II SA/Op 123/09

WyrokWSA w Opolu2009-06-16

Skład orzekający: Grażyna Jeżewska, Daria Sachanbińska, Elżbieta Naumowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego z powodu przekroczenia kryterium dochodowego, przy jednoczesnym przyznaniu specjalnego zasiłku celowego w mniejszej kwocie, jest zgodna z prawem, gdy wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną i samotnie gospodarującą?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przyznania zasiłku celowego na podstawie art. 39 ustawy o pomocy społecznej była prawidłowa, ponieważ dochód wnioskodawcy przekroczył ustalone kryterium dochodowe. Jednocześnie przyznanie specjalnego zasiłku celowego na podstawie art. 41 tej ustawy, mimo przekroczenia kryterium, było uzasadnione "szczególnie uzasadnionym przypadkiem" wynikającym ze stanu zdrowia i niepełnosprawności wnioskodawcy. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo oceniły sytuację faktyczną i prawną, a przyznana kwota specjalnego zasiłku celowego mieściła się w granicach uznania administracyjnego, uwzględniając ograniczone środki organu i inne formy pomocy udzielane wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Wnioskodawca T. R., osoba samotnie gospodarująca i niepełnosprawna, ubiegał się o zasiłek celowy i specjalny zasiłek celowy. Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku celowego z powodu przekroczenia kryterium dochodowego (dochód 481,30 zł przy kryterium 477 zł), ale przyznał specjalny zasiłek celowy w kwocie 100 zł. Odwołanie wnioskodawcy zostało utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Wnioskodawca zarzucił nieuwzględnienie jego potrzeb, w tym mieszkaniowych, oraz brak szczegółowego wyliczenia środków organu. Skarżący kwestionował również sposób naliczania niektórych świadczeń.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędziowie: sędzia WSA Daria Sachanbińska - spr. sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant : st. sekretarz sądowy Katarzyna Johan po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...], nr [...], Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], działając z upoważnienia Burmistrza [...], orzekł o przyznaniu T. R. specjalnego zasiłku celowego w wysokości 100 zł, z przeznaczeniem na zakup żywności, opłaty oraz leki i jednocześnie odmówił przyznania zasiłku celowego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji podał, opierając się na materiałach przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, że wnioskodawca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się z renty inwalidzkiej, która wynosi 481,30 zł. W miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, tj. w październiku 2008 r., wnioskodawca poniósł wydatki z tytułu czynszu w wysokości 115,00 zł, opłat: za telefon i internet w kwocie 136,50 zł, za energię elektryczną w kwocie 57,05 zł, za gaz w kwocie 44,93 zł, natomiast koszt fizykoterapii i zakupu nasadek gumowych na kule wyniósł 26,00 zł. Ponadto organ wskazał, że sytuacja życiowa T. R. jest mu dobrze znana, gdyż jest on objęty pomocą społeczną od 1994 r., a od 2004 r. otrzymuje comiesięczną pomoc w formie zasiłku celowego lub specjalnego zasiłku celowego oraz pomoc w postaci nieodpłatnych posiłków w Dziennym Domu Pobytu. Organ przypomniał także, że wnioskodawca posiada orzeczenie stwierdzające znaczny stopień niepełnosprawności, choruje oraz korzysta z pomocy Ośrodka w formie nieodpłatnych usług opiekuńczych. Dodatkowo podkreślił, że wnioskodawca nie stara się wykorzystać własnych możliwości i uprawnień w celu polepszenia swojej sytuacji, bowiem nie składa wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, z którego korzystał w okresie od maja do października 2007 r., otrzymując jednocześnie pomoc w postaci specjalnych zasiłków celowych. Nadto nie wystąpił z wnioskiem o umorzenie odpłatności za usługi opiekuńcze, pomimo pouczenia o takiej możliwości. W dalszej części decyzji organ I instancji podał, że w 2008 r. Ośrodek przeznaczył na realizację zadań własnych, m.in. na wypłatę zasiłków celowych, kwotę 95.083,00 zł miesięcznie. Przeciętna wysokość zasiłków dla rodzin wyniosła 120,00 zł, a dla osób samotnych ok. 80,00 zł. Natomiast wysokość zasiłku celowego wyniosła odpowiednio 350,00 zł i 250,00 zł, z tym że zasiłek w maksymalnej wysokości przyznawany był tylko w sytuacjach wyjątkowych oraz w okresie zimowym z uwagi na konieczność zakupu opału. W wyższej wysokości pomoc przyznawana jest osobom, które nie posiadają stałego źródła dochodu, gdy różnica między kryterium dochodowym a posiadanym dochodem jest znaczna, bądź osobom dotkniętym długotrwałą chorobą lub niepełnosprawnością. Zasiłki poniżej średniej wysokości otrzymują natomiast osoby posiadające stałe comiesięczne dochody, gdy różnica między kryterium dochodowym a posiadanym dochodem nie jest znaczna lub osoba korzysta z innych form pomocy społecznej. Dalej organ wyjaśnił, że w październiku 2008 r. wpłynęło 809 podań o udzielenie pomocy, a w listopadzie 2008 r. (na dzień wydania decyzji tj. do dnia [...]) wpłynęło 555 podań. Opierając się na powyższych danych, organ wywodził, że T. R. jest osobą samotną i posiada stały dochód, a więc nie może być mu przyznany zasiłek w tej samej wysokości co np. osobom samotnym bez dochodu, czy też rodzinom posiadającym dzieci i utrzymującym się tylko z zasiłku dla bezrobotnych i świadczeń rodzinnych. Wnioskodawca otrzymał w październiku 2008 r. pomoc w formie specjalnego zasiłku celowego na zakup żywności, opłaty, leki w wysokości 100,00 zł, jeden posiłek dziennie o wartości 6,00 zł, zasiłek celowy na zakup żywności z programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiana" w wysokości 60,00 zł i pomoc w formie usług opiekuńczych. Podobną pomoc uzyskał w listopadzie 2008 r., z tym że przyznany specjalny zasiłek celowy na zakup żywności, opłaty, leki, środki czystości oraz opłatę gazu wynosił 160,00 zł. Ostatecznie organ I instancji stwierdził, że wobec przekroczenia kryterium dochodowego określonego w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728), które zostało ustalone na kwotę 477,00 zł, nie jest możliwe przyznanie wnioskodawcy zasiłku celowego na podstawie przepisu art. 39 wskazanej ustawy. Jednak z uwagi na orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności oraz chorobę T. R., jego sytuacja może być uznana za szczególną, uzasadniającą udzielenie środków z pomocy społecznej, dlatego też organ - na podstawie art. 41 ustawy o pomocy społecznej - przyznał wnioskodawcy specjalny zasiłek celowy na zakup żywności, leków oraz uregulowanie opłat w wysokości 100 zł. Odwołanie od powyższej decyzji złożył T. R., wnosząc o jej uchylenie. Uznał, że przedmiotowa decyzja narusza przepisy prawa materialnego oraz procesowego. Powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych wywodził, że zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych należy do podstawowych potrzeb bytowych każdego człowieka, a przeznaczenie otrzymanej pomocy na spłatę zadłużenia czynszowego może spowodować uszczuplenie budżetu domowego i pozbawić osobę środków do życia. Podniósł także, że dodatek mieszkaniowy stanowi dochód przy wyliczeniu kryterium dochodowego, co ma wpływ na obowiązek zapłaty za usługi opiekuńcze oraz ciepły posiłek. Zarzucił organowi, że "enigmatycznie wykazał swoje środki finansowe" przeznaczone na pomoc społeczną i równie enigmatycznie wymienił w uzasadnieniu decyzji ponoszone przez stronę wydatki oraz przyznane świadczenia, które nie mają związku z niniejszą sprawą, bowiem rozstrzygane były odrębnymi decyzjami. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, stwierdził, że odwołanie T. R. nie zasługuje na uwzględnienie. W jego ocenie sytuacja materialna strony uniemożliwiała przyznanie wnioskowanego zasiłku celowego, ponieważ zgodnie z przepisem art. 39 w zw. z art. 8 ustawy o pomocy społecznej jego przyznanie jest uzależnione od uzyskania w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku przez osobę samotnie gospodarującą dochodu, który nie przekracza kwoty kryterium dochodowego, wynoszącego 477,00 zł. W związku z ustaleniem, że dochód T. R. w październiku 2008 r. wyniósł 481,00 zł, nie było podstaw do uwzględnienia jego wniosku w tym zakresie. Organ odwoławczy podkreślił, że ustawodawca w tej kwestii nie pozostawił organom swobody, zatem niespełnienie kryterium dochodowego wyklucza możliwość przyznania zasiłku celowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu podzieliło również ustalenia organu I instancji, zgodnie z którymi sytuacja wnioskodawcy uzasadniała przyznanie specjalnego zasiłku celowego, na podstawie przepisu art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten dopuszcza bowiem możliwość przyznania środków pomocowych nawet w razie przekroczenia kryterium dochodowego, jeśli tylko zajdzie szczególnie uzasadniony przypadek uzasadniający taką pomoc. Organ odwoławczy podzielił pogląd, że sytuacja materialna i zdrowotna T. R., będącego osobą całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji, wypełnia przesłankę "szczególnie uzasadnionego przypadku", o jakim mowa we wskazanym przepisie, a także zauważył, że w tym zakresie ustawodawca pozostawił organom swobodę oceny sytuacji wnioskodawcy i dostosowania jej do możliwości finansowych samego organu. Odnosząc się do wysokości przyznanego świadczenia przyjął, że organ I instancji poddał analizie wszystkie okoliczności decydujące o jego rozmiarze, w szczególności miał na uwadze wielkość środków pozostających w dyspozycji Ośrodka i przeznaczonych do rozdysponowania, ilość osób i rodzin kwalifikujących się do udzielenia pomocy społecznej, a także kryteria rozdziału tych środków. W tej sytuacji stwierdził, że przy wydawaniu zaskarżonego aktu Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] nie przekroczył granic uznania administracyjnego, postępowanie zostało przeprowadzone rzetelnie, poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, a uzasadnienie decyzji spełnia wymogi określone w przepisie art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1060 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. ), zwanej dalej K.p.a. Zdaniem Kolegium, nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut dotyczący niewypłacenia przez organ przyznanego specjalnego zasiłku celowego. Zgodnie bowiem z art. 130 K.p.a. nie podlega wykonaniu decyzja, która nie zawiera rygoru natychmiastowej wymagalności, ani też nie podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy albo została przez stronę zaskarżona w drodze odwołania. Bez znaczenia dla sprawy przyznania specjalnego zasiłku celowego i odmowy przyznania zasiłku celowego pozostają, w ocenie Kolegium, zarzuty dotyczące trybu doręczenia decyzji, gdyż jej doręczenie nastąpiło zgodnie z trybem określonym przepisami art. 39 – 49 K.p.a. Skargę na opisaną decyzję złożył do tut. Sądu T. R., wnosząc o jej uchylenie, z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Skarżący powtórzył w znacznej mierze zarzuty zawarte w odwołaniu, zaznaczając dodatkowo, że nie jest prawdą, aby otrzymywał - oprócz bezpłatnych posiłków - także zasiłek pieniężny w kwocie 60 zł z programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Podał, że istotnie otrzymuje taką kwotę, lecz jest to kwota stanowiącą równowartość posiłków za wolne dni od pracy, w których nie jest mu wydawany ciepły posiłek. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Dodatkowo wyjaśniło, że świadczenie pieniężne na zakup posiłków nie jest bezpośrednią konsekwencją przyznania pomocy w formie posiłku, lecz zasiłkiem celowym przyznanym na ten cel. W trakcie rozprawy sądowej pełnomocnik skarżącego podtrzymał wnioski i wywody skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne powołane są m.in. do sprawowania kontroli nad działalnością administracji publicznej, pod względem jej zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sąd przy rozpatrywaniu sprawy nie bada zatem ani celowości, ani słuszności zaskarżonego rozstrzygnięcia, a ogranicza się do stwierdzenia, czy w świetle ustalonego stanu faktycznego oraz obowiązującego stanu prawnego dopuszczalne było wydanie decyzji będącej przedmiotem sprawy. W przypadku natomiast uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia [...], przyznającą T. R. specjalny zasiłek celowy w wysokości 100 zł z przeznaczeniem na zakup żywności, opłaty oraz leki, i jednocześnie odmawiającą przyznania zasiłku celowego. Rozstrzygnięciom tym skarżący zarzuca nieuwzględnienie wszystkich jego potrzeb, w szczególności zaś potrzeb mieszkaniowych, a także brak szczegółowego wyliczenia środków finansowych posiadanych przez organ, kwestionując tym samym odmowę przyznania zasiłku celowego oraz wysokość specjalnego zasiłku celowego. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z przepisem art. 7 tej ustawy, pomocy udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby, przemocy w rodzinie, potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności, bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych, braku umiejętności w przystosowaniu do życia młodzieży opuszczającej placówki opiekuńczo-wychowawcze, trudności w integracji osób, które otrzymały status uchodźcy, trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego, alkoholizmu lub narkomanii, zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej, klęski żywiołowej lub ekologicznej. Mając powyższe na względzie należy uznać, że T. R., jako osoba niepełnosprawna oraz samotnie gospodarująca, był uprawniony do ubiegania się o przyznanie pomocy społecznej. Stosownie jednak do treści art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy oraz § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950), prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 78 i 91 ustawy, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł (tzw. kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej), przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Skarżący domagał się udzielenia pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego oraz specjalnego zasiłku celowego. Rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie obu tych form pomocy zapada w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza treść art. 39 ust. 1 i art. 41 ustawy. Przepisy te stanowiąc, iż omawiane zasiłki mogą być przyznane "w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej" albo w innych "szczególnie uzasadnionych przypadkach", dają organowi możliwość załatwienia sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny oraz zgodnie z możliwościami organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Różnica pomiędzy wymienionymi zasiłkami polega na tym, że udzielenie pomocy społecznej na podstawie przepisu art. 39 ust. 1 ustawy jest uzależnione od spełnienia warunku w postaci nieprzekroczenia przez wnioskodawcę wskazanego wyżej kryterium dochodowego. Wykazanie, że dochód strony postępowania przekracza kwotę 477 zł czyni niemożliwym przystąpienie przez organ do badania, czy w danej sprawie wystąpiła ocenna przesłanka w postaci konieczności zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej, takiej jak: pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Mając powyższe na uwadze Sąd nie miał wątpliwości, że w przypadku ustalenia, że dochód T. R. wynosi 481,30 zł, prawidłowo organ odmówił przyznania zasiłku celowego na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy. Kontrolując natomiast legalność zaskarżonej decyzji w zakresie wysokości przyznanego skarżącemu specjalnego zasiłku celowego, Sąd - uwzględniając okoliczność, że jest to rozstrzygnięcie wydane w ramach tzw. uznania administracyjnego - badał, czy w procesie dochodzenia do tej decyzji właściwy organ uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wpływ na podjęte rozstrzygnięcie oraz, czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Inaczej mówiąc, Sąd oceniał, czy podjęte przez organ rozstrzygnięcie nie jest dowolne. Zważyć bowiem trzeba, że nawet przy wydawaniu decyzji uznaniowej organ administracyjny jest obowiązany do przestrzegania przepisów procedury oraz regulacji ustawy o pomocy społecznej. Przepis art. 7 K.p.a. stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Natomiast przepis art. 77 § 1 K.p.a. nakłada na organy administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Z kolei, w myśl art. 107 § 3 K.p.a. organ zobowiązany jest w uzasadnieniu faktycznym decyzji wskazać w szczególności fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś w uzasadnieniu prawnym decyzji winien wyjaśnić podstawę prawną decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Pamiętać też trzeba, że z przepisów regulujących zasady przyznawania pomocy społecznej wynika zasada indywidualizacji i fakultatywności świadczeń. Pierwsza z nich dotyczy, z jednej strony, indywidualnego rozpoznania świadczeń, z drugiej zaś strony, dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczenia do indywidualnych właściwości świadczeniobiorcy (por. H. Szurgacz, Wstęp do prawa pomocy społecznej, Wrocław 1993 r., s. 44-46). Zasada fakultatywności polega natomiast na braku możliwości domagania się przez wnioskodawcę przyznania świadczeń pomocowych określonego rodzaju oraz w określonej formie i rozmiarze. Omawiając dalej ogólne reguły dotyczące przyznawania m.in. specjalnych zasiłków celowych, trzeba też odwołać się do treści art. 41 pkt 1 ustawy. Przepis ten stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Przyznawanie świadczeń na specjalnych zasadach ma charakter wyjątkowy, ponieważ beneficjenci nie muszą spełniać ogólnych kryteriów otrzymania pomocy, nie wymaga się bowiem, aby ich dochód nie przekroczył limitów wskazanych w przepisie art. 8 ustawy. Sytuacja materialna osób ubiegających się o te specjalne świadczenia jest zatem na tyle dobra, że co do zasady powinni oni samodzielnie przezwyciężyć powstałe trudności, jednakże wyjątkowość zaistniałych okoliczności czyni zasadnym ich wnioski. Odstępstwo od konieczności spełnienia kryterium dochodowego powoduje, że przyznanie pomocy takim osobom i rodzinom, w sytuacji ograniczonych środków finansowych i dużej liczby uprawnionych oraz osób oczekujących na wsparcie, wymaga zaistnienia wyjątkowych okoliczności. Organ pomocy społecznej jest więc zobowiązany do badania sytuacji życiowej osoby ubiegającej się o pomoc pod kątem wystąpienia "przypadku szczególnie uzasadnionego". Wyjątkowość tej sytuacji życiowej powinna być jednak niezwiązana z wysokością uzyskiwanego przez nią dochodu. W świetle art. 3 ustawy celem pomocy społecznej jest wspieranie osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka, potrzeby te jednak powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Zdaniem Sądu, w kontrolowanej sprawie organy obu instancji zgodnie z przedstawionymi wyżej wymogami dokonały prawidłowych ustaleń co do stanu faktycznego oraz przeprowadziły jego prawidłową ocenę, która uzasadniała przyznanie specjalnego zasiłku celowego w wysokości 100 zł. Zgodnie z regułami procedury administracyjnej, organy szczegółowo przeanalizowały sytuację wnioskodawcy związaną z orzeczonym stopniem niepełnosprawności oraz jego chorobami, a także samotnym gospodarowaniem. Działając w ramach uznania administracyjnego, trafnie uznały, że sytuacja w jakiej znalazł się T. R. stanowi "szczególny przypadek", o jakim mowa w art. 41 pkt 1 ustawy. Ustalając natomiast wysokość świadczenia organ zbadał sytuację finansową wnioskodawcy, mając na uwadze uzyskiwane, stałe dochody oraz comiesięczne wydatki, i zestawił ją ze swoimi możliwościami finansowymi. Wbrew zarzutom skargi, organ podał w sposób zrozumiały informację dotyczącą wielkości środków pieniężnych jakimi dysponuje w skali miesiąca, podał także