II SA/Op 120/08
PostanowienieWSA w Opolu2008-12-23
Skład orzekający: Violetta Radecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jeśli strona została już prawomocnie zwolniona od tych kosztów w poprzednim postępowaniu?Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe, jeśli strona została już prawomocnie zwolniona od tych kosztów w poprzednim postępowaniu. Wniosek o ustanowienie radcy prawnego z urzędu powinien zostać uwzględniony, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a jej sytuacja materialna jest trudna.Stan faktyczny
Skarżący A. O. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu dotyczącą warunków zabudowy. Wcześniej został zwolniony od kosztów sądowych prawomocnym postanowieniem. Następnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów i ustanowienie radcy prawnego, uzasadniając trudną sytuacją materialną rodziny. Sąd rozpoznał wniosek, umarzając postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów i przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i postanowiono ustanowić skarżącemu radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu na skutek wniosku skarżącego z dnia 2 grudnia 2008 r. o przyznanie prawa pomocy postanawia 1. ustanowić skarżącemu radcę prawnego 2. umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
A. O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], Nr [...] o umorzeniu postępowania odwoławczego zainicjowanego odwołaniem skarżącego od decyzji Burmistrza Nysy z dnia [...], Nr [...] o ustaleniu na rzecz T. P. warunków zabudowy dla inwestycji, polegającej na przebudowie dachu na istniejącej stodole, modernizacji suszarni zboża i urządzeń do transportu pionowego i poziomego zboża oraz budowie dwóch silosów zbożowych.
Prawomocnym orzeczeniem Sądu z dnia 7 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Op 120/08, zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. Następnie, wyrokiem z dnia 21 października 2008 r. oddalono skargę A. O., a na skutek jego wniosku z dnia 26 października 2008 r., Sąd doręczył mu odpis wyroku wraz z uzasadnieniem, w dniu 25 listopada 2008 r.
W dniu 5 grudnia 2008 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Uzasadniając wniosek skarżący podał, że jego rodzina znajduje się w złej sytuacji materialnej; skarżący i jego syn posiadają status osób bezrobotnych bez prawa do zasiłku, a po odliczeniu miesięcznych opłat od wynagrodzenia żony skarżącego, które jest jedynym źródłem dochodu, na utrzymanie pozostaje dla trzech osób kwota około 360 zł. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, że tworzy wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i pełnoletnim synem, że posiada dom o powierzchni 120 m² (wybudowany ok. 1900 roku), nieruchomość rolną o powierzchni 0,41 ha, a także budynek gospodarczy o powierzchni 15 m² i garaż przydomowy o powierzchni 15 m². Jedynym źródłem utrzymania miesięcznego jego rodziny jest wynagrodzenie żony z tytułu umowy o pracę, w wysokości 1.830,00 zł brutto. A. O. oświadczył także, że jego rodzina ponosi miesięczne wydatki na utrzymanie z tytułu: energii elektrycznej w kwocie 253 zł; za wywóz nieczystości i śmieci – 70 zł; za gaz – 50 zł; za telefon – 100 zł; za opał – ok. 120 zł; za dojazd żony do pracy – 90 zł. Skarżący podał również, że jest chory na dyskopatię i bradykardię, a jego żona na dyskopatię i zwyrodnienie kręgosłupa i z tego tytułu ponoszą koszty leczenia ok. 150 zł miesięcznie. Na wezwanie referendarza sądowego z dnia 8 grudnia 2008 r., skarżący złożył aktualne zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w N. z dnia 16 grudnia 2008 r., z którego wynika, że A. O. jest osobą bezrobotną od dnia 8 maja 2006 r., a od dnia 16 maja 2007 r. nie posiada prawa do zasiłku. Skarżący przedłożył także wyciąg operacji z rachunku bankowego małżonki, którego jest współwłaścicielem, za okres od dnia 18 września 2008 r. do dnia 28 listopada 2008 r., a także zaświadczenie pracodawcy małżonki z dnia 16 grudnia 2008 r. o wysokości uzyskiwanego wynagrodzenia za pracę. Ponadto, skarżący w piśmie z dnia 17 grudnia 2008 r. oświadczył, że jego syn podjął studia na Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu, a wobec tego nie jest zarejestrowany w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna.
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.", zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 239 pkt 4 "P.p.s.a.", strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
A. O. w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym został zwolniony prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 7 lipca 2008 r. od kosztów sądowych. Zwolnienie powyższe obejmowało całość kosztów sądowych, w tym koszty związane z ewentualnym wniesieniem skargi kasacyjnej, czyli wpis od tejże skargi. Skoro więc skarżący został już zwolniony z tego obowiązku, postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych z dnia 2 grudnia 2008 r. jest bezprzedmiotowe. Wobec tego, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 258 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postępowanie to podlegało umorzeniu.
Wniosek A. O. o przyznanie prawa pomocy obejmujący ustanowienie radcy prawnego z urzędu, należało natomiast uwzględnić.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Skarżący, jak wyżej wykazano, został już zwolniony od kosztów sądowych, zatem jego wniosek o udzielenie prawa pomocy należało rozpatrzyć jako wniosek o udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący wyłącznie ustanowienie radcy prawnego.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w tym zakresie następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia na formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym, a także – na wezwanie Sądu – złożenie dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, potwierdzających sytuację materialną i rodzinną wnioskodawcy. Od rozpoznającego wniosek zależy natomiast uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.
Referendarz sądowy uznał oświadczenia skarżącego, złożone zarówno we wniosku, jak i w toku postępowania wyjaśniającego, za wyczerpujące i wiarygodne. Rozpatrując natomiast wniosek A. O., referendarz miał na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. W tym kontekście należy mieć przede wszystkim na uwadze obecną sytuację materialno-bytową skarżącego, w tym w szczególności fakt osiągania przez członków rodziny skarżącego dochodu, jedynie z tytułu wynagrodzenia małżonki skarżącego w wysokości 1.830 zł. Skarżący i członkowie jego rodziny, nie posiadają także żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, nie osiągają również innych dodatkowych dochodów, co potwierdza zebrany materiał dowodowy.
W tym stanie faktycznym należy uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z wynajęciem zawodowego pełnomocnika, którego kwalifikacje wymagane są do ewentualnego sporządzenia skargi kasacyjnej, co uzasadnia ustanowienie mu radcy prawnego z urzędu.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło