II SA/Op 123/09
PostanowienieWSA w Opolu2009-04-28
Skład orzekający: Anna Misiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest zwolniony z kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w sprawach z zakresu pomocy społecznej, może jednocześnie uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli jego sytuacja materialna uzasadnia częściowe przyznanie tego prawa?Ratio decidendi
Sytuacja materialna skarżącego, który korzysta ze świadczeń rentowych i pomocy społecznej, a jego miesięczne dochody po odliczeniu niezbędnych kosztów utrzymania są minimalne, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Fakt ustawowego zwolnienia z kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. nie wyklucza możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, jeśli sytuacja materialna strony tego wymaga.Stan faktyczny
Skarżący T. R. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w przedmiocie przyznania i odmowy przyznania zasiłku celowego. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, wskazując na swoją trudną sytuację materialną, niskie dochody z renty i wysokie koszty utrzymania. Skarżący wniósł o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego oraz zwolnienie od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia: ustanowić dla skarżącego adwokata.
T. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku celowego na opłaty, żywność, leki w wysokości 100 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego.
Skarżący wraz ze skargą złożył wniosek na urzędowym formularzu o przyznanie prawa pomocy, wskazał w nim, że nie ma odpowiedniej wiedzy prawniczej, jest niezdolny do pracy i samodzielnej egzystencji, utrzymuje się ze świadczenia rentowego, z którego po potrąceniach zostaje mu 481,30 zł, dlatego prosi o pomoc. Podał, że jego renta inwalidzka wynosi 956,68 zł, z niej opłaca następujące kwoty: alimenty 363,96 zł, zaliczkę na podatek i ubezpieczenie zdrowotne 111,42 zł, czynsz mieszkaniowy 264,72 zł, energię elektryczną 58,51 zł, gaz przewodowy 46,71 zł, telefon 136,50 zł, leki za miesiąc luty 2009 r. w kwocie 96,19 zł. Pozostałe pieniądze przeznacza na artykuły spożywcze, środki czystości i higieniczne.
Skarżący podał, że zamieszkuje w mieszkaniu lokatorsko - spółdzielczym o powierzchni 35,70 m 2, nie posiada żadnego majątku ruchomego czy nieruchomego.
T. R. wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w całości poprzez ustanowienie adwokata lub radcy prawnego i zwolnienie go od kosztów sądowych.
Należy w tym miejscu wskazać, że skarżący na mocy art. 239 pkt 1 lit. "a" P.p.s.a., określającego, że nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strony skarżące działanie lub bezczynność w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych.
Wobec tego należało rozpatrzeć jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest wstanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący wykazał, że obecnie ma jedynie dochód z renty w niepełnej wysokości w kwocie 481,30 zł miesięcznie, jak wynika z akt korzysta on też ze wsparcia pomocy społecznej. Koszty jakie ponosi co miesiąc w związku z opłatami mieszkaniowymi to średnio kwota 369,94 zł (czynsz, gaz, energia elektryczna). Po odjęciu tej kwoty od kwoty otrzymywanej renty pozostaje na życie kwota około 111,36 zł miesięcznie, przy czym skarżący podał, że musi także kupować leki, przykładowo w lutym 2009 r. za kwotę 96,19 zł. Kwota 111,36 zł miesięcznie bezspornie nie daje możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowego, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego T. R., nawet pomimo korzystania przez niego ze wsparcia z opieki społecznej.
Referendarz sądowy uznał, zatem, iż sytuacja materialna skarżącego uprawnia go do przyznania prawa pomocy w zakresie przez niego żądanym i postanowił ustanowić dla niego adwokata. Jednocześnie należy w tym miejscu wyjaśnić, że w ocenie referendarza skarżący wykazał przesłanki przyznania mu prawa pomocy w części, nie wzięto bowiem pod uwagę do niezbędnych życiowych wydatków kwoty rachunku wykazanej za telefon wynoszącej 136,50 zł. Wprawdzie rachunki za telefon są uznawane za koszty utrzymania koniecznego, szczególnie w przypadku osób niepełnosprawnych, mogących dzwonić w sprawie opieki innych osób, czy umówienia wizyty u lekarza, ale przyjmowane są za takie do kwot średnio o połowę niższych niż podana przez T. R.
Referendarz sądowy postanowił zatem przyznać skarżącemu prawo pomocy w części poprzez ustanowienie adwokata z urzędu.
Jednocześnie należy w tym miejscu ponownie zwrócić uwagę skarżącego, iż referendarz nie rozstrzygał o kosztach sądowych, ponieważ skarżący, na podstawie powołanego już wyżej art. 239 pkt 1 lit. "a" P.p.s.a., nie ma obowiązku ich ponoszenia w tej sprawie.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło