II SA/Op 118/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Bogusz po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. B. na decyzję Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 28 grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne kierowców postanawia: oddalić wniosek. Przedmiotem skargi złożonej przez D. B. jest decyzja Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 28 grudnia 2012 r. w sprawie skierowania na badania psychologiczne kierowcy. Wnioskiem z dnia 25 marca 2013 r. skarżący D. B. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych podnosząc, że nie posiada żadnych finansowych środków na poniesienie takich kosztów, i pozostaje na utrzymaniu konkubiny, która go utrzymuje, "ale tylko w zakresie wyżywienia, środków higieny i czystości". Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 12 czerwca 2013 r. oddalono wniosek skarżącego, przy następujących ustaleniach faktycznych. Strona posiada dwoje dzieci w wieku 9 lat i 3 lata, na które zasądzono alimenty w wysokości łącznej 1.250 zł, uiszczane przez rodziców skarżącego. Skarżący prowadzi wspólnie gospodarstwo domowe z konkubiną K. K., która ponosi wszystkie wydatki domowe związane z wyżywieniem, środkami czystości i higieny oraz opłatami za mieszkanie i media. Pomiędzy skarżącym a jego konkubiną istnieje więź ekonomiczna, charakteryzująca wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego. Ocena możliwości poniesienia kosztów sądowych przez skarżącego, dokonana powinna być także w kontekście sytuacji finansowej konkubiny, która w 2012 r. uzyskiwała średni miesięczny dochód w wysokości 8.455,87 brutto zł (vide zeznania podatkowe), a w dacie złożenia wniosku w marcu 2013 r. – 4.213,15 zł netto, zaś w kwietniu. Z wyciągu bankowego "A" 2013r. - 4311,06 zł należącego do konkubiny wynika także, że na jej rachunek wpłynęła w dniu 10 kwietnia 2013 r., od [...] Spółka Akcyjna kwota 890,55 zł z tytułu odszkodowania dla D. B., a w dniu 2 maja 2013 r. kwota 2.100 zł od [...], z tytułu odszkodowania za zlikwidowaną szkodę. Z akt sprawy nie wynika, aby środki te były zajęte przez wierzycieli skarżącego. W sprzeciwie z dnia 1 lipca 2013 r. (data wpływu dnia 3 lipca 2013 r.) D. B. działając na podstawie art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 poz. 270) wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Zaskarżone sprzeciwem postanowienie referendarza uznał, za "rażąco stronnicze i usilnie ukierunkowane na oddalenie wniosku." Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim trzeba zważyć, że przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych uregulowane jest w art. 244 § 1, art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący przyjął, że skoro działalność gospodarcza nie przynosi zysków, wręcz grozi bankructwem, to jest oczywistym, że nie może ponieść kosztów sądowych. Podkreślił także, że dochody jego konkubiny nie mogą wpływać na ocenę jego możliwości płatniczych. W związku z tymi twierdzeniami skarżącego Sąd zauważa, że po pierwsze postępowanie sądowoadmininistracyjne, tak jak większość postępowań sądowych, co do zasady jest odpłatne. Po drugie skarżący twierdzi, że działalność gospodarcza wskutek trwającego kryzysu i zobowiązań stale narastających wobec ZUS, Urzędu Skarbowego i banku uniemożliwia mu normalne funkcjonowanie jako podmiotu gospodarczego. Poza tym obciążony jest obowiązkiem alimentacyjnym na dwoje swoich dzieci, którzy w jego zastępstwie realizują dziadkowie. Trzeba w związku z tym zważyć, że prawo pomocy nie przysługuje automatycznie wszystkim osobom fizycznym, prowadzącym działalność gospodarczą lub zawieszającym taką działalność z powodu trudności finansowych, czy ogólnej sytuacji na rynku. Po trzecie prawo pomocy przysługuje tylko osobom ubogim, które nie są w stanie bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny, ponieść kosztów postępowania. Wreszcie w ocenie możliwości płatniczych i stanu majątkowego strony zawsze brana jest pod uwagę także sytuacja rodzinna. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze swoją partnerką pozostając w konkubinacie czyli faktycznym związku niezależnie od tego jaki ma poglądy na instytucję konkubinatu i niezależnie od tego który partner i w jakim stopniu przyczynia się do kosztów utrzymania. Skarżącego obciążają zobowiązania z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej oraz z tytułu alimentacji dzieci ale nie mogą być one usprawiedliwieniem dla zwolnienia z obowiązku ponoszenia wydatków i danin publicznych. Każda osoba prowadząca działalność gospodarczą na własny rachunek ponosi także ryzyko gospodarcze. Jeżeli działalność nie przynosi oczekiwanych efektów ( niezależnie czy z przyczyn obiektywnych, czy zależnych od przedsiębiorcy) należy ją zakończyć, a źródeł utrzymania poszukiwać w ramach umowy o pracę lub innej formy pracy najemnej. Dalsze kontynuowanie działalności przynoszącej straty nie może skutkować zwolnieniem z innych wydatków i opłat publicznych. Reasumując poniesienie kosztów sądowych, które na obecnym etapie sprawy sprowadzają się do uiszczenia opłaty sądowej w kwocie 200 zł, mieści się w możliwościach płatniczych skarżącego. ----------------------- 3