II SA/Op 124/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie nakazu przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej na skutek wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy postanawia ustanowić skarżącej adwokata. B. Ś. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], Nr [...], uchylającą rozstrzygnięcie Burmistrza [...] z dnia [...], Nr [...] oraz nakazującą B. Ś. podłączenie nieruchomości położonej przy ulicy [...] w K. do istniejącej kanalizacji sanitarnej, w terminie do miesiąca od doręczenia zaskarżonej decyzji. W dniu 14 kwietnia 2008 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek skarżąca podała, że jest emerytką i ma na utrzymaniu syna oraz że nie posiada żadnego majątku. W dalszej części uzasadnienia podniosła, że jest zmuszana przez Burmistrza [...] do podłączenia do istniejącej kanalizacji sanitarnej, przez co skarżąca jest narażona na poniesienie kosztów, na które jej nie stać. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach B. Ś. wskazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z pełnoletnim synem; posiada dom o powierzchni 60 m², a jedynym źródłem dochodu jej rodziny jest emerytura w wysokości 940 zł miesięcznie. Pismem z dnia 18 kwietnia 2008 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą, w terminie siedmiu dni, do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy przez: wypełnienie bądź skreślenie rubryk formularza wniosku, tj. rubryki 2.2 pn.: "Adres do korespondencji"; nr 8 pn.: "Stan majątkowy osób pozostających ze mną we wspólnym gospodarstwie domowym"; nr 9 pn.: "Inne, dodatkowe informacje o stanie majątkowym"; nr 11 pn.: "Inne dane, które składający oświadczenie uważa za istotne". Wezwanie w tym zakresie zawierało pouczenie, iż niezastosowanie się do jego treści spowoduje pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Ponadto, referendarz działając w trybie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wezwał skarżącą do złożenia dodatkowych wyjaśnień oraz przedłożenia następujących dokumentów: przedłożenia aktualnych (z ostatnich dwóch miesięcy) wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych; wskazanie wysokości miesięcznych wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie członków swojej rodziny, przy uwzględnieniu wydatków mieszkaniowych; wyjaśnienie – wobec oświadczenia o nieuzyskiwaniu dochodu przez pełnoletniego syna skarżącej – przyczyn nieuzyskiwania przez w/w żadnego dochodu, a w szczególności wyjaśnienie czy posiada on status osoby bezrobotnej; wyjaśnienia czy skarżąca korzysta z pomocy osób trzecich, bądź ze świadczeń pomocy społecznej. W odpowiedzi na wezwanie referendarza skarżąca ponownie przedłożyła wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, wnosząc tym razem o ustanowienie jedynie adwokata z urzędu. We wniosku tym B . Ś. podała, że jej syn posiada status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku i nie może znaleźć pracy. Skarżąca oświadczyła, że nie korzysta z pomocy osób trzecich ani świadczeń pomocy społecznej. W porównaniu do treści poprzednio złożonego formularza wniosku skarżąca podała, że posiada oprócz domu o powierzchni 60 m², także nieruchomość rolną o powierzchni 55,10 arów (VI klasa). Do formularza wniosku B. Ś. dołączyła także: wyciąg z rachunku bankowego za okres od dnia 28 stycznia 2008 r. do 27 lutego 2008 r. i od dnia 28 lutego 2008 r. do dnia 27 marca 2008 r.; decyzje o waloryzacji emerytury z dnia 25 marca 2008 r.; wypis z treści orzeczenia z dnia 18 sierpnia 1994 r. Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia, z którego wynika, że M. Ś. zaliczono do trzeciej grupy inwalidów, że inwalidztwo jest trwałe oraz winien on wykonywać pracę prostą pod nadzorem; kartę skierowania M. Ś. na badania specjalistyczne z dnia 1 października 1992 r.; zaświadczenia lekarskie z dnia 26 września 2006 r. i z dnia 30 stycznia 2008 r.; zaświadczenie wydane przez Powiatowy Urząd Pracy w S. z dnia 21 kwietnia 2008 r. stwierdzające, że M. Ś. jest zarejestrowany w tamt. Urzędzie jako osoba bezrobotna od dnia 4 kwietnia 2007 r. i od tego dnia w/w nie posiada prawa do zasiłku; kserokopie rachunków za wodę z dnia 26 marca 2008 r. na kwotę 14,46 zł; za energię elektryczną z dnia 23 kwietnia 2008 r. na kwotę 84,42 zł; za wywóz szamba na kwotę 96,30 zł, za wywóz śmieci na kwotę 15 zł. Ponadto skarżąca oświadczyła, że ponosi wydatki na zakup lekarstw na kwotę ok. 60 zł., a pozostałe środki przeznacza na wyżywienie. Ponadto, B. Ś. w piśmie z dnia 21 maja 2008 r., będącym odpowiedzią na wezwanie referendarza sądowego z dnia 12 maja 2008 r., oświadczyła, że wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Dodała, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy, omyłkowo zaznaczyła również pozycję: "zwolnienie od kosztów sądowych". Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: " P.p.s.a.", zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane: - w zakresie całkowitym, obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego oraz zwolnienie od kosztów sądowych, które stosownie do art. 211 P.p.s.a. obejmują opłaty sądowe (jakimi na zasadzie art. 212 § 1 w związku z art. 234 § 2 P.p.s.a. są wpis i opłata kancelaryjna) i zwrot wydatków lub - w zakresie częściowym, obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej kwoty pieniężnej. B. Ś. zażądała ustanowienia adwokata z urzędu, czyli w myśl wyżej przywołanych przepisów wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zastosowanie wobec tego mają w niniejszym przypadku przepisy w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., określające przesłanki udzielenia osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z nimi pomoc ta następuje wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że Sąd dokonuje oceny sytuacji materialnej wnioskującego o przyznanie prawa pomocy na podstawie zebranego materiału dowodowego, a w szczególności na podstawie złożonych przez niego oświadczeń, zarówno w urzędowym formularzu wniosku, jak również w toku postępowania wyjaśniającego, prowadzonego w trybie art. 255 P.p.s.a. Wnioskujący o przyznanie pomocy, ponosi odpowiedzialność karną za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy, w myśl art. 233 § 1 Kodeksu karnego. Uwzględniając powyższe regulacje, referendarz sądowy przyjął złożone przez B. Ś. oświadczenie o sytuacji materialnej za wiarygodne i uznał, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny, a zatem, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Za poglądem takim przemawia analiza przedstawionej we wniosku sytuacji bytowej rodziny skarżącej, a w szczególności specyfikacja wydatków przedstawiona przez skarżącą. Wynika z niej, że środki finansowe pochodzące z emerytury, stanowiącej jedyne źródło dochodu rodziny, prawie w całości przeznaczane są na bieżące koszty utrzymania mieszkania, koszty zakupu lekarstw oraz koszty wyżywienia. Uwzględniając ponadto, iż z dochodu tego skarżąca i jej syn zmuszeni są ponieść także wydatki na kupno środków czystości, wyżywienia, czy ubrania, to wskazuje, iż z uzyskiwanych przez rodzinę dochodów, skarżącej trudno byłoby wygospodarować środki na dodatkowe wydatki związane z kosztami wynajęcia profesjonalnego pełnomocnika. Nie bez znaczenia ma również okoliczność, iż syn skarżącej, tworzący z nią wspólne gospodarstwo domowe, od dnia 4 kwietnia 2007 r. zarejestrowany jest jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku z tytułu pozostawania bez pracy, co zostało potwierdzone stosownym zaświadczeniem z urzędu pracy. Powyższa okoliczność sugeruje zatem, iż od w/w od daty nie uzyskiwał środków na swoje utrzymanie, a więc tym bardziej nie był w stanie zgromadzić oszczędności, co oświadczyła sama skarżąca w złożonym wniosku. Na brak zgromadzonych przez skarżącą oszczędności wskazuje także analiza przepływu środków pieniężnych na jej rachunku bankowym, dokonana na podstawie przedłożonych przez B. Ś. wyciągów bankowych. Wobec powyższego, referendarz sądowy uznał, iż zasadne jest udzielenie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu i na zasadzie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.