II SA/Op 117/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wojewody Opolskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Korfantowie z dnia 24 października 2012 r., Nr XXVII/188/2012 w przedmiocie usług opiekuńczych z zakresu pomocy społecznej postanawia: umorzyć postępowanie. Wojewoda Opolski zaskarżył uchwałę z dnia 24 października 2012 r., Nr XXVII/188/2012, Rady Miejskiej w Korfantowie w sprawie ustalenia szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również tryb ich pobierania, domagając się stwierdzenia nieważności uchwały z powodu istotnego naruszenia prawa, w szczególności art. 50 ust. 6 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), zwanej w dalszej części ustawą. Zgodnie z powołanym przepisem rada gminy określa w drodze uchwały wysokość kosztu usług opiekuńczych, a w ocenie strony skarżącej kwestionowana uchwała nie wypełnia zakresu upoważnienia ustawowego w tym zakresie. Wskazano bowiem, że wysokość opłaty za jedną godzinę usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych określa umowa zawarta corocznie na realizację usług, co jest niedopuszczalne, gdyż organem właściwym do określenia kosztu jednej godziny usługi, wskazanym przez ustawodawcę, jest rada gminy. W ocenie organu nadzoru, inne istotne naruszenia przedmiotowej uchwały polegają na podaniu w § 2 zakresu usług opiekuńczych, określając, że obejmują one pomoc w sprzątaniu, przygotowywaniu posiłków, załatwianiu spraw urzędowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz w miarę możliwości zapewnienie kontaktu z otoczeniem. Zapis ten narusza prawo, bo dokonuje modyfikacji art. 50 ust. 2 i 3 ustawy, w którym ustawodawca zdefiniował pojęcie usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych. Natomiast w § 6 uchwały zapisano, że na wniosek świadczeniobiorcy, jego opiekuna prawnego lub pracownika socjalnego może on być zwolniony całkowicie lub częściowo z ustalonej odpłatności za usługi opiekuńcze, zwłaszcza ze względu na wymienione w pkt 1-6 okoliczności. W ocenie strony skarżącej, powyższy zapis istotnie narusza prawo z uwagi na niewłaściwe wypełnienie delegacji ustawowej art. 50 ust. 6 ustawy. Na podstawie tego przepisu rada powinna określić szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, w ten sposób, aby kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej mógł rozpatrzyć na ich podstawie wniosek o zwolnienie. Natomiast wymienienie w § 6 jedynie przykładowych przypadków zwolnienia z opłat, umożliwia kierownikowi OPS swobodne uznanie przy rozpatrywaniu wniosku o zwolnienie z opłaty, a zatem omawiany zapis uchwały nie realizuje w pełni upoważnienia ustawowego. W odpowiedzi na skargę Gmina Korfantów wniosła o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego, jako bezprzedmiotowego. Podniosła, że zaskarżona uchwała z dnia 24 października 2012 r. została zmieniona uchwałą Rady Miejskiej w Korfantowie z dnia 27 lutego 2013 r., Nr XXXI/237/2013, w kierunku wskazanym przez Wojewodę Opolskiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wezwał Gminę Korfantów do wyjaśnienia, czy zaskarżona uchwała wywołała jakieś skutki prawne. Wezwał też Wojewodę Opolskiego do wyjaśnienia, czy badał zgodność z prawem uchwały Rady Miejskiej w Korfantowie z dnia 27 lutego 2013 r., Nr XXXI/237/2013, uchylającej uchwałę zaskarżoną do Sądu, a ponadto wezwał do wyrażenia stanowiska, czy organ nadzoru przychyla się do wniosku Gminy Korfantów o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego. W piśmie z dnia 19 marca 2013 r. Gmina Korfantów wyjaśniła, że zaskarżona uchwała nie wywołała żadnych skutków prawnych. Natomiast Wojewoda Opolski, w piśmie procesowym z dnia 21 marca 2013 r., przychylił się do wniosku organu o umorzenie postępowania, zaznaczając, że uchwała Rady Miejskiej w Korfantowie z dnia 27 lutego 2013 r. nie była objęta środkami nadzorczymi i organ nadzoru nie zamierza ich stosować. Dodano, że uchwała zmieniająca została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego z dnia 21 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", organ którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. W zawisłej przed Sądem sprawie uchwała Rady Miejskiej w Korfantowie z dnia 24 października 2012 r. została zmieniona w zaskarżonej części uchwałą z dnia 27 lutego 2013 r., przez uwzględnienie zarzutów organu nadzoru, w sposób dostosowujący jej treść do stanu zgodności z prawem, w szczególności zapisów art. 50 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej. Uchwała z dnia 27 lutego 2013 r., Nr XXXI/237/2013 została uznana przez organ nadzoru za zgodną z prawem i jako akt prawa miejscowego opublikowana 21 marca 2013 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego. Burmistrz Korfantowa złożył jednocześnie oświadczenie, że uchylone zapisy uchwały z dnia 24 października 2012 r. nie wywołały przed jej usunięciem z obrotu prawnego skutków prawnych. W konsekwencji powyższego, orzekanie w sprawie ze skargi Wojewody Opolskiego w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej w Korfantowie z dnia 24 października 2012 r., Nr XXVII/188/2012, stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość tę wywołało usunięcie zaskarżonych zapisów uchwały z obrotu prawnego przez właściwy organ kolejną uchwałą, która w wyniku czynności organu nadzoru uznana została za zgodną z prawem. Dlatego w sprawie winien mieć zastosowanie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., w myśl którego Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 (cofnięcie skargi; śmierć strony, gdy przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowił, jak na wstępie, na podstawie wskazanego art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.