II SA/Op 118/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie WSA Elżbieta Kmiecik WSA Krzysztof Bogusz – spr. Protokolant St. inspektor sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 listopada 2013 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 28 grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne kierowców oddala skargę. Przedmiotem skargi D.B. była decyzja Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 28 grudnia 2012 r., nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a i art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. "b" ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. 2005 Nr 108 poz. 908 ze zm., winno być tj. Dz. U. 2012 poz. 1137 – przypis Sądu) oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonującymi pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. 2005 nr 69 poz. 622), utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w Opolu z 15 listopada 2012 r. w sprawie skierowania na badania psychologiczne. Z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych sprawy i okoliczności powołanych w zaskarżonej decyzji wynika co następuje: D.B. w okresie od 13 lutego 2012 r. do 18 października 2012 r. kierując pojazdami osobowymi wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za które otrzymał tzw. punkty karne w szczególności: - 13 lutego 2012 r. spowodował kolizję drogową, Kod A02, 6 punktów - 12 kwietnia 2012 r. niestosował się do pozostałych znaków i sygnałów drogowych, Kod C15, 1 punkt - 2 maja 2012 r. inne naruszenie przepisów ruchu drogowego, Kod Z01, 0 punktów - 22 lipca 2012 r. naruszenie obowiązku używania pasów bezpieczeństwa przez kierującego, Kod H09, 2 punkty - 17 sierpnia 2012 r. przekroczenie prędkości powyżej 50 km/h, Kod E01, 10 punktów - 13 września 2012 r. naruszenie obowiązku używania pasów bezpieczeństwa przez kierującego, Kod H09, 2 punkty - 18 października 2012 r. przekroczenie prędkości od 31 do 40 km/h, Kod E03, 6 punktów Zatem łącznie otrzymał za naruszenie przepisów ruchu drogowego 27 punktów. Wnioskiem z 24 października 2012 r. Komendant Wojewódzkiej Policji w Opolu wystąpił do Prezydenta Miasta Opola na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit "b" Prawo o ruchu drogowym o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami. Decyzją z 15 listopada 2012 r. Komendant Miejski Policji w Opolu, działając na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2 Prawo o ruchu drogowym skierował D.B. na badanie psychologiczne z powodu przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych w trybie art. 130 ust. 1 i ust. 1a Prawa o ruchu drogowym. Pismem z 30 listopada 2012 r. strona wniosła odwołanie zarzucając wydanemu skierowaniu naruszenie przepisów postępowania, a to art. 104 K.p.a, art. 107 § 1-4 K.p.a. oraz art. 6-11, art. 15, art. 73 i 80 K.p.a przez brak wydania decyzji oraz brak poprzedzenia jej właściwym – co do procedury administracyjnej i zasad naczelnych postępowania – procedowaniem . W konsekwencji zdaniem odwołującego, się nie było podstaw do zastosowania art. 124 ust. 1 pkt 2 lit "b" Prawa o ruchu drogowym. Decyzję z 28 grudnia 2012 r. powołaną na wstępie organ odwoławczy Opolski Komendant Wojewódzki Policji w Opolu utrzymał w mocy akt I instancji. Po przedstawieniu okoliczności faktycznych sprawy dotyczących naruszenia przepisów ruchu drogowego przez stronę organ podniósł, że badaniu psychologicznemu przeprowadzonemu w celu istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami podlega kierujący pojazdami silnikowymi skierowany, w drodze decyzji, przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 (art.124 ust. 1 pkt 2 lit. b Prawa o ruchu drogowym). Na podstawie § 2 ust.1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. 2012 poz. 488) osobie, o której mowa w art. 124 ust. 1 pkt 2 komendant powiatowy (miejski, rejonowy) Policji wydaje decyzję o skierowaniu na badania psychologiczne, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia, w którym przekroczyła 24 punkty otrzymane na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy. Wzór skierowania określono w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z orzecznictwem obowiązek skierowania na badania psychologiczne ma charakter obligatoryjny i nie ma od niego wyjątku. Odnosząc się do formy wystawionego skierowania organ podniósł, że następuje to w trybie decyzji administracyjnej wydanej przez właściwego komendanta miejskiego Policji. Treść skierowania, a nie forma tego dokumentu przesądza przy tym, że spełnia on wymogi art.107 § 1 K.p.a. W skardze sądowoadministracyjnej D.B. wniósł o stwierdzenie nieważności aktów wydanych w obu instancjach. Powtarzając argumenty odwołania stwierdził, że wadą proceduralną było niewydanie decyzji przez Komendanta Miejskiego Policji w Opolu. Nastąpiło to z naruszeniem art. 104 K.p.a w zw. z art. 124 ust. 1 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym. Skierowanie na badanie psychologiczne może nastąpić tylko w formie decyzji administracyjnej i to spełniającej wymogi art. 107 § 1-4 K.p.a. Zaakceptowanie przez organ odwoławczy innej formy rozstrzygnięcia niż decyzja administracyjna oznacza, że także zaskarżona decyzja z 28 grudnia 2012. jest nieważna, zauważył skarżący. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, odwołując się do wcześniejszych argumentów zawartych w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Bezsporne pozostaje, że w okresie od 13 lutego 2012 r do 18 października 2012 r. D.B. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za co otrzymał 27 punktów w trybie art. 130 ust. 1 i 1a Prawa o ruchu drogowym. Dodać wypada, że w dacie orzekania przez Sąd administracyjny obowiązuje ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. 2011 Nr 30 poz. 151 ze zm.), która weszła w życie w dniu 19 stycznia 2013 r. (art. 139 tej ustawy), lecz zaskarżoną decyzję odwoławczą wydano pod rządami ustawy poprzedniej, czyli powołanej na wstępie ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz.U z 2012 r. poz. 1137) oraz wydanych na jej podstawie przepisów wykonawczych. Trzeba dlatego dodać, że Sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego aktu administracyjnego na datę orzekania przez organ odwoławczy. Bada stan faktów i prawa w tamtej dacie, co wynika z zasady, że Sąd administracyjny nie jest kolejną instytucją rozstrzygającą sprawę administracyjną. Dlatego oceniając przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organ odwoławczy zauważyć należy, że zgodnie z art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje do tej ewidencji. W myśl ust. 1a tego artykułu w ewidencji Policja wpisuje także naruszenia przepisów ruchu drogowego, którym nie przypisano wartości punktowej. Wpisy dokonane wobec skarżącego pomiędzy 13 lutego 2012 r., a 18 października 2012 r. były prawidłowe i ostateczne na podstawie nałożonych mandatów karnych. Punkty wpisane do ewidencji mogą być usunięte lub zmniejszone ale tylko w określonych warunkach. Zgodnie z art. 130 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym punkty za naruszenia przepisów wpisane do ewidencji usuwa się po upływie roku od dnia naruszenia, chyba, że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się kolejnych, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty. Nie było zatem podstaw do usunięcia z ewidencji wpisanych tam punktów, jeżeli w dacie orzekania przez organy obu instancji nie upłynął jeszcze rok od ich wpisu ( rok upływał co do pierwszego wpisu dopiero 13 lutego 2013 r.), a poza tym łączna liczba przypisanych punktów przekroczyła 24. Nie mogło być zatem mowy – jak to wnosił skarżący – o "przedawnieniu" części wpisanych punktów. Trzeba też dodać, że kierowca wpisany do ewidencji ma możliwość zmniejszyć liczbę punktów o 6 przez udział na własny koszt w szkoleniu, lecz zgodnie z art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym i § 8 ust. 4 cytowanego rozporządzenia MSW z 25 kwietnia 2012 r., szkolenie takie musiałoby się odbyć przed dniem naruszenia przepisów ruchu drogowego, które doprowadziło do przekroczenia liczby 24 punktów wpisanych do ewidencji. Skarżący przyznał na rozprawie, że szkolenia takiego we właściwym czasie nie odbył, dlatego łączna liczba punktów karnych nie została zmniejszona. Dalej trzeba zwrócić uwagę, że organ kontroli ruchu drogowego (tu: Komendant Miejski Policji w Opolu) jest związany danymi z ewidencji kierowców prowadzonymi przez Komendanta Wojewódzkiego Policji i nie może prowadzić postępowania co do okoliczności wpisania poszczególnych naruszeń do ewidencji. Dlatego zaistniały przesłanki do skierowania skarżącego na badanie psychologiczne w trybie art. 124 ust. 1 pkt 2 lit "b" Prawa o ruchu drogowym (cytowanego już wyżej i prawidłowo zastosowanego przez organy obu instancji) w związku § 2 ust.1 rozporządzenia MSW z 25 kwietnia 2012 r. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego formy wydanego aktu administracyjnego, którym skierowano skarżącego na badania psychologiczne trzeba zważyć, że przepis art. 124 ust. 1 pkt 2 zastrzega dla skierowania formę decyzji. Kwestionowany akt z 15 listopada 2012 r. Komendanta Miejskiego Policji w Opolu, w imieniu którego działał umocowany Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego (odpis upoważnienia z 5 sierpnia 2012 r. k-12 akt adm.) zawiera minimalne, formalne kryteria przesądzające o uznaniu go za decyzję. Pismo nie nazwane formalnie decyzją jest nią, jeżeli zawiera: - oznaczenie uprawnionego organu (w tym wypadku Komendant Miejski Policji w Opolu) - wskazuje adresata ( skarżącego) - zawiera treść rozstrzygnięcia (skierowanie na badanie psychologiczne) - podpis osoby upoważnionej (Naczelnik Ruchu Drogowego KMP w Opolu z upoważnienia Komendanta Miejskiego Policji w Opolu) Zaskarżony akt zawiera ponadto podstawę prawną skierowania i jego przyczynę (przekroczenie liczby 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 cyt. ustawy), a ponadto pouczenie o przysługującym środku odwoławczym. Nie zachodzi zatem zarzucone przez stronę naruszenie art. 124 ust. 1 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym i art. 104 K.p.a (a w jego wyniku naruszenie dalszych wymienionych w skardze przepisów procedury administracyjnej). Lakoniczność wydanego skierowania nie pozbawia go z przyczyn wyliczonych wyżej charakteru decyzji administracyjnej. Oczywiście, że uzasadnienie decyzji mogłoby jeszcze zawierać dalszą treść zgodnie z wymogiem art. 107 § 3 K.p.a ( np. okoliczności naruszenia przepisów ruchu drogowego wymienione we wniosku Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z 24 października 2012 r.), lecz jej brak nie może stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa( art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a) lub jej uchylenia. Braki uzasadnienia decyzji I instancji zostały poprawione w zaskarżonej decyzji odwoławczej, w ramach zasady dwuinstancyjności. Sąd stwierdza, że uchybienie organu I instancji co do uzasadnienia nie miało wpływu na treść zapadłego rozstrzygnięcia. Z tych względów brak było podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lub pkt 2 P.p.s.a. W konsekwencji skarga podlegała oddaleniu ( art. 151 P.p.s.a.)