liczbę wnioskodawców domagających się pomocy. Ponadto przedstawił kryteria jakimi kieruje się przy rozdziale posiadanych finansów, wskazując przy tym, że przeciętna wysokość zasiłków dla rodzin wyniosła 120 zł, natomiast dla osób samotnych - przeciętnie - 80 zł. W końcu, organ wytłumaczył też, że zgodnie z przyjętymi regułami, zasiłki w wyższej wysokości przyznawane są osobom pozbawionym stałego źródła dochodu lub w przypadku dużej różnicy pomiędzy posiadanym dochodem a kryterium dochodowym oraz długotrwałej choroby lub niepełnosprawności. Z kolei, zasiłki poniżej średniej wysokości otrzymują osoby posiadające comiesięczne dochody, gdy różnica między dochodem a kryterium dochodowym jest niewielka, a także osoby, które - podobnie jak skarżący – korzystają z innych form pomocy społecznej. W ocenie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało powtórnej oceny i analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz szczegółowo, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a., przedstawiło w uzasadnieniu decyzji okoliczności oraz fakty przemawiające za uznaniem decyzji pierwszoinstancyjnej za zgodną z prawem. W sposób dostateczny wyjaśniło też skarżącemu, że wpływ na wysokość przyznanego zasiłku miała ograniczona wysokość środków finansowych jakimi dysponował Ośrodek, duża ilość osób wymagających pomocy, jak również fakt, że w okresie objętym wnioskiem skarżący korzystał z innych form pomocy społecznej. Podsumowując ostatni fragment rozważań, stwierdzić trzeba, że z zaskarżonej decyzji, podobnie jak i z decyzji pierwszoinstancyjnej wyraźnie wynika, jakie czynniki zadecydowały o przyznaniu T. R. zasiłku w wysokości 100 zł, a to wyklucza możliwość postawienia zarzutu przekroczenia granic uznania administracyjnego i dopuszczenia się dowolności przy rozpatrywaniu wniosku. Ponadto, zdaniem Sądu, prawidłowe było również zwrócenie uwagi przez organy obu instancji na bierność skarżącego w zakresie uzyskania dodatku mieszkaniowego, który był mu wypłacany w okresie od maja do października 2007 r. O ile bowiem rację ma skarżący, że dodatek ten jest uznawany za jedno ze źródeł przychodu, które uwzględniane jest przy obliczaniu dochodu osoby ubiegającej się o świadczenia z pomocy społecznej, o tyle jednak argument ten nie odgrywa znaczącej roli w rozpoznawanej sprawie. Dochód T. R. już bowiem obecnie przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, co wyklucza możliwość przydzielenia mu zasiłku celowego na podstawie art. 39 ustawy. Wysokość dochodu pozostaje natomiast bez wpływu na uzyskanie specjalnego zasiłku celowego, w oparciu o przepis art. 41 ustawy. W opinii Sądu, bezzasadnym był również zarzut skarżącego, że organ "enigmatycznie wskazuje posiadane przez siebie środki finansowe", ponieważ organ I instancji nie ma obowiązku przedstawiania szczegółowego rozliczenia środków pieniężnych, jakimi dysponuje. Żadne przepisy prawa nie zobowiązują organu do przedkładania stronie postępowania dowodów w zakresie posiadanych środków finansowych i kosztów związanych z działalnością Ośrodka. W świetle powyższych wywodów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, jak też proceduralnego, stąd - na podstawie art. 151 P.p.s.a. - skarga podlegała oddaleniu. Na koniec, już tylko na marginesie, Sąd zauważa, że w treści zaskarżonej decyzji pojawiły się oczywiste omyłki polegające na błędnym wpisaniu daty wniosku, tj. wniosku z dnia 2 grudnia 2008 r., podczas gdy w innym miejscu uzasadnienia widnieje również prawidłowa data złożenia wniosku - 1 listopad 2008 r. Ponadto, w końcowej części uzasadnienia znajduje się fragment rozważań, które nie mają związku z rozpoznawaną obecnie sprawą, bowiem skarżący nie zgłaszał zarzutu w zakresie niewypłacenia przez organ przyznanego specjalnego zasiłku celowego oraz trybu doręczenia decyzji. Błędy te nie miały jednak wpływu na ocenę zasadności zaskarżonej decyzji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło