II SA/Op 124/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie stypendium szkolnego na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia ustanowić skarżącemu adwokata. Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, odrzucił skargę W. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], Nr[...]. W aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo z dnia 18 kwietnia 2011r. do reprezentowania skarżącego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, przez jego matkę K. Z. (k-13 akt sądowych). W dniu 9 maja 2011r. wpłynął do Sądu wniosek pełnomocnika skarżącego –K. Z., datowany na dzień 29 kwietnia 2011r., o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek pełnomocnik skarżącego wskazał na złą sytuację materialną rodziny skarżącego, a także zakwestionował sposób działania organów administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, dotyczącym przyznania stypendium. Stwierdził dalej, że skarżący tworzy wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką i pełnoletnim bratem. Źródłami dochodu tego gospodarstwa, cytując bezpośrednio z formularza wniosku, są: "K. Z. rezygnacja z pracy 520 zł netto", "R. Z. uczeń – 200 zł netto", "W. Z. uczeń – 474 zł netto", łączny miesięczny dochód rodziny wynosi 1.194 zł netto. Ponadto, rodzina posiada samochód osobowy marki Volkswagen Golf, rok produkcji 1992/1993, który służy jako środek do transportu niepełnosprawnego syna, na zajęcia rehabilitacyjne i edukacyjne. We wniosku nie wykazano żadnych innych źródeł dochodu, ani składników majątkowych, należących do członków rodziny skarżącego. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 12 maja 2011r., do uzupełnienