II SA/Op 117/04

PostanowienieWSA w Opolu2004-07-26

Skład orzekający: Sędzia NSA Jerzy Krupiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga do sądu administracyjnego może być wniesiona na decyzję organu pierwszej instancji, która nie została poprzedzona wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, mimo wadliwego pouczenia strony?
Ratio decidendi
Skarga do sądu administracyjnego nie może być wniesiona na decyzję organu pierwszej instancji, która nie została poprzedzona wyczerpaniem środków zaskarżenia, w tym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nawet wadliwe pouczenie strony nie otwiera drogi do wniesienia skargi na decyzję nieostateczną, gdyż sąd administracyjny nie może wyręczać organów wyższego stopnia i naruszać zasady dwuinstancyjności postępowania.
Stan faktyczny
A. D. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych przyznającą jej zmarłemu mężowi świadczenie pieniężne. Decyzja ta była decyzją pierwszoinstancyjną, a wcześniejsze decyzje w sprawie zostały uchylone wyrokiem Sądu Najwyższego. Skarżąca zastosowała się do pouczenia zawartego w decyzji, jednakże organ powinien był rozpatrzyć sprawę od początku i umożliwić wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Krupiński (sprawozdawca) Protokolant : - Po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2004 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. D. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczeń pieniężnych z tytułu pracy przymusowej postanawia: o d r z u c i ć s k a r g ę Przedmiotem skargi wniesionej przez A. D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W., którą przyznano jej mężowi B. D. uprawnienie do świadczenia pieniężnego przewidzianego w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. nr 87, poz. 395 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga winna ulec odrzuceniu. Podstawowe znaczenie dla oceny dopuszczalności skargi w niniejszej sprawie ma fakt, że zaskarżona decyzja jest decyzją pierwszoinstancyjną. Bez znaczenia jest ta okoliczność, że występujący w sprawie w trybie art. 30 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego następca prawny strony (A. D. - żona B. D., do którego adresowano decyzję, a który zmarł w toku postępowania administracyjnego) zastosowała się do pouczenia zawartego w decyzji z dnia [...], gdyż wbrew stanowisku organu decyzja ta nie mogła być wynikiem rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia 15 czerwca 1999 r. Jak bowiem wynika z sentencji zapadłego w niniejszej sprawie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2003 r., sygn. akt III RN 121/02 uchylone zostały decyzje administracyjne zapadłe w sprawie w obu instancjach, tj. zarówno decyzja z dnia 30 września 1999 r. jak i decyzja poprzedzająca z dnia 15 czerwca 1999 r. Obowiązkiem organu było zatem rozpatrzenie sprawy od początku, a ewentualne wniesienie skargi do sądu administracyjnego winno zostać poprzedzone wezwaniem o ponowne rozpatrzenie sprawy zgodnie z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. O takiej możliwości strona powinna zostać pouczona. Brak pouczenia czy też wadliwe pouczenie nie otwiera jednak stronie drogi do wystąpienia ze skargą do sadu administracyjnego na decyzję zapadłą bez wyczerpania trybu wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków odwoławczych należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Obowiązek wyczerpania, przed wniesieniem skargi do Sądu, środków odwoławczych wynika z założenia, że Sąd nie wyręcza organów administracji wyższego stopnia i nie narusza podstawowej zasady dwuinstancyjności postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżąca zaskarżyła decyzję organu podjętą w I instancji, czyli decyzję nieostateczną. Na taką decyzję, jak już wyżej wspomniano nie służy skarga do Sądu Administracyjnego, gdyż nie istnieje prawna możliwość skarżenia decyzji wydanej przez organ I instancji. Zgodnie zatem z art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniesiona w takich okolicznościach skarga podlegała odrzuceniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło