II SA/Op 116/08
PostanowienieWSA w Opolu2008-03-31
Skład orzekający: Violetta Radecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest osobą samotnie gospodarującą, trwale całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji, utrzymującą się z renty w wysokości 451,92 zł miesięcznie, spełnia przesłanki do ustanowienia adwokata z urzędu w ramach prawa pomocy?Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu zasługuje na uwzględnienie, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji skarżącego, którego miesięczny dochód wynosi 451,92 zł, a który musi pokryć koszty utrzymania mieszkania oraz bieżące koszty życia, przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata jest uzasadnione.Stan faktyczny
Skarżący T. R. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji w sprawie przyznania i odmowy przyznania zasiłku celowego. Do skargi dołączył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się ustanowienia adwokata z urzędu. Skarżący podniósł, że jest osobą samotnie gospodarującą, trwale całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji, a jego miesięczny dochód z renty wynosi 451,92 zł, co uniemożliwia mu wynajęcie profesjonalnego pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić skarżącemu adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia ustanowić skarżącemu adwokata.
T. R. pismem z dnia 18 lutego 2008 r., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Opolu, na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] , Nr [...], utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji w sprawie udzielenia skarżącemu specjalnego zasiłku celowego na zakup żywności, leków i opłaty w wysokości 140 zł oraz w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego. Do skargi T. R. dołączył wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym zwrócił się o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu.
Uzasadniając wniosek skarżący podniósł, iż jest osobą samotnie gospodarującą oraz na trwałe całkowicie niezdolną do pracy i do samodzielnej egzystencji. Utrzymuje się ze świadczenia rentowego, które miesięcznie - łącznie z dodatkiem pielęgnacyjnym - wynosi 451,92 zł. Stwierdził, iż sytuacja materialna nie pozwala mu na wynajęcie adwokata lub radcy prawnego, aby w jego imieniu prawidłowo i bez jakichkolwiek zastrzeżeń mógłby wnosić prawidłowe wnioski i środki dowodowe". W oświadczeniu o stanie majątkowym T. R. wskazał na lokatorskie mieszkanie spółdzielcze o powierzchni 35,70 m²; nie wykazał innych składników majątkowych, ani innych źródeł dochodu.
Działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: " P.p.s.a.", zważono co następuje:
Wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane:
- w zakresie całkowitym, obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego oraz zwolnienie od kosztów sądowych, które stosownie do art. 211 ustawy obejmują opłaty sądowe (jakimi na zasadzie art. 212 § 1 w związku z art. 234 § 2 P.p.s.a. są wpis i opłata kancelaryjna) i zwrot wydatków lub
- w zakresie częściowym, obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej kwoty pieniężnej.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., określającego przesłanki warunkujące udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym, a zatem wnioskowanym przez skarżącego, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, który należy podzielić, iż przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 424/04, niepublikowane).
W ocenie referendarza sądowego z sytuacją taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Referendarz uznał, że uzyskiwany przez T. R. miesięczny dochód w kwocie 451,92 zł oraz wykazany stan majątku, nie daje podstaw do zapewnienia skarżącemu wygospodarowania środków na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący musi bowiem z wyżej wskazanego dochodu pokryć koszty utrzymania mieszkania oraz koszty bieżącego utrzymania siebie, do których zaliczyć należy koszty ubrania, zakupu środków czystości, wyżywienia, czy lekarstw. Wysokość wydatków na bieżące utrzymanie, co do której referendarz posiada przeciętną wiedzę, w stosunku do wysokości uzyskiwanego dochodu i wobec oświadczenia skarżącego o braku zgromadzonych oszczędności, przemawiają za poglądem, iż T. R. należy przyznać prawo pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie.
W tych okolicznościach sprawy referendarz sądowy działając na zasadzie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło