II SA/Op 121/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Bogusz po rozpoznaniu w dniu 30 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 20 grudnia 2013 r., Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania bez wymaganego pozwolenia gier na automatach o niskich wygranych postanawia: 1) wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji; 2) zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne. Przedmiotem skargi wniesionej przez [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej zwana "Spółką"), reprezentowanej przez radcę prawnego A.D. jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 20 grudnia 2013r., nr [...], wydana na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), w związku z art. 6 ust. 1, art. 8, art. 89 ust.1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1, art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych ( Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 ze zm.) utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu nr [...] z dnia 9 października 2013 r., wymierzającą Spółce [...] w [...], karę pieniężną z tytułu urządzania gier hazardowych na automatach o niskich wygranych, na terenie województwa opolskiego, w kwietniu 2013 r. W skardze skarżąca zawarła także wniosek o wstrzymanie wykonana zaskarżonej decyzji podnosząc, iż nałożono na nią 22 decyzjami kary o łącznej wartości 1.046.262 zł, co oznacza dla niej znaczną dolegliwość finansową oraz możliwość spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W sprawie wstrzymania wykonania decyzji będącej przedmiotem skargi organ wskazał, że otrzymał dwa takie wnioski – jeden jako oddzielny wniosek, a drugi był zawarty w uzasadnieniu złożonej skargi. Dodał także, że oba wnioski nie były przez organ rozpatrywane. Pismem z dnia 28 marca 2014 r. Spółka wniosła o udzielenie pomocy prawnej przez zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi. Prawomocnym postanowieniem z dnia 18 września 2014 r. Sąd odmówił przyznania stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca Spółka uiściła wymagany w sprawie wpis. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. 2012 poz.270 ze zm., dalej P.p.s.a.), wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Zauważyć jednak należy, że wstrzymanie wykonania decyzji ma charakter tymczasowy i - jak wskazuje treść art. 61 § 6 P.p.s.a. - upada w razie wydania przez Sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności konieczne jest spełnienie przynajmniej jednej ze wskazanych przesłanek, przy czym ciężar wykazania ich istnienia spoczywa na skarżącym. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądów administracyjnych przedmiotem wniosku o wstrzymanie, o którym mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wykonania wymagają (por. postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2008 r., II OZ 714/08, LEX nr 493646; postanowienie NSA z dnia 19 października 2012 r., sygn. akt II OZ 921/12, dostępne na stronie internetowej - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zaskarżona przez Spółkę decyzja bez wątpienia podlega wykonaniu i wstrzymanie wykonania jest możliwe. Z kolei znaczną szkodą, jaka miałaby wystąpić po stronie Spółki jest niebezpieczeństwo utraty płynności finansowej i nieodwracalne szkody majątkowe na skutek ewentualnego wykonania zaskarżonej decyzji. Strona wskazała, że obecnie ma duże zadłużenie z powodu niespłaconych automatów do gier i nie ma możliwości wyzbycia się ich w zamian za dług. Ponadto podała, że znaczna wysokość nałożonych na stronę kar pieniężnych w 22 sprawach, brak wystarczających środków finansowych na pokrycie bieżących kosztów jej działalności i zadłużenie są przesłankami uzasadniającymi wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd dokonując analizy wniosku złożonego przez stronę uznał go za zasadny na gruncie art. 61 § 3 P.p.s.a. Niezależnie od wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji sąd postanowił, działając z urzędu, zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1) P.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Przepis ten dotyczy zatem przypadku fakultatywnego zawieszenia sprawy sądowoadministracyjnej. Warunkiem skorzystania z tej podstawy prawnej, mającej związek z wynikiem innego toczącego się postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, jest wystąpienie sytuacji, w której to inne postępowanie jest już rozpoczęte. Analizując celowość zawieszenia postępowania, sąd winien wziąć pod uwagę wystąpienie w przyszłości przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją przesłanek wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego na skutek rozstrzygnięcia wydanego w innym, już toczącym się postępowaniu. Należy zaznaczyć, że postanowieniem z dnia 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 686/13, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu następujące pytanie prawne: "Czy art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.) są zgodne: a) z art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, b) z art. 20 i 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?". W uzasadnieniu pytania prawnego podniesiono kwestie skutków braku notyfikacji w aspekcie legalności procesu ustawodawczego, jak również konstytucyjności ograniczeń wprowadzonych przez zaskarżone przepisy. Powyższe pytanie prawne zostało zarejestrowane w Trybunale Konstytucyjnym pod sygn. akt P 4/14. NSA dostrzegł potrzebę zawieszenia postępowań w sprawach, w których poddawane są jego kontroli wraz ze skargą kasacyjną wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych wydawane w sprawach ze skarg m.in. na decyzje w przedmiocie kary pieniężnej (patrz: np. postanowienia o sygn. akt: II GSK 510/13, II GSK 677/13, II GSK 752/13, II GSK 635/13). Istnieje także dalsza przyczyna zawieszenia z uwagi na postanowienie z dnia 21 maja 2012 r. w sprawie sygn. akt III SA/Gl 1979/11 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, którym Sąd ten przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne, zarejestrowane przez Trybunał Konstytucyjny pod sygn. akt P 32/12)dotyczące zgodności z art. 2, art. 30 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, przepisu art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o grach hazardowych w zakresie, w jakim dopuszczają stosowanie wobec tej samej osoby fizycznej, za ten sam czyn, kary pieniężnej i odpowiedzialność za przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 lub wykrocznie skarbowe z art. 107 § 4 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy. W uzasadnieniu pytania prawnego, wskazanemu uregulowaniu art. 89 ustawy o grach hazardowych zarzucono naruszenie kilku zasad konstytucyjnych. Z uwagi na art. 89 ustawy o grach hazardowych, jako podstawy prawnej wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania bez wymaganego pozwolenia gier na automatach o niskich wygranych, wynik postępowania przed Trybunałem konstytucyjnym, może mieć wpływ na rozstrzygnięcie rozpatrywanej sprawy. Niezależnie od powyższego przed Trybunałem Konstytucyjnym zawisły sprawy z wniosku sądów powszechnych (Sądu Rejonowego w Lęborku, Sądu Rejonowego w Radomiu oraz Sądu Rejonowego w Katowicach - Wschód, zarejestrowane odpowiednio pod sygn. P 10/14, P 16/14 i P 18/14, połączone i prowadzone przez Trybunał Konstytucyjny pod wspólną sygnaturą P 10/14. Przedmiotem rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny w tych połączonych sprawach będą trzy pytania: po pierwsze, czy przepisy art. 6 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych zostały uchwalone w sposób naruszający wymagania dotyczące procesu legislacyjnego wynikające z prawa unijnego, związane z zachowaniem obowiązku notyfikacji przepisów technicznych Komisji Europejskiej, a zatem czy są zgodne z art. 2 w zw. z art. 7 i art. 9 Konstytucji RP; po drugie, czy przepis art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych jest sprzeczny z art. 2 w zw. z art. 7 i art. 9 Konstytucji RP z uwagi na naruszenie wynikającego z dyrektywy nr 98/34/WE obowiązku notyfikacji przepisów technicznych przez Komisję Europejską; po trzecie, czy art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, uznawany za przepis techniczny w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE, jest zgodny z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, w przypadku, gdy ustawa o grach hazardowych została uchwalona z naruszeniem obowiązku notyfikacji wynikającym z powołanej dyrektywy, ale i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych, z uwagi na naruszenie trybu ustawodawczego. Reasumując kwestia zachowania właściwej procedury legislacyjnej budzi powszechne wątpliwości, tak sądów administracyjnych, jak i sądów powszechnych. W konsekwencji orzecznictwo Trybunału będzie miało wpływ na rozstrzygnięcie zawisłej sprawy sądowoadministracyjnej. Dlatego należało zawiesić postępowanie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a.