II SA/Op 120/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński – spr. po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. G. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 24 stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego na skutek sprzeciwu skarżącego od postanowienia starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu z dnia 29 września 2017 r., sygn. akt II SA/Op 120/17 o odmowie przyznania prawa pomocy postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 29 września 2017 r. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez S. G., jest decyzja Wojewody Opolskiego z dnia 24 stycznia 2017 r., nr [...], w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2017 r., tut. Sąd oddalił skargę S. G., a na skutek wniosku skarżącego, doręczony został mu odpis wyroku wraz z uzasadnieniem, od którego skarżący uiścił w dniu 30 kwietnia 2017 r. opłatę kancelaryjną w wysokości 100 zł (por. wyciąg bankowy – k:64 akt). Pismem z dnia 22 czerwca 2017 r., skarżący złożył wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wobec powyższego, stosownie do przepisu art. 252 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, przesłano skarżącemu przy piśmie z dnia 28 czerwca 2017 r., urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wezwano do wypełnienia i odesłania formularza w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Jednocześnie wezwano skarżącego, mając na względzie zasadę ekonomii procesowej i prawa strony do szybkiego rozpoznania jej sprawy, do złożenia dodatkowych wyjaśnień i złożenia stosownych dokumentów, a to do przedłożenia i udokumentowania miesięcznie ponoszonych kosztów utrzymania koniecznego mieszkania, a jeżeli w kosztach utrzymania partycypują osoby trzecie – zobowiązano do wskazania tych osób i wysokości ponoszonych przez nich wydatków. Zobowiązano także do przedłożenia specyfikacji ponoszonych kosztów utrzymania siebie i członków wspólnego gospodarstwa domowego oraz wyjaśnienia czy wnioskodawca korzysta z pomocy społecznej, bądź wsparcia osób trzecich, a jeżeli tak – do wykazania rodzaju i wysokości uzyskiwanej pomocy oraz do przedłożenia stosownych dokumentów to potwierdzających (tj. np. umowa darowizny). Zażądano od skarżącego przedłożenia wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, za okres trzech ostatnich miesięcy, a także w przypadku ciążących na nim, bądź członkach jego gospodarstwa domowego zobowiązaniach – do ich udokumentowania, przez przedłożenie np. harmonogramów, kserokopii umów spłat kredytów, pożyczek, bądź wyciągów bankowych. Wezwanie co do udokumentowania dotyczyło także ciążących na skarżącym zajęciach komorniczych, egzekucyjnych, bądź toczących się w stosunku do niego - innych postępowań (upadłościowych, likwidacyjnych, układowych lub naprawczych). Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 30 czerwca 2017 r., co wynika z adnotacji na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki (k-82 akt sądowych). W dniu 7 lipca 2017 r. złożono w tut. Sądzie wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Oświadczył w nim, że osoby pozostające w nim we wspólnym gospodarstwie domowym to pięcioro dzieci skarżącego oraz jego partnerka. Skarżący posiada dom o powierzchni [...] ([...]), który jest zajęty przez dwóch komorników. Ponadto, do skarżącego należy nieruchomość rolna o powierzchni [...] (grunt rolny - V klasa), będąca zabezpieczeniem hipotecznym, która została zajęta przez dwóch komorników. Skarżący posiada ok. 250.000 do 300.000 zł wierzytelności od swojej byłej żony z tytułu spłacenia przez skarżącego wspólnych zobowiązań, jako regres poniesionych wydatków (dwa procesy się już toczą). Do skarżącego należy także samochód [...] z [...], o wartości 15.000 zł, zajęty przez komornika (współwłaściciel to A Bank). Skarżący podał także, że bank B wypowiedział mu limit kredytowy na kwotę 18.400 zł; skarżący zalega ze spłatą kart kredytowych; sąd podwyższył także skarżącemu alimenty na dzieci do kwoty 3.250 zł miesięcznie, których nie jest w stanie opłacać. W dalszej części wniosku, skarżący podniósł, że jego partnerka nie uzyskuje żadnych dochodów, a zadłużenie skarżącego przewyższa jego majątek. Skarżący oświadczył, że posiada zobowiązania kredytowe na kwotę ok. 1,3 miliona złotych, raty kredytu wynoszą ok. 12-13.000 zł miesięcznie (nie są spłacane), a rata leasingu – 1.200 zł miesięcznie. Koszty utrzymania domu (media) i żywności to 1.200 zł, a zajęcia komornicze wynoszą 140.000 zł; skarżący nie posiada wolnych funduszy, dlatego pomagają mu znajomi i krewni. Wraz z formularzem wniosku, skarżący zwrócił się o przedłużenie terminu do przedłożenia żądanych dokumentów, wobec czego referendarz pismem z dnia 11 lipca 2017 r. przedłużył ten termin o 14 dni, licząc od dnia doręczenia pisma informującego o przedłużeniu terminu, tj. do 28 lipca 2017 r. (pismo doręczono w dniu 14 lipca 2017 r. –por. k:89 akt sądowych). Przy piśmie z dnia 28 lipca 2017 r., skarżący doręczył wyciągi bankowe z rachunków bankowych swoich i partnerki skarżącego, kopie wezwań do zapłaty należności, postanowienia o zaliczeniu nadpłaty podatku dochodowym na poczet zaległości podatkowych na kwotę 3.910 zł., wyciągów z ksiąg wieczystych potwierdzających wierzytelności na nieruchomości. Skarżący w przywołanym piśmie stwierdził ponadto, że partnerka skarżącego jest jego formalnym pracownikiem, dlatego czasem przesyła jej wynagrodzenie. Jednocześnie skarżący podał, że jego partnerka nie posiada innych źródeł dochodu, a z jej linii kredytowej spłaca swoje i jej zobowiązania. Oprócz powtórzenia informacji wynikających z formularza wniosku, skarżący podał, że nie korzysta z pomocy społecznej, lecz partnerka niezwłocznie złoży stosowne dokumenty. Ponadto, średni koszt leczenia trzech osób jego rodziny, to 100-150 zł miesięcznie, a koszty mediów lokalowych oraz utrzymania rodziny to ok. 1.200 zł do 1.500 zł miesięcznie. Kolejnym wezwaniem z dnia 2 sierpnia 2017 r., referendarz zobowiązał skarżącego do przedłożenia w terminie 7 dni, dokumentów potwierdzających uzyskiwany przez niego dochód miesięczny przez skarżącego (tj. przedłożenie zaświadczenia wydanego przez pracodawcę o uzyskiwanym wynagrodzeniu, a także przez wskazanie przedmiotu prowadzonej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej i nadesłanie kopii aktualnej dokumentacji księgowej tej działalności, np.: księgi przychodów i rozchodów, deklaracji VAT, raportów kasowych). Wezwano także skarżącego do przedłożenia zaświadczenia o korzystaniu, bądź nie korzystaniu przez rodzinę skarżącego ze wsparcia pomocy społecznej; szczegółowego wskazania rodzaju i wysokości (w przypadku środków pieniężnych) otrzymywanej pomocy od "krewnych i znajomych," o jakiej mowa we wniosku. Zażądano ponadto przedłożenia odpisów zeznań podatkowych z tytułu uzyskanego przez skarżącego i jego partnerkę dochodu za lata 2015 i 2016. Wobec ponownej prośby skarżącego o przedłużenie terminu do uzupełnienia wniosku przez przedłożenie stosownych dokumentów, termin ten został przedłużony do dnia 12 września 2017 r. W tym dniu wpłynęły do tut. Sądu kopie dokumentów, tj. zawiadomień egzekucyjnych, wyroków zasądzających na rzecz wierzycieli skarżącego należności, wezwań do zapłaty należności, upomnień do regulowania składek zdrowotnych z ZUS, faktur za energię i wystawionych przez zakład wodociągów i kanalizacji. Postanowieniem z dnia 29 września 2017 r., starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu odmówił przyznania prawa pomocy skarżącemu. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie referendarz wskazał, że skarżący nie wykazał prawa do przyznania mu pomocy. Przede wszystkim nie zastosował się bowiem do wezwania o przedłożenie dokumentów obrazujących uzyskiwany dochód miesięczny, jakiego rodzaju prowadzi działalność i jakie z tego tytułu wynagrodzenie otrzymuje. Nie przedłożył, ani nie wyjaśnił także przyczyn niezłożenia, żądanych dokumentów, tj. zaświadczenia wydanego przez pracodawcę o uzyskiwanym wynagrodzeniu, czy też nie wskazał przedmiotu prowadzonej przez działalności gospodarczej i nie nadesłał kopii aktualnej dokumentacji księgowej tej działalności (np.: księgi przychodów i rozchodów, deklaracji VAT, raportów kasowych). Nie przedłożył także zeznań podatkowych za lata 2015-2016, o które był wzywany. Zdaniem referendarza, brak informacji na temat źródeł uzyskiwanych środków finansowych nie pozwolił na stwierdzenie, że skarżącego nie stać na opłacenie kosztów procesu. Referendarz wskazał także, że w swych oświadczeniach skarżący skupił się jedynie na okoliczności dużego zadłużenia jakie posiada, jednakże zdaniem referendarza, sama okoliczność powstałego zadłużenia nie jest jeszcze jednoznaczna z zachwianiem sytuacji finansowej, bowiem to przede wszystkim wysokość uzyskiwanego dochodu determinuje stan finansowy strony. Dopiero zatem porównanie wysokości dysponowanych przez stronę środków z powstałym zadłużeniem, odzwierciedla jej sytuację materialną. Referendarz podniósł także, że uwagi dotyczące braku uprawdopodobnienia pozyskiwanych środków finansowych, odnoszą się również do twierdzenia skarżącego o uzyskiwanym wsparciu ze strony "krewnych i znajomych". Pomimo bowiem wezwania referendarza w tym zakresie, skarżący nie wskazał rodzaju i wysokości (w przypadku środków pieniężnych) uzyskiwanej pomocy. Referendarz wyjaśnił także, że nie wszystkie podawane przez skarżącego koszty koniecznego utrzymania należy traktować jako niezbędne wydatki zmierzające do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. W szczególności kosztów tych nie stanowią wydatki w zakresie spłaty kredytów i pożyczek, bowiem takie wydatki konsumpcyjne nie mogą być traktowane jako niezbędne, służące do zagwarantowania podstawowych potrzeb członków rodziny skarżącego. Wręcz przeciwnie, mogą świadczyć o zdolnościach płatniczych wnioskodawcy. Ponadto, referendarz zakwestionował brak korzystania (czy ubiegania się) przez rodzinę skarżącego ze świadczeń z pomocy społecznej, przy jednoczesnym podnoszeniu przez skarżącego jego dramatycznej sytuacji finansowej. Referendarz podkreślił przy tym, że skarżącemu zostały przedłużone dwukrotnie terminy do uzupełnienia wniosku, a pomimo tego, nie przedłożył on do akt sprawy wszystkich żądanych kopii dokumentów, a w szczególności obrazujących uzyskiwany dochód, a to na stronie bowiem ciąży obowiązek wykazania złej sytuacji majątkowej, charakteryzującej się zachwianiem płynności finansowej. Referendarz zwrócił także uwagę na okoliczność, że pomimo określanej jako trudna sytuacji finansowej skarżącego, podjął się on nowej inwestycji wymagającej nakładów finansowych, tj. zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego (stanowiącej zresztą przedmiot niniejszego postępowania sądowego). Nie znajdując zatem podstaw do przyznania prawa pomocy, referendarz działając na zasadzie art. art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówił jej przyznania. Odpis powyższego postanowienia został doręczony skarżącemu w dniu 11 października 2017 r., co obrazuje pocztowe potwierdzenie odbioru przesyłki, znajdujące się w aktach sprawy (por. 183 akt sądowych). Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżący nadał za pośrednictwem poczty w dniu 18 października 2017 r. (data stempla pocztowego), sprzeciw od zapadłego orzeczenia referendarza o odmowie przyznania prawa pomocy, domagając się wyznaczenia pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi kasacyjnej oraz zwolnienia od opłaty od tej skargi. Wydanemu rozstrzygnięciu zarzucił nierzetelność co do ustalenia stanu faktycznego sprawy i skupienie się jedynie na argumentacji zmierzającej do "storpedowania" wniosku, zarzucając referendarzowi brak empatii w stosunku do osoby, która jak skarżący - spłaca kredyt zaciągnięty z byłą małżonką, który to kredyt zobowiązany jest obecnie sam spłacać, bez wsparcia byłej żony. Podniósł, że osoba, która spłaca kredyt nie może nawet rozważać braku terminowości w spłatach, czy też nie regulowania tego typu rat w ogóle, bowiem wówczas bank wypowie umowę kredytową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe i należało utrzymać je w mocy. Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.) – zwanej dalej: "P.p.s.a.", od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego, a sprzeciw ten składa się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia kwestionowanego postanowienia. W niniejszej sprawie postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 29 września 2017 r., będące przedmiotem złożonego przez skarżącego sprzeciwu, zostało skutecznie doręczone w dniu 11 października 2017 r. Sprzeciw został natomiast wniesiony w dniu 18 października 2017 r., a zatem w ustawowym terminie siedmiu dni. Przesłanki formalno-materialne warunkujące udzielenie stronie pomocy przez sąd administracyjny, określone zostały w przepisach Rozdziału 3 Oddział 2 P.p.s.a. pn. "Prawo pomocy". Ustawodawca postanowił bowiem, że prawo pomocy może być przyznane stronie, która złoży wniosek na urzędowym formularzu, a ponadto wykaże, stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (jeżeli domaga się o pomoc w zakresie całkowitym), bądź że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (jeżeli jej wolą jest uzyskanie pomocy w zakresie częściowym). Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zaznaczenia wymaga, że w razie przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywa Skarb Państwa. Udzielenie więc stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym. Komentarz, wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2011 r., s. 727). Korzystanie z tej instytucji powinno więc mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami i przysługuje osobom najuboższym, znajdującym się w wyjątkowo złej sytuacji materialnej, które nie są w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów związanych z dochodzeniem swych praw przed sądem. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest słuszny pogląd, że przyznanie prawa pomocy ma na celu zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie ponieść kosztów ze względu na brak odpowiednich środków. Dlatego prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionym (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł, przy czym osoby ubogie to takie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe (por. postanowienia NSA z dnia 25 marca 2014 r., II OZ 280/14 oraz z dnia 12 grudnia 2013 r., II FZ 1179/13, dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy, ponieważ stwierdził po pierwsze, że skarżący nie nadesłał wszystkich istotnych dokumentów źródłowych, które umożliwiłyby ocenę sytuacji finansowej rodziny, w szczególności tych, obrazujących uzyskiwany dochód miesięczny, informujących jakiego rodzaju prowadzi działalność i jakie z tego tytułu wynagrodzenie otrzymuje. Nie przedłożył, ani nie wyjaśnił przyczyn niezłożenia żądanych dokumentów, tj. zaświadczenia wydanego przez pracodawcę o uzyskiwanym wynagrodzeniu, kopii aktualnej dokumentacji księgowej prowadzonej działalności (np.: księgi przychodów i rozchodów, deklaracji VAT, raportów kasowych), czy zeznań podatkowych za lata 2015-2016, o które był wzywany. Ponadto referendarz uznał, że przedstawione okoliczności sprawy odnoszące się do sytuacji materialnej, nie dają podstaw do uznania skarżącego za osobę ubogą, nie posiadającą potencjału finansowego. W ocenie Sądu, referendarz prawidłowo zbadał przesłanki przyznania prawa pomocy uznając o niewykazaniu przez skarżącego, że w jego przypadku spełniona została przesłanka przyznania prawa pomocy, choćby w częściowym zakresie. Zasadnie referendarz przyjął, że skarżący nie wykazał prawa do pomocy sądowej z uwagi na niedoręczenie - pomimo wystosowanego w tym przedmiocie wezwania i dwukrotnego przedłużania terminu do wykonania wezwania, niezbędnych dokumentów obrazujących sytuację finansową zarówno prowadzonej przez skarżącego firmy, jak również członków jego gospodarstwa domowego. Więcej, skarżący nie uczynił tego nawet przy złożeniu sprzeciwu, choć w kwestionowanym postanowieniu referendarz wskazał, że nieprzedłożenie dokumentów - stanowi jedną z przyczyn odmowy przyznania prawa pomocy. Brak tych istotnych dokumentów nie może stwarzać domniemania, że sytuacja materialna skarżącego jest lepsza od wykazywanej, ale przede wszystkim omawiany brak uniemożliwia ostateczną weryfikację przesłanek z art. 246 § 1 P.p.s.a. Sąd podziela ugruntowany w judykaturze pogląd, że podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, który nie przedstawia żądanych wyjaśnień musi liczyć się z negatywnymi konsekwencjami wynikającymi z jego bierności (por. orzeczenie NSA z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 236/08, dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Niedostarczenie wszystkich żądanych dokumentów źródłowych musi mieć bowiem wpływ na dokonywaną przez rozpoznającego wniosek ocenę (por. S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek "Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych", Warszawa 2007r., s. 244). Podkreślić bowiem należy, że aktualne dokumenty finansowe stanowią dla rozpoznającego wniosek o prawo pomocy możliwość obiektywnej oceny równowagi finansowej w postaci zrównoważonego salda miesięcznego w zakresie sumy bieżących uznań i sumy obciążeń. Wyciągi te, co wymaga podkreślenia, stanowią także dokumenty źródłowe, do złożenia których wnioskodawca może zostać wezwany - stosownie do § 4 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. z 2015 r., poz. 1257 z późn. zm.) - w przypadku gdy oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego. Nieprzedłożenie stosownych dokumentów źródłowych, powoduje natomiast niemożność rzetelnego rozpatrzenia wniosku i wprowadza wątpliwość co do złożonego oświadczenia o stanie majątkowym. Zwłaszcza w sytuacji, gdy skarżący określając swoją sytuację materialną skupił się w głównej mierze na ciążących na nim zobowiązaniach, a nie na aktualnych dochodach, przesyłając dokumentację związaną właśnie z kwestią powstałego zadłużenia, a pomijając aktualne dokumenty świadczące o wysokości i rodzaju uzyskiwanych dochodów. W ocenie Sądu, sama okoliczność powstałego zadłużenia nie jest jednak jeszcze jednoznaczna z zachwianiem sytuacji finansowej, bowiem to przede wszystkim wysokość uzyskiwanego dochodu determinuje stan finansowy strony. Dopiero zatem porównanie wysokości dysponowanych przez stronę środków z powstałym zadłużeniem, odzwierciedla jej sytuację materialną. Należy przy tym zauważyć, że już wskazana we wniosku sytuacja majątkowa skarżącego i jej rodziny nie daje podstaw do przyjęcia, że mamy do czynienia z osobami ubogimi. Posiadanie domu, gruntów rolnych i samochodu, nawet jeśli są one obciążone kredytem, świadczy o tym, że skarżący pozostaje osobą dobrze sytuowaną materialnie. Ponadto, w ocenie Sądu, zasadnie referendarz przyjął, że za niezbędne koszty utrzymania rodziny nie można uznać wydatków z tytułu kosztów obsługi kredytu czy pożyczek, które skarżący zaciągnął, natomiast argument o braku możliwości sprzedaży obciążonych kredytami mieszkań nie wpływa na ocenę jego zdolności płatniczych. Odnosząc się do zarzutu sprzeciwu, że referendarz nie wykazał się empatią przy ocenie sytuacji materialnej skarżącego wskazać należy, że kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy, a przepisy art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., w sposób precyzyjny określają warunki przyznania prawa pomocy. Podane kryteria każdorazowo są odnoszone do sytuacji finansowej osoby ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy i dopiero analiza podanych we wniosku okoliczności, dokonywana w związku z przepisami P.p.s.a., daje odpowiedź na pytanie czy w odniesieniu do konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku w aspekcie wysokości obciążeń finansowych, jakie muszą zostać poniesione przez stronę w konkretnym postępowaniu. Podkreślić przy tym należy, że dla uzyskania prawa pomocy nie wystarczy subiektywne przekonanie wnioskodawcy o zasadności jego otrzymania. Prawo pomocy może być przyznane, jeżeli strona wykaże, że zdobycie przez nią środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Skoro skarżący ubiegając się o przyznanie prawa pomocy w całości, nie dołożył należytej staranności w wykazaniu, że nie jest w stanie ponieść kosztów procesu, to musi się liczyć z negatywną oceną jego wniosku. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest bowiem przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). Tym samym Sąd stwierdził, że zakwestionowanym postanowieniem z dnia 20 października 2017 r. referendarz prawidłowo odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 § 1 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.