II SA/Op 116/18

WyrokWSA w Opolu2018-04-24

Skład orzekający: Daria Sachanbińska, Krzysztof Bogusz, Ewa Janowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Policji będący w czynnej służbie, wobec którego nie toczy się postępowanie o zwolnienie ze służby, posiada interes prawny do uzyskania zaświadczenia potwierdzającego okresy służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, uprawniających do podwyższenia emerytury policyjnej?
Ratio decidendi
Funkcjonariusz Policji będący w czynnej służbie, wobec którego nie toczy się postępowanie o zwolnienie ze służby, nie posiada interesu prawnego do uzyskania zaświadczenia potwierdzającego okresy służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, które są wymagane dopiero w postępowaniu o ustalenie prawa do emerytury policyjnej lub jej wysokości. Postępowanie w sprawie ustalenia prawa do emerytury wszczynane jest na wniosek funkcjonariusza zwolnionego ze służby, co oznacza, że interes prawny w żądaniu wydania takiego zaświadczenia jest związany z ustaniem stosunku służbowego.
Stan faktyczny
Skarżący, funkcjonariusz Policji, zwrócił się o wydanie zaświadczenia potwierdzającego okresy służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, które uprawniałyby do podwyższenia emerytury policyjnej. Organy Policji odmówiły wydania zaświadczenia, uznając, że skarżący, będąc w czynnej służbie i nie występując o zwolnienie, nie posiada interesu prawnego w uzyskaniu takiego dokumentu. Skarżący zaskarżył postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji utrzymujące w mocy odmowę, argumentując, że przepisy nie ograniczają możliwości uzyskania zaświadczenia tylko do funkcjonariuszy przechodzących na emeryturę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi K. C. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 22 stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez [...] K. C. (dalej jako skarżący) jest postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 22 stycznia 2018 r., nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia 8 grudnia 2017 r., nr [...], odmawiające wydania zaświadczenia potwierdzającego wykonywanie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, uprawniających do podwyższenia emerytury policyjnej. Zaskarżone postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Skarżący, raportem z dnia 5 grudnia 2017 r., zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w [...] o wydanie zaświadczenia o okresach służby pełnionej przez niego w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury w związku z § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytury Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej. Żądane zaświadczenie miało obejmować okres pełnienia służby od [...] r. do [...] r. oraz od [...] r. do [...] r., jako okres uprawniający do podwyższenia przyszłej emerytury o 0,5% za każdy rok służby. W swoim wniosku funkcjonariusz wskazał, że zadania związane z ochroną miejscowych patroli, z zapewnieniem ochrony policjantom oraz innym osobom, przywracanie porządku publicznego, zabezpieczenie dużych imprez masowych, jak również zadania dochodzeniowo-śledcze i operacyjno-rozpoznawcze, jakie wykonywał podczas pełnienia służby w latach [...] r. do [...] r. na stanowisku policjanta Oddziału Prewencji A w [...]; w latach [...] r. do [...] r., na stanowisku asystenta ds. techniki kryminalistycznej Wydziału Kryminalnego B w [...] - spełniają przesłanki określone w przepisach przywołanego rozporządzenia oraz art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Komendant Powiatowy Policji podał, że skarżący nie złożył raportu o zwolnieniu ze służby w Policji. Pismem z dnia 6 grudnia 2017 r., powołując się na art 64 § 2 K.p.a. w zw. z art. 217 § 1 i § 2 K.p.a., Komendant Powiatowy wezwał funkcjonariusza do usunięcia w terminie 7 dni braku formalnego wniosku, poprzez wskazanie interesu prawnego upoważniającego do otrzymania zaświadczenia żądanej treści. W odpowiedzi, funkcjonariusz poinformował, że jego żądanie związane jest koniecznością uzyskania zaświadczenia pełnienia przez niego służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej, w przypadku przyszłego złożenia przez niego oświadczenia o zwolnieniu ze służby. Skarżący zaznaczył, że ustawodawca nie zakreślił okresu właściwego do złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia. Jego zdaniem, zaświadczenie może zostać wydane zarówno po przejściu funkcjonariusza na emeryturę jak i przed jego odejściem ze służby. Komendant Powiatowy postanowieniem z dnia 4 grudnia 2017 r. odmówił wydania żądanego zaświadczenia. W uzasadnieniu swojego stanowiska podał, że użyte w art. 217 § 2 K.p.a. pojęcie interesu prawnego obejmuje każdą sytuację, w której uzyskanie urzędowego potwierdzenia określonego stanu faktycznego lub prawnego może, choćby hipotetycznie, wpłynąć na prawa lub obowiązki wnioskodawcy. Zatem, organ administracji jest obowiązany ustalić, czy osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia ma interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Powołanie się na interes prawny wymaga wskazania przez stronę normy prawa materialnego przyznającej jej określone prawo podmiotowe, którego ochrony się domaga. Interes prawny winien być realny, i aktualny, tzn. wiązać się z aktualnymi prawami bądź obowiązkami strony, związanymi z przedmiotem postępowania lub czynnościami organu, a nie jej zamiarami na przyszłość. Organ zaznaczył, że należy odróżnić interes faktyczny od interesu prawnego. Komendant Powiatowy przywołał treść § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2015 r. poz. 1148). Zaznaczył, że środkiem dowodowym potwierdzającym okres służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury jest zaświadczenie, wydawane na wniosek, o okresach służby pełnionej w tych warunkach, sporządzone na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby, wystawione przez właściwe organy. Organ podkreślił, że skarżący nie złożył raportu o zwolnienie ze służby w Policji. Wobec powyższego, nie posiada interesu prawnego do występowania z wnioskiem o wydanie przedmiotowego zaświadczenia. Interes taki istniałby wyłącznie wtedy, gdyby konkretny przepis wymagał od funkcjonariusza posiadanie takiego zaświadczenia. Żaden natomiast przepis prawa nie nakłada na funkcjonariusza Policji, będącego w czynnej służbie i wobec którego nie toczy się postępowanie o zwolnienie ze służby w Policji, obowiązku posiadania zaświadczenia, które jest wymagane dopiero w sytuacji, gdy rozpocznie się tryb związany ze zwolnieniem ze służby i przejściem funkcjonariusza na emeryturę, a która to okoliczność w sprawie nie wystąpiła. Na poparcie swojego stanowiska organ I instancji przywołał wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych. We wniesionym zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił, że organ I instancji błędnie przyjął, iż nie posiada on interesu prawnego w uzyskaniu żądanego zaświadczenia. Podkreślił, że z konstrukcji przepisów regulujących kwestię zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji nie wynika, aby o wydanie takiego zaświadczenia funkcjonariusz mógł ubiegać się tylko w związku z przejściem na emeryturę. W ocenie skarżącego, brak jest jakichkolwiek przeszkód, by policjant jeszcze w czasie pełnienia służby uzyskał takie zaświadczenie, które złożone do jego akt osobowych może zostać wykorzystane do ustalenia wymiaru przyszłej emerytury policjanta. Podniósł, że organ w sprawach wydawania zaświadczeń, a więc działaniach opartych na podstawie art. 217 K.p.a. prezentuje dwie odmienne postawy, bowiem skarżący bez problemu uzyskał zaświadczenie o zarobkach. Stąd, niezrozumiałe jest dla niego rozstrzygnięcie odmawiające wydanie zaświadczenia, o które zwrócił się raportem z 5 grudnia 2017 r. Komendant Wojewódzki Policji rozpoznając zażalenie zauważył, że postępowanie w sprawach zaświadczeń, uregulowane w dziale VIII K.p.a., nie jest postępowaniem administracyjnym, jakiego dotyczy art. 1 pkt 1 K.p.a. Ma jedynie charakter administracyjny z uwagi na organy je stosujące i na jedną z prawnych form działania administracji, do których się odnosi. Zaświadczenie nie jest samodzielnym rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a środkiem dowodowym. Może być wykorzystane w innej sprawie w celu udowodnienia pewnych okoliczności i w tym tylko znaczeniu ma wpływ na możliwość realizacji pewnych uprawnień i obowiązków, ale samo w żaden sposób tych praw i powinności nie kształtuje. Organ wskazał na treść przepisu art. 217 § 2 K.p.a. W ocenie Komendanta, w przedmiotowej sprawie konieczne było ustalenie czy K. C. w obecnym stanie faktycznym i prawnym, legitymuje się interesem prawnym, który upoważniałby go do wystąpienia z żądaniem wydania zaświadczenia i jednocześnie obligował organ do merytorycznego rozpatrzenia wniesionego żądania. Komendant ponownie stwierdził, że zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 r., środkiem dowodowym potwierdzającym okresy służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury jest zaświadczenie o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, sporządzone na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach, wystawione przez właściwe organy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu lub Państwowej Straży Pożarnej. Powyższe zaświadczenie, w myśl § 14 ust. 2 cytowanego rozporządzenia, wydaje się na żądanie funkcjonariusza. Komendant uznał więc, że zaświadczenie o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 r., jest środkiem dowodowym w postępowaniu w sprawie ustalenia prawa do zaopatrzenia emerytalnego lub wysokości świadczeń z tego tytułu. Postępowanie takie wszczynane jest na wniosek funkcjonariusza zwolnionego ze służby (art. 32 ust. 3 i art. 12 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r.). Oznacza to, zdaniem organu, że interes prawny w żądaniu wydania zaświadczenia jest związany z postępowaniem w sprawie ustalenia prawa do emerytury. Kwestia ustalania uprawnień do zaopatrzenia emerytalnego uzależniona jest natomiast od zwolnienia policjanta ze służby w Policji. Komendant Wojewódzki zgodził się z organem I instancji, że żaden przepis prawa nie nakłada na funkcjonariusza Policji, będącego w czynnej służbie i wobec którego nie toczy się postępowanie o zwolnienie ze służby, obowiązku posiadania przedmiotowego zaświadczenia. Jest ono wymagane dopiero w sytuacji, gdy rozpocznie się tryb związany ze zwolnieniem ze służby i przejściem funkcjonariusza na emeryturę. Nie można także skutecznie wywodzić istnienia po stronie funkcjonariusza interesu prawnego z faktu rozważania przez niego ewentualnego odejścia ze służby na emeryturę. Organ odwoławczy dostrzegł, iż wobec skarżącego nie został zainicjowany tryb zwolnienia ze służby w Policji. Oznacza to, że Komendant Powiatowy Policji w [...] słusznie uznał, że policjant nie ma interesu prawnego w żądaniu ustalenia przez organ administracji okoliczności warunkujących podwyższenie emerytury, ponieważ ustalenie tych okoliczności następuje w postępowaniu przed organem emerytalnym ustalającym prawo do emerytury i wysokość tego świadczenia. Komendant Wojewódzki Policji przyjął, że w danym stanie faktycznym nie ma prawnych przesłanek do żądania przez policjanta od organu wydania zaświadczenia, stwierdzającego pełnienie służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury. Mając na uwadze powyższe Komendant Wojewódzki Policji wydał powołane na wstępie postanowienie z dnia 22 stycznia 2018 r. nr [...]. Na postanowienie to K. C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, domagając się jego uchylenia. Nie zgodził się z wykładnią przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej dokonanej przez organy obu instancji. Wywodził, że przepisy rozporządzenia w sprawie trybu postępowania konstytuują wymóg posłużenia się zaświadczeniem w celu udokumentowania okresów służby pełnionych w szczególnych warunkach, co stanowi podstawę do podwyższenia emerytury funkcjonariusza. Rozporządzenie w § 14 mówi, że środkiem dowodowym potwierdzającym okresy służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury jest zaświadczenie o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, sporządzone na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach, wystawione przez właściwy organ Policji. Zaświadczenie takie wydaje się na żądanie funkcjonariusza (§ 14 ust. 2 rozporządzenia). W powszechnym i ustawowym znaczeniu mianem funkcjonariusza określa się osobę pełniącą czynną służbę (wojskową, policyjną, więzienną itd.). W jego ocenie, podstawą ubiegania się o wydanie zaświadczenia jest art. 217 § 2 pkt 1 K.p.a., albowiem przepisy wskazanej wcześniej ustawy emerytalnej i rozporządzeń wykonawczych wprowadziły obligatoryjny wymóg posiadania zaświadczenia, o którym mowa. O wydanie takiego zaświadczenia, wg wykładni językowej przepisu, wnioskuje funkcjonariusz, a nie policyjny emeryt. Dlatego za niezasadne uznał wezwanie do usunięcia braku formalnego, które otrzymał w dniu 6 grudnia 2017r. w oparciu o przepis art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a. Obowiązek dowodzenia istnienia interesu prawnego po stronie wnioskodawcy i jego badania, po stronie organu, w tym przypadku nie istniał. Zdaniem skarżącego, w sprawie wydawania zaświadczeń o okresach służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jednostki organizacyjne Policji uprawnione do wydawania takich zaświadczeń, poprzez swoją interpretację przepisów doprowadziły do sytuacji wręcz kuriozalnej. Ograniczyły bowiem prawo do ubiegania się o wydanie zaświadczenia tylko do funkcjonariuszy służby czynnej, którzy zadeklarowali wolę odejścia ze służby i złożyli pisemną prośbę o zwolnienie ze służby. Skarżący zaznaczył, że przepis art. 41 ustawy z dnia 10 kwietnia 1990 r. o Policji, oprócz trybu zwolnienia po złożeniu przez funkcjonariusza dobrowolnej deklaracji odejścia ze służby, przewiduje aż 18 innych trybów zwolnienia funkcjonariuszy ze służby (obligatoryjnych i fakultatywnych). W przekonaniu skarżącego, działania organów Policji to ewidentna dyskryminacja, świadcząca o naruszeniu art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i prawa do równego traktowania. Według skarżącego, zarówno organ I jak i II instancji posłużył się niewłaściwą interpretacją przepisów w sprawie wydawania zaświadczeń i bezpodstawnie do sprawy włączył element konieczności badania interesu prawnego strony. Organy naruszyły w ten sposób zasady podziału zaświadczeń na te, które wydaje się w oparciu o przepis prawa i te, które wydawane są w oparciu o istniejący interes prawny wnioskującego. Naruszono w ten sposób art. 219 § 2 K.p.a. W uzupełnieniu swojej argumentacji skarżący dodał, że badaniu podlega również zawarta w art. 7 K.p.a. powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony. Organ tej powinności nie zrealizował, bo w żaden sposób, pomijając nawet okresy służby w warunkach szczególnych, nie odniósł się do ogólnego stażu służby skarżącego, który silnie uzasadnia potrzebę, a nawet konieczność włączenia takiego zaświadczenia do jego akt osobowych. Od końca ostatniego okresu pełnienia służby w warunkach szczególnych, w przypadku skarżącego, w bieżącym roku minie 12 lat, dlatego tym bardziej organ powinien uwzględnić jego słuszny interes. Z każdym bowiem miesiącem zwiększa się prawdopodobieństwo naturalnej utraty danych (zacieranie, wybrakowywanie itd.), w oparciu o które takie zaświadczenie będzie można wystawić. Istniejące już orzecznictwo w tej sprawie jasno pokazuje, że jednostki Policji mają z tym bardzo duży problem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał dotychczasowe stanowisko przedstawione w odpowiedzi na skargę. Uzupełniając swoją argumentację Komendant Wojewódzki Policji ponownie podkreślił, że zaświadczenie o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, o jakim mowa w rozporządzeniu z dnia 4 maja 2005 r. jest środkiem dowodowym w postępowaniu w sprawie ustalenia prawa do zaopatrzenia emerytalnego lub wysokości świadczeń z tego tytułu. Postępowanie takie wszczynane jest na wniosek funkcjonariusza zwolnionego ze służby (art. 32 ust. 3 i art. 12 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin). W związku z powyższym interes prawny w żądaniu wydania przedmiotowego zaświadczenia, jest związany z postępowaniem w sprawie ustalenia prawa do emerytury policyjnej lub jej wysokości. Z kolei kwestia uprawnień do zaopatrzenia emerytalnego uzależniona jest od zwolnienia policjanta ze służby w Policji. W stosunku zaś do skarżącego taka sytuacja faktyczna nie miała miejsca. Zwrócił uwagę, że stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017, poz. 2188, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm., dalej w skrócie P.p.s.a.). W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie zaś z art. 135 § 1 P.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Dodać przyjdzie, że złożona w tej sprawie skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje regulacja art. 119 pkt 3 P.p.s.a., zgodnie z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skargi na takie postanowienie organu administracji publicznej w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie było postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji utrzymujące w mocy postanowienie Komendanta Powiatowego Policji o odmowie wydania zaświadczenia potwierdzającego wykonywanie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Odnosząc się do podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w pierwszej kolejności wskazać należy, że problematykę wydawania zaświadczeń reguluje Dział VII Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 217 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Stosownie do treści art. 217 § 2 K.p.a., zaświadczenie wydaje się jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, 2) osoba ubiega się o wydanie zaświadczenia ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni (art. 217 § 3 K.p.a.). Ustawodawca wskazał jednocześnie w art. 218 § 1 K.p.a., że w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. W myśl art. 218 § 2 K.p.a., organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie, następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 219 K.p.a.). Powyższe unormowania wskazują, że ustawodawca różnicuje przesłanki wydawania zaświadczeń. W sytuacji przewidzianej w art. 217 § 2 pkt 1 K.p.a., organ ma obowiązek wydać zaświadczenia bez wnikania w interes prawny osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Musi natomiast istnieć przepis prawa, z którego wynika obowiązek potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w formie zaświadczenia. Natomiast w sytuacji opisanej w art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a., organ powinien zbadać kwestię interesu prawnego w postępowaniu wyjaśniającym (por. wyrok NSA z 31 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 3166/15 i przywołane tam orzeczenia). Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń ma charakter gabinetowy. Podkreślić należy, że zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego. Zaświadczenie nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Tym samym nie jest dopuszczalne dokonywanie, w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń, jakichkolwiek ustaleń faktycznych i prawnych niewynikających z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (por. wyrok NSA z 26 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 1778/11). Postępowanie, o jakim mowa w art. 218 § 2 K.p.a. spełnia tylko pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia, a jego przedmiotem są okoliczności wynikające z istniejących ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienie, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów oraz stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się zainteresowany, a także ustalenia jakiego rodzaju ewidencje lub rejestry mogą zawierać żądane dane i ustalenia ewentualnych ich dysponentów (por. wyrok NSA z 15 stycznia 2014 r., sygn. I OSK 1518/12). W ocenie organów orzekających w sprawie skarżący nie posiadał interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego okoliczności uzasadniające podwyższenie emerytury, bowiem nie toczy się w chwili obecnej procedura w przedmiocie rozwiązania z nim stosunku służbowego, również sam skarżący nie zasygnalizował zamiaru wystąpienia ze służby. W tym kontekście, zdaniem Sądu, nie jest zasadny zarzut naruszenia § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 18 października 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organów w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej oraz ich rodzin (Dz. U. nr 239 poz. 2404, ze zm., dalej: rozporządzenie z dnia 18 października 2004 r.) Skarżący upatruje go w błędnym przyjęciu, że nie przysługuje mu interes prawny w wydaniu mu żądanego zaświadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w tym zakresie podziela w całości stanowisko organów. Powtórzyć należy, że zaświadczenie o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, o jakich mowa w ww. rozporządzeniu z dnia 4 maja 2005 r., zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 r. jest środkiem dowodowym w postępowaniu w sprawie ustalenia prawa do zaopatrzenia emerytalnego lub wysokości świadczeń z tego tytułu. Postępowanie takie wszczynane jest na wniosek funkcjonariusza zwolnionego ze służby (art. 32 ust. 3 i art. 12 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2013 r. poz. 667, z późn. zm.). W związku z powyższym interes prawny w żądaniu wydania przedmiotowego zaświadczenia, jest związany z postępowaniem w sprawie ustalenia prawa do emerytury policyjnej lub jej wysokości a kwestia uprawnień do zaopatrzenia emerytalnego uzależniona jest od ustania stosunku służbowego policjanta. W stosunku do skarżącego taka sytuacja faktyczna nie ma miejsca. Żaden przepis prawa nie nakłada na funkcjonariusza Policji, będącego w czynnej służbie i wobec którego nie toczy się postępowanie o zwolnienie ze służby, obowiązku posiadania przedmiotowego zaświadczenia. Zaświadczenie takie jest zaś wymagane dopiero w sytuacji, gdy rozpocznie się tryb związany z przejściem funkcjonariusza na emeryturę. Skarżący nietrafnie przyjmuje, że treść § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 18 października 2004 r. wskazuje na istnienie po jego stronie interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia. Rozporządzenie