. 10 § 1 K.p.a., poprzez nie zawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego. O uprawnieniu do zapoznania się z aktami strony zostały bowiem wcześniej zawiadomione, a ponadto zarzut w tym zakresie może odnieść skutek wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, M. L. wniósł o uchylenie decyzji odwoławczej zarzucając jej naruszenie przepisów: art. 46 ust. 1 pkt 1, ust. 4a; art. 46a ust. 1, ust. 4a, ust. 7 pkt 4; art. 48 ust. 2 pkt 1 i 1a; art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 2 i 3; art. 57 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 ze zm.); art. 58 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.); art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77, art. 106 § 1 K.p.a.; § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2005 r. Nr 257, poz. 2573 ze zm.). Podniósł przy tym, iż uchybienie wskazanym przepisom nastąpiło na skutek nie przeprowadzenia dowodu z raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, nie rozpoznanie w tym zakresie istoty sprawy, nie dokonanie wszechstronnego wyjaśnienia przedmiotu sprawy oraz pozbawienie odwołującego możliwości ochrony swych praw w postępowaniu. Argumentując podniesione zarzuty skarżący wskazał, iż raport o oddziaływaniu na środowisko podlega ocenie organów uzgadniających, a jego sporządzenie jest obligatoryjnie nałożone powołanymi przepisami, w szczególności zaś obligatoryjne przeprowadzenie dowodu z raportu określa § 3 ust. 1 pkt 35 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. Podając z kolei, iż zaliczenie inwestycji do mogących znacząco oddziaływać na środowisko i wymagających sporządzenia raportu nie przesądza o jej szkodliwości dla środowiska. Zaznaczył, że planowana przez niego inwestycja w żadnym zakresie nie pogorszy istniejącego stanu środowiska, jak również warunków technicznych ujęcia wody znajdującego się w pobliżu. Podniósł przy tym, iż decyzje organu I i II instancji nie zawierały analizy merytorycznej § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Dyrektora RZGW, któremu skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa na skutek bezzasadnego wprowadzenia całkowitego, bezwzględnego zakazu lokalizacji stacji paliw płynnych na działce przewidzianej do realizacji planowanej inwestycji. Wskazując, iż powołany przepis § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia, nie określa szczegółowo jakich magazynów produktów ropopochodnych, a także rurociągów do ich transportu, nie można lokalizować na spornym terenie, w związku z podniesionym co do tej regulacji zarzutem rażącego naruszenia prawa, skarżący wniósł również o przeprowadzenie przez Sąd dowodu z dokumentu tego rozporządzenia, na okoliczność ustalenia, czy zostały zachowane wszystkie procedury prawne związane z jego wydaniem.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. podtrzymało argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutu rażącego naruszenia prawa przez § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Dyrektora RZGW podniosło, iż legalność tego aktu, będącego aktem prawa miejscowego, nie może być badana w postępowaniu odwoławczym od wydanej w indywidualnej sprawie decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania aktu.
Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Sprawa ta wyznacza bowiem zakres kontroli sądowej, poza który Sąd wyjść nie może. Wskazane w art. 134 § 1 P.p.s.a związanie Sądu granicami sprawy powoduje tym samym, iż Sąd nie może w zakresie badania legalności zaskarżonego aktu, wyrażać żadnych ocen prawnych w sprawie innej, odrębnej w stosunku do tej, która była przedmiotem kontrolowanego postępowania.
Przedmiotem niniejszego postępowania była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. odmawiająca określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, wydana na skutek wszczęcia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przez skarżącego przedsięwzięcia, polegającego na rozbudowie istniejącej stacji propan – butan (LPG) do stacji paliw płynnych przy wykorzystaniu istniejących zjazdów z drogi krajowej i wojewódzkiej i istniejącej infrastruktury technicznej. Uwzględniając wskazane powyżej kryterium związania Sądu granicami sprawy, w odniesieniu do zawnioskowanego w skardze żądania dokonania w niniejszej sprawie oceny legalności wydania przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. rozporządzenia z dnia 15 marca 2007 r., nr [...], w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody podziemnej przy ul. [...] w N., od razu też wskazać trzeba, iż w niniejszym postępowaniu Sąd nie był uprawniony do dokonania takiej oceny. O ile bowiem uznać należy, iż wskazane rozporządzenie jako akt prawa miejscowego organu administracji rządowej niezespolonej, zgodnie z art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2001 r. Nr 80, poz. 872 ze zm.) jest aktem zaskarżalnym podlegającym kontroli sądów administracyjnych, nie może ono podlegać badaniu w granicach niniejszej sprawy. Jego legalność może być oceniana w odrębnym postępowaniu sądowoadministracyjnym, w sprawie ze skargi na ten akt, wniesionej w trybie powołanego art. 44 ust. 1 ustawy o administracji rządowej w województwie.
Przeprowadzona natomiast przez Sąd w granicach niniejszej sprawy, kontrola legalności wykazała, że zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z przepisami prawa.
W pierwszej kolejności dostrzec przyjdzie, iż materialną podstawę prawną w niniejszej sprawie niewątpliwie stanowią przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 ze zm.) – zwanej dalej ustawą; stan prawny sprzed opublikowania w dniu 15 lutego 2008 r. tekstu jednolitego ustawy (Dz. U. Nr 25, poz. 150 ). Zgodnie bowiem z art. 46 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, dopuszczalna jest wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. W myśl natomiast. § 3 ust. 1 pkt 35 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2005 r. Nr 257, poz. 2573 ze zm.), zamierzenie inwestycyjne polegającego na rozbudowie istniejącej stacji propan – butan (LPG) do stacji paliw płynnych, stanowi przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisk, dla którego może być wymagane sporządzenie raportu o jego oddziaływaniu na środowisko. Mieści się ono zatem w zakresie przedsięwzięć, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy, tj. takich, dla których organ właściwy w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może, w toku postępowania zmierzającego do wydania tej decyzji, stwierdzić obowiązek sporządzenia raportu określonego w art. 52 ustawy. Zgodnie też z art. 46 ust. 1 ustawy, jego realizacja wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, wszczynane jest na wniosek podmiotu podejmującego realizację przedsięwzięcia (art. 46a ust. 1 ustawy). Jak stanowi art. 46 ust. 3 ustawy jej wydanie wymaga jednak przeprowadzenia, przez organ właściwy do wydania decyzji (art. 48 ust. 1 ustawy), postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, które dla tego samego przedsięwzięcia przeprowadza się jednokrotnie. Zakres zagadnień jakie winny być ocenione w tym postępowaniu ustala art. 47 ustawy, zgodnie z którym w ramach dokonywanej oceny: określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między ww. czynnikami, dostępność do złóż kopalin, możliwości oraz sposoby zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko, a także wymagany zakres monitoringu. Dostrzec przy tym trzeba, iż według art. 48 ust. 2 ustawy w postępowaniu tym, konieczny jest współudział również innych organów w tym organu ochrony środowiska oraz państwowego powiatowego inspektora sanitarnego (art. 48 ust. 2 pkt 1 i 1a w zw. z art. 57 ustawy), z którymi organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, przed podjęciem rozstrzygnięcia w tym zakresie, uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia.
Stosownie do treści art. 47 oraz art. 48 ust. 2 ustawy, jako istotne wskazać należy, iż postępowanie uzgodnieniowe jest ostatnim etapem postępowania w sprawie oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Dochodzi do niego dopiero na etapie formułowania końcowego rozstrzygnięcia i służy ono ustaleniu warunków na jakich realizacja przedsięwzięcia ma nastąpić. Rolą organów uzgadniających jest zaś przesądzenie w zakresie należącym do ich właściwości wyłącznie o tym, czy inwestycja przy spełnieniu planowanych rozwiązań nie będzie naruszać wymogów ochrony środowiska. Uwzględniając zakres ustaleń oraz ocen jakich dokonanie przewiduje ustawodawca w toku postępowania zmierzającego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach uznać tym samym trzeba, iż postępowanie uzgodnieniowe poprzedzone jest etapem wstępnym, w którym to organ właściwy do wydania decyzji podejmuje działania zmierzające do ustalenia wpływu inwestycji na środowisko oraz jej zgodności z przepisami prawa.
W przypadku przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko może być stwierdzony w drodze postanowienia, na podstawie art. 51 ust. 2 ustawy, przed dokonaniem oceny w zakresie oddziaływania na środowisko, konieczne jest podjęcie przez organ we wstępnym postępowaniu działań zmierzających do stwierdzenia istnienia konieczności sporządzenia tego raportu. Stanowi on bowiem, w przypadku obowiązku jego sporządzenia, w dalszym etapie postępowania materiał do dokonania oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko. Zgodnie zatem z treścią art. 51 ust. 2 ustawy, w pierwszej fazie postępowania organ właściwy do wydania decyzji dokonuje kwalifikacji przedsięwzięcia co do niezbędności sporządzenia raportu, zasięgając w tym zakresie opinii organów wskazanych w art. 51 ust. 3 ustawy, w tym organu ochrony środowiska i państwowego powiatowego inspektora sanitarnego (art. 51 ust. 1 i 2 w zw. z art. 57 ustawy). Jak stanowi bowiem przepis art. 51 ust. 3 ustawy, postanowienie dotyczące obowiązku sporządzenia raportu wydaje się po zasięgnięciu opinii wskazanych przez ustawodawcę organów.
Stosownie do treści art. 56 ust. 1 ustawy, wskazać ponadto przyjdzie, iż we wstępnej fazie postępowania, jeszcze przed wydaniem postanowienia co do obowiązku sporządzenia raportu, organ obowiązany jest również podjąć działania zmierzające do ustalenia zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planowania zagospodarowania przestrzennego. W myśl powołanego przepisu kwestia ta, stanowi podstawowe zagadnienie podlegające weryfikacji w postępowaniu o wydanie decyzji. Stwierdzenie braku tej zgodności wyłącza bowiem wydanie pozytywnej decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych.
Nietrudno dostrzec, że złożoność postępowania w sprawie określenia uwarunkowań środowiskowych realizacji przedsięwzięcia, wymaga podjęcia przez organ wielu czynności i dokonania wielu ustaleń, w określonej kolejności. Jak słusznie dostrzeżono w zaskarżonej decyzji ustawodawca nie określił jednak bezpośrednio okoliczności uzasadniających odmowę wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Można je jednak wypracować w oparciu o przepisy ustawy. Ustawodawca wskazał wszak przypadki, gdy nie jest możliwe sformułowanie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Może to zatem nastąpić w sytuacji wystąpienia sprzeczności planowanego przedsięwzięcia z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego lub w przypadku odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający. Podstawę taką może stanowić również wynikająca z art. 55 ustawy odmowa zgody na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie niż to określono we wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ponadto na akceptację zasługuje pogląd prezentowany w niniejszej sprawie przez organ, iż odmowa nastąpi także w sytuacji zaistnienia sprzeczności z innymi przepisami prawa lub gdy z przeprowadzonego postępowania wyniknie możliwość negatywnego oddziaływania na środowisko (por. K. Gruszecki, Prawo ochrony środowiska. Komentarz, Warszawa 2008 r., s. 208). W razie stwierdzenia niezgodności z przepisami prawa we wstępnym etapie postępowania przyjąć też w związku z tym należy, dopuszczalność odstąpienia od dalszej procedury przewidzianej do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w tym od konieczności wydania postanowienia o obowiązku sporządzenia raportu oraz uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. Wprawdzie jak dostrzeżono w zaskarżonej decyzji, ustawa nie przewiduje możliwości odstąpienia od tych procedur, jednakże biorąc pod uwagę treść art. 56 ust. 1 ustawy można przyjąć, że sprzeczność zamierzeń wnioskodawcy z ustaleniami planu miejscowego, powoduje brak możliwości wydania pozytywnej decyzji, niezależnie od ustaleń postępowań wpadkowych. Podobnie w ocenie Sądu potraktować należy także sytuację, w której wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach byłoby sprzeczne z innymi przepisami powszechnie obowiązującymi. Podejmując działania w ramach przyznanych kompetencji, organy obowiązane są przestrzegać porządku prawnego. Odstąpienie od dalszych czynności postępowania pozwala z kolei na jego przyśpieszenie, co jest zgodne z określoną w art. 12 K.p.a. zasadą szybkości postępowania. Ponadto, nie naruszając standardów ochrony środowiska, pozwala uniknąć sytuacji wywołania u strony błędnego przeświadczenia, że skoro organ prowadzi nadal postępowanie to zmierza ono do wydania pozytywnej decyzji; a tym samym stoi w zgodzie z określonym w art. 8 K.p.a. obowiązkiem organów pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
Mając na uwadze powyższe rozważania, w zakresie oceny legalności zaskarżonej decyzji, należało zatem uznać, iż w zaistniałym stanie faktycznym, słusznie odmówiono określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia, bez określenia w drodze postanowienia obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko oraz z pominięciem uzgodnień, o których mowa w art. 48 ust. 2 ustawy.
W pierwszej kolejności wskazać trzeba, iż prawidłowo, dokonując we wstępnym postępowaniu kwalifikacji przedsięwzięcia objętego wnioskiem, jako mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, określonego w § 3 ust. 1 pkt 35 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r., podjęto w postępowaniu działania w celu uzyskania opinii właściwych organów współdziałających, co do konieczności nałożenia obowiązku sporządzenia raportu. Odpowiednio do przepisu art. 56 ust. 1 ustawy dokonano także ustaleń w zakresie zgodności lokalizacji inwestycji z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Przede wszystkim jednak, co istotne dla rozstrzygnięcia, we wstępnej fazie postępowania ustalono, że obszar na którym planowana jest inwestycja, stanowi strefę ochrony pośredniej ujęcia wody, która ustanowiona została mocą rozporządzenia nr [...], Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. z dnia 15 marca 2007 r. (Dz. Urz. Woj. Opolskiego, nr 25, poz.1049).
Odnosząc się do okoliczności ujawnienia obowiązywania powołanego rozporządzenia, nie rozstrzygając o jego legalności, podkreślić w tym miejscu trzeba, iż zapis § 4 ust. 1 pkt 6 bez wątpienia wprowadzał bezwzględny zakaz lokalizowania na terenie ustanowionej ochrony pośredniej, magazynów produktów ropopochodnych, a także rurociągów do ich transportu. Powołane rozporządzenie w myśl art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r., Nr 239, poz. 2019 z późn. zm.) stanowi bowiem akt praw miejscowego. Zgodnie natomiast z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, akt prawa miejscowego jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły.
Przedsięwzięcie objęte postępowaniem miało polegać na rozbudowie istniejącej stacji propan- butan do stacji paliw płynnych, przez którą to stację w myśl § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 243, poz. 2063) rozumieć należy: obiekt budowlany, w skład którego mogą wchodzić: budynek, podziemne zbiorniki magazynowe paliw płynnych, podziemne lub nadziemne zbiorniki gazu płynnego, odmierzacze paliw płynnych i gazu płynnego, instalacje technologiczne, w tym urządzenia do magazynowania i załadunku paliw płynnych oraz gazu płynnego, instalacje wodno-kanalizacyjne i energetyczne, podjazdy i zadaszenia oraz inne urządzenia usługowe i pomieszczenia pomocnicze. Przedmiotowe zamierzenie uznać tym samym należało za naruszające zakaz ustalony w rozporządzeniu. Nieuprawnione jest wszak stanowisko, że stacja paliw płynnych nie obejmuje magazynów, wobec czego jej lokalizacja na obszarze strefy ochronnej nie może być objęta powołanym zakazem. Przez magazyny, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 6 powoływanego wyżej aktu prawa miejscowego, rozumieć bowiem należy, wszelkie zbiorniki służące magazynowaniu produktów ropopochodnych, w tym również paliw płynnych, które gromadzone są, przechowywane w celu bieżącej sprzedaży.
Mając na uwadze powyższe, uznać w niniejszej sprawie należało, iż realizacja planowanego przedsięwzięcia była sprzeczna z obowiązującymi przepisami prawa. Tym samym organ właściwy w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, działając na podstawie obowiązujących przepisów prawa, prawidłowo odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Słusznie przy tym wydał decyzję w tym przedmiocie we wstępnym etapie postępowania, bez stwierdzenia obowiązku sporządzenia raportu i uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia z innymi organami. Bez względu na podjęte w tym zakresie działania, z powodu sprzeczności z przepisami prawa, realizacja planowanego przedsięwzięcia była bowiem niedopuszczalna. Jako nie mającą wpływu na ocenę legalności przedmiotowego przedsięwzięcia wskazać przy tym należy okoliczność, iż było ono zgodne z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. Jak słusznie dostrzeżono w zaskarżonej decyzji, w razie sprzeczności postanowień aktów prawa miejscowego, pierwszeństwo bowiem należy dać aktowi wydanemu później. W niniejszej sprawie pomimo sprzeczności zakazów rozporządzenia z przyjętym planem zagospodarowania przestrzennego, jako podstawę prawną oceny przyjąć tym samym należało wskazane rozporządzenie. Jako że wydane później i zawierające szczegółowe uregulowania, znajdowało zastosowanie przed postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego.
Konkludując w ocenie Sądu nie można stwierdzić, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego. Nie można też postawić w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Stwierdzić trzeba, iż we wstępnym etapie postępowania podjęto wszelkie wymagane przez ustawodawcę na tym etapie czynności, konieczne do dokonania ustaleń w zakresie: uzyskania wymaganych opinii innych organów, stwierdzenia obowiązku sporządzenia raportu oraz zgodności planowanego zamierzenia z obowiązującymi przepisami prawa. Postępowanie to bezpośrednio zmierzało zatem do określenia wymagań realizacji planowanego przedsięwzięcia z uwzględnieniem zasad ochrony środowiska przyrodniczego. Sposób prowadzenia postępowania nie naruszał przy tym zasad ustalonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, obligujących organ w szczególności do zebrania materiału dowodowego oraz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ponadto zaskarżona decyzja spełniała wymagania przewidziane dla tego rodzaju aktu w art. 107 K.p.a.
Wobec powyższego, na mocy art. 151 P.p.s.a., oddalono skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło