II SA/Op 123/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie stypendium szkolnego na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia: przyznać prawo pomocy poprzez ustanowienie dla skarżącego adwokata. W. Z. działając przez swojego pełnomocnika matkę K. Z. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie stypendium szkolnego. Postanowieniem z dnia 9 maja 20011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę, jako niedopuszczalną z uwagi na niewyczerpanie przed jej wniesieniem środków zaskarżenia i złożenie skargi na decyzję wydaną w I instancji. W dniu 17 maja 2011 r. (data nadania w placówce pocztowej), pełnomocnik skarżącego wniósł pismo z prośbą o przyznanie adwokata z urzędu w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. W związku z tym, że wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu nie został złożony na urzędowym formularzu, co jest wymagane stosownie do art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., referendarz sądowy przesłał pełnomocnikowi formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej do odesłania i wypełnienia w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawo pomocy bez rozpoznania. W dniu 4 czerwca 2011 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżący złożył wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, wnosząc w nim o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W jego uzasadnieniu wskazał, że utrzymuje się z alimentów w wysokości 200 zł miesięcznie i nie stać go na pokrycie kosztów pomocy prawnej. Urząd Gminy w K. dopuścił się mataczenia, aby ukryć wyłudzenia jego kosztem przyznanego stypendium, który został przeznaczony w efekcie na całkiem inny cel niż związany z jego potrzebami edukacyjnymi w nauce. Skarżący podał, że zamieszkuje wspólnie z pełnoletnim bratem i z matką, nie posiadają żadnego majątku, ich łączny miesięczny dochód wynosi 1194 zł, składają się na niego świadczenie matki z tytuły rezygnacji z pracy w kwocie 520 zł, alimenty i zasiłki rodzinne na skarżącego i jego brata w kwocie 674 zł. Skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, do których zaliczają się opłaty sądowe i zwrot wydatków oraz ustanowienie adwokata do wniesienia skargi kasacyjnej, co określa art. 245 § 2 P.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie następuje, gdy osoba ubiegająca się o pomoc wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, jak stanowi art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W tym miejscu należy zauważyć, że sprawa skarżącego dotyczy stypendium szkolnego, a zatem sprawy z zakresu pomocy i opieki społecznej, został on zatem z mocy samej ustawy zwolniony od uiszczania kosztów sądowych, stosownie do art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a., zgodnie z którym - strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W. Z. nie ma zatem obowiązku uiszczania jakichkolwiek kosztów sądowych w tej sprawie. Przychodzi zatem rozpoznać wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Prawo pomocy w takim zakresie zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznaje się, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sytuacja materialna skarżącego uzasadnia, w ocenie referendarza sądowego, przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym o jaki wnosi, to jest ustanowienia adwokata. Przemawia za tym też aktualne orzecznictwo sądowe, jak postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2002r., sygn. akt OZ 862/04, niepublikowane że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane do osób charakteryzujących się ubóstwem, przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę." Minimalne wynagrodzenie za pracę, na rok 2011 r. ustalono w kwocie brutto 1368 zł, co daje netto kwotę 1019,20 zł (patrz: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 października 2011 r. w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2011 r. (Dz. U. nr 194, poz. 1288), jest ono zatem wyższe niż dochód na członka rodziny skarżącego, który wynosi 398 zł netto ( kwota ta wynika z kwoty łącznego dochodu skarżącej podzielonego przez ilość osób na które on przypada, kwota ta została przyjęta jako netto, dochody bowiem z tytułu zasiłków rodzinnych, pielęgnacyjnych i alimentów nie stanowią dla otrzymującego przychodu podlegającego opodatkowaniu). Prowadzi to zatem do oceny, że skarżący nie jest w stanie opłacić wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru, gdyż niewątpliwie przedstawiona przez niego kwota dochodu rodziny nie pozwala na wygospodarowanie jakichkolwiek kwot oszczędności mogących sfinansować tego rodzaju cel. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1, pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.