II SA/Op 120/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 października 2011 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu świadczenia z funduszu alimentacyjnego postanawia odrzucić skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez A. B. było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 31 października 2011 r., nr [...] stwierdzające niedopuszczalność odwołania D. B. od decyzji Wójta Gminy Łambinowice z dnia 6 lipca 2011 r., nr [...] w sprawie ustalenia zwrotu przez A. B. świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłaconego od 1 kwietnia 2010 r. do 31 sierpnia 2010 r. w łącznej kwocie 850 zł wraz z ustawowymi odsetkami. Wydanie zaskarżonego postanowienia poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu. Decyzją z 15 stycznia 2010 r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Łambinowicach, działający z upoważnienia Wójta Gminy Łambinowice, przyznał A. B. świadczenie z funduszu alimentacyjnego w kwocie 170 zł miesięcznie na okres od 1 grudnia 2009 r. do 30 września 2010 r. Decyzją z 30 maja 2011 r. organ I instancji uznał to świadczenie za nienależnie pobrane w okresie od 1 kwietnia 2010 r. do 31 sierpnia 2010 r., w kwocie łącznej 850 zł. Pismem z 21 czerwca 2011 r. organ I instancji zawiadomił A. B. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego za okres od 1 kwietnia 2010 r. do 31 sierpnia 2010 r. w łącznej kwocie 850 zł. Decyzją z 6 lipca 2011 r. organ I instancji orzekł o obowiązku zwrotu przez A. B. świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwocie 850 zł. Decyzja ta została zaskarżona przez stronę odwołaniem, które wpłynęło do organu 13 lipca 2011 r. W odwołaniu A. B. podniosła, iż nie zgadza się z wydaną decyzją. Odniosła się do innego postępowania administracyjnego, w którym wykazywała okres, gdy nie otrzymywała świadczeń z funduszu alimentacyjnego, zaznaczając też, że jej ojciec nie płacił zasądzonych alimentów. Pod odwołaniem poza A. B. podpis złożyła także jej matka D. B., zaznaczając, że jest ustawowym przedstawicielem strony. Organ odwoławczy uznał, że odwołanie wniosły zarówno A. B., jak i D. B.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznało sprawę z odwołania A. B. w postępowaniu oznaczonym numerem [...] wydając w dniu 31 października 2011 r. decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. Co do odwołania złożonego przez D. B. organ odwoławczy postanowieniem z 31 października 2001 r. stwierdził jego niedopuszczalność na podstawie art. 134 § 1 K.p.a. W uzasadnieniu postanowienia SKO w podniosło, że niedopuszczalność odwołania może wynikać zarówno z przyczyn przedmiotowych jak i podmiotowych. Zaznaczyło, że w myśl art. 127 § 1 K.p.a. odwołanie służy wyłącznie stronie. Odnosząc się do zapisów art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. 2009 , Nr 1, poz. 7) określono, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują m.in. osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia, a w przypadku osoby uczącej się do ukończenia 25 roku życia. Stroną postępowania w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, a w konsekwencji także postępowania w sprawie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń jest zatem A. B., a nie D. B.. Jeżeli A. B. urodziła się 20 listopada 1990 r. to nie może być reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego na zasadach art. 98 § 1 Kodeksu rodzinnego zakończył rozważania organ. Skargę sądowoadministracyjną na postanowienie SKO z 31 października 2011 r., stwierdzające niedopuszczalność odwołania wniosła A. B., ustanawiając jednocześnie swoją matkę D. B. pełnomocnikiem procesowym. W uzasadnieniu skargi skarżąca ponownie podkreśliła, że była uprawniona do otrzymywania świadczeń z funduszu alimentacyjnego w zakwestionowanym okresie i nie zgadza się z przyjęciem, iż świadczenia te uznano jako nienależnie pobrane, a teraz bezzasadnie dochodzi się ich zwrotu. Do skargi pełnomocnik skarżącej załączyła decyzję OPS w Łambinowicach z 16 sierpnia 2009 r. i 15 stycznia 2010 r., przyznające świadczenia z funduszu alimentacyjnego A. B. na okres od 1 kwietnia 2009 r. do 30 września 2009 r. oraz od 1 grudnia 2009 r. do 30 września 2010 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Zasadą postępowania administracyjnego oraz postępowania sądowoadministracyjnego jest to, że toczą się one z udziałem strony. W postępowaniu administracyjnym stroną jest osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych. Jeśli osoba fizyczna jest małoletnia może być reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego tj. przez rodzica lub opiekuna prawnego. W sprawie administracyjnej przed Wójtem Gminy Łambinowice, w imieniu którego działał Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Łambinowicach, stroną była A. B.. W dacie wszczęcia postępowania o zwrot nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego A. B., która jest urodzona w dniu 20 listopada 1990 r., była osobą pełnoletnią. W postępowaniu sądowoadministracyjnym uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny (art. 50 § 1 P.p.s.a.). Interes prawny osoby wnoszącej skargę jest oceniany na tle legitymacji czynnej bycia stroną w rozumieniu art. 32 P.p.s.a. Przenosząc te uwagi na okoliczności sprawy trzeba zważyć, że w postępowaniu administracyjnym doszło do wydania odrębnych decyzji w stosunku do A. B., jako strony postępowania o ustalenie zwrotu świadczenia z funduszu alimentacyjnego i wobec D. B., która stroną takiego postępowania administracyjnego nie była. Dlatego na podstawie art. 134 K.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako organ II instancji musiał stwierdzić niedopuszczalność odwołania D. B.. Prawo wniesienia odwołania przysługuje bowiem tylko stronie sprawy administracyjnej. Postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania było incydentalnym postępowaniem w stosunku do sprawy dotyczącej A. B.. Takie postanowienie zgodnie z zawartym pouczeniem mogła zaskarżyć tylko D. B.. Tymczasem skargę do sądu wniosła A. B., która udzieliła pełnomocnictwa procesowego na podstawie art. 35 § 1 P.p.s.a. swojej matce. W takim stanie sprawy sąd musiał odrzucić skargę A. B. jako niedopuszczalną (art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.). Zaskarżone postanowienie nie odnosiło się bowiem w żadnym zakresie do skarżącej A. B., ani do postępowania o zwrot świadczenia z funduszu alimentacyjnego za okres od 1 kwietnia do 31 sierpnia 2010 r. w łącznej kwocie 850 zł. Postanowienie to dotyczyło tylko kwestii procesowych i odnosiło się tylko do D. B.. Dlatego należało postanowić jak w sentencji.