to jest aktem wykonawczym do przywołanej ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...). W art. 38 tej ustawy jest delegacja ustawowa do określenia w drodze rozporządzenia trybu postępowania i właściwości organów w sprawach zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy oraz uprawnionych członków ich rodzin, w szczególności dowodów niezbędnych do ustalenia prawa do zaopatrzenia emerytalnego. W § 3 ust. 1 tego rozporządzenia zawarto przepis, który określa podmioty uprawnione do złożenia wniosku o ustalenie prawa do zaopatrzenia emerytalnego. W § 5 ust. 2 rozporządzenia zawarto obowiązek dołączenia do wniosku określonych dowodów. Zgodnie zaś z § 8 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 rozporządzenia okresy służby należy wykazać zaświadczeniem wystawionym przez właściwy organ Policji. Wskazana regulacja ma charakter kompletny i jest zgodna z ustawą. Dlatego mając na względzie dokonaną przez organ wykładnię systemową opartą na ustawie i rozporządzeniach wykonawczych, należy uznać za trafne stanowisko, że interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia, o którym mowa w § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 18 października 2004 r. mają jedynie funkcjonariusze, którzy przechodzą na emeryturę. Zwrócić należy także uwagę, że zgodnie z art. 12 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji prawo do emerytury policyjnej przysługuje funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby. Zatem nie sposób wywodzić, że treść przepisów wykonawczych może wychodzić poza ramy przedmiotowe aktu prawnego wyższego rzędu. Zatem związek pomiędzy żądaniem wydania zaświadczenia a przepisem prawa, z którego wynika wylegitymowanie się takim zaświadczeniem powstaje dopiero w dacie wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia prawa do zaopatrzenia emerytalnego lub zweryfikowania jego wysokości. Nie może więc powstać przed wszczęciem procedury określonej w art. 32 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji. W tych okolicznościach trafnie uznały organy Policji, że pozostawanie przez funkcjonariusza w służbie wyklucza wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach uzasadniających jej podwyższenie. Przedstawiona wyżej argumentacja znalazła aprobatę w orzecznictwie sądów administracyjnych (tak m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1184/10; wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 grudnia 2015 sygn. akt II SA/Wa 667/15; wyrok NSA 2017 stycznia 26 sygn. akt I OSK 3140/15; wyrok NSA z 31 stycznia 2017 sygn. akt I OSK 3166/15; wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 grudnia 2015 sygn. akt II SA/Wa 603/15). Nadto należy zauważyć, że odmienne stanowisko przedstawione w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 27 stycznia 2011 r., sygn. akt III SA/Gd 579/10, jak i przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 7 maja 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 1081/12, nie zostało zaakceptowane przez Naczelny Sąd Administracyjny (vide wyrok z dnia 26 stycznia 2017 r., sygn. akt 3140/15). Wszystkie przywołane orzeczenia dostępne są na stronie internetowej Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych www.orzeczenia.nsa.gov.pl. Należy także zaznaczyć, że zaskarżone rozstrzygnięcie organu nie wyklucza możliwości domagania się przez skarżącego udokumentowania przez przełożonych zdarzeń czy czynności podejmowanych w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu, zgodnie z obowiązującą w tym zakresie procedurą np. poprzez sporządzanie rocznych kart służby potwierdzających podejmowanie w każdym roku służby konkretnych interwencji w warunkach zagrożenia życia i zdrowia i włączenia takiej dokumentacji do swoich akt osobowych celem ewentualnego wykorzystania po zwolnieniu ze służby. Argumenty skarżącego dotyczące określonego czasu archiwizacji dokumentów z zakresu przebiegu służby funkcjonariusza Policji także nie stanowią o istnieniu interesu prawnego. Organy nie naruszyły w tej sprawie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 3 w zw. z art. 126, jak też art. 138 § 1 w zw. z art. 144 K.p.a. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji zawierają wymagane prawem elementy i wyjaśniają powody i zasadność podjętego przez organ rozstrzygnięcia. W sprawie nie zostały naruszone także przepisy art. 217 § 1 i 2 oraz art. 218 § 1 K.p.a. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło