II SA/Op 110/08

PostanowienieWSA w Opolu2008-04-17

Skład orzekający: Violetta Radecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, biorąc pod uwagę ich dochody, stan rodzinny i majątkowy?
Ratio decidendi
Skarżący spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ ich dochody, po odliczeniu wydatków na utrzymanie rodziny i mieszkania, nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący G. i Z. R. wnieśli skargę na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu. Zostali wezwani do uiszczenia wpisu od skargi, ale złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazali na trudną sytuację materialną, utrzymanie dwojga studiujących dzieci i ponoszenie kosztów utrzymania domu. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedstawili szereg dokumentów potwierdzających ich wydatki.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżących od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. R. i Z. R. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nakazu wykonania określonych robót budowlanych na skutek wniosku skarżących z dnia 26 marca 2008 r. o przyznanie prawa pomocy postanawia zwolnić skarżących od kosztów sądowych. Przedmiotem skargi małżonków G. i Z. R. jest decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia [...], Nr [...], znak sprawy: [...], uchylająca rozstrzygnięcie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie oleskim i umarzająca postępowanie organu I instancji, w sprawie nakazu Z. C. likwidacji otworów okiennych wykonanych w ścianie budynku przy ulicy [...] nr [...] w P., od strony posesji G. i Z. R. Pismem z dnia 18 marca 2008 r. Sąd wezwał skarżących do uiszczenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, wpisu od skargi w kwocie 500 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. W wyznaczonym przez Sąd terminie, skarżący wnieśli, na stosownym urzędowym formularzu, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek G. i Z. R. podnieśli, że mają na utrzymaniu dwoje studiujących dzieci, a kwota ich utrzymania wynosi 2.000 zł netto miesięcznie. Pozostałe dochody przeznaczane są na utrzymanie domu oraz własne potrzeby. W części wniosku dotyczącej uzyskiwanych dochodów, stanu rodzinnego i majątku G. i Z. R. oświadczyli, iż posiadają dom mieszkalny o powierzchni 150 m², a ich dochód miesięczny stanowi wynagrodzenie Z. R. w kwocie 2.800 zł brutto oraz emerytura G. R. w kwocie 1.500 zł brutto (łączny dochód: 4.300 zł brutto). Skarżący wskazali, że pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z dwójką pełnoletnich dzieci, które studiują i nie uzyskują żadnych odrębnych dochodów. G. i Z. R. nie wykazali innych, dodatkowych źródeł dochodu ich rodziny, ani innych składników majątkowych będących w posiadaniu członków ich gospodarstwa domowego. Wobec faktu, że oświadczenie skarżących zawarte we wniosku okazało się nie wystarczające do oceny ich rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, referendarz sądowy pismem z dnia 31 marca 2008 r. wezwał skarżących do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem oddalenia wniosku, przez przedłożenie dodatkowych informacji i dodatkowych dokumentów. Odpowiadając na wezwanie w wyznaczonym terminie, G. i Z. R. doręczyli następujące dokumenty: zaświadczenie z dnia 10 kwietnia 2008 r., potwierdzające okoliczność, iż M. R. jest studentem piątego roku Uniwersytetu Opolskiego Wydziału [...] ; zaświadczenie z dnia 7 kwietnia 2008 r., potwierdzające okoliczność, że E. R. jest studentem piątego roku Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu; kserokopię decyzji z dnia 14 lutego 2008 r. ustalającej wymiar podatku od nieruchomości na kwotę 430 zł rocznie; fakturę VAT z dnia 31 grudnia 2007 r. za zakup oleju opałowego w kwocie 4.050 złotych; fakturę VAT za zakup gazu "PROPAN-BUTAN" (11 kg) na kwotę 40 zł; fakturę VAT za dostawę wody i wywóz nieczystości za okres od dnia 26 października 2007 r. do dnia 24 stycznia 2008 r. na kwotę 158,82 zł; fakturę VAT za zakup energii elektrycznej za okres od dnia 16 stycznia 2008 r. do dnia 13 marca 2008 r. w kwocie 180,53 zł; asygnatę z dnia 20 lipca 2007 r. za kupno drewna za kwotę 477,07 zł; rachunki za telefony komórkowe skarżących z lutego i marca 2008 r. na łączną kwotę 291,34 zł; wyciągi z rachunków bankowych za styczeń – luty 2008 r. od dnia 28.06.2005 r. do dnia 12.09.2005 r.). Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane: - w zakresie całkowitym, obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego oraz zwolnienie od kosztów sądowych, które stosownie do art. 211 P.p.s.a. obejmują opłaty sądowe (jakimi na zasadzie art. 212 § 1 w związku z art. 234 § 2 P.p.s.a. są wpis i opłata kancelaryjna) i zwrot wydatków lub - w zakresie częściowym, obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej kwoty pieniężnej. Ustawodawca w art. 246 § 1 P.p.s.a. określił przesłanki udzielenia prawa pomocy osobie fizycznej, stanowiąc, że przyznanie tego prawa w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zważyć także należy, że Sąd dokonuje oceny sytuacji materialnej wnioskującego o przyznanie prawa pomocy na podstawie zebranego materiału dowodowego, a w szczególności na podstawie złożonych przez niego oświadczeń, zarówno w urzędowym formularzu wniosku, jak również w toku postępowania wyjaśniającego, prowadzonego w trybie art. 255 P.p.s.a. Wnioskujący o przyznanie pomocy, ponosi natomiast odpowiedzialność karną za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy, w myśl art. 233 § 1 Kodeksu karnego. Uwzględniając powyższe regulacje, referendarz sądowy przyjął złożone przez skarżących oświadczenie o sytuacji materialnej za wiarygodne i uznał, że G. i Z. R. nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania, a zatem, że spełniają przesłanki przyznania im prawa pomocy w zakresie częściowym. Za poglądem takim przemawia analiza przedstawionej we wniosku sytuacji bytowej rodziny skarżących, a także przedłożone przez G. i Z. R. rachunki miesięcznego utrzymania mieszkania. Wynika z nich, że środki finansowe pochodzące z emerytury G. R. i wynagrodzenia Z. R. (kwota ok. 664 zł netto na jedna osobę), stanowiące jedyne źródła utrzymania rodziny skarżących przeznaczane są na bieżące utrzymanie członków tej rodziny. Na wydatki związane z utrzymaniem mieszkania rodzina skarżących przeznacza, co wynika z przedłożonych rachunków i faktur, średnio kwotę ok. 741 zł miesięcznie (przy czym średnie miesięczne wydatki uzyskano dzieląc wykazane na rachunkach wartości należności, przez okres za jaki są naliczone, tj. np. : koszty energii elektrycznej uzyskano dzieląc należności z przedłożonego rachunku przez dwa miesiące, koszty wody i odprowadzanych ścieków podzielono przez trzy miesiące; koszty zakupu oleju opałowego podzielono przez okres dwunastu miesięcy, itp.). Do kosztów utrzymania należy ponadto dodać wydatki związane z kupnem żywności, środków higieny i czystości, leków czy ubrania, a także koszty utrzymania studiujących dzieci. Powyższe wskazuje zatem jednoznacznie, że z uzyskiwanych dochodów skarżącym trudno byłoby wygospodarować środki na dodatkowe wydatki związane z kosztami sądowymi. Zasadne jest więc udzielenie im prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. zwolnienie od kosztów sądowych. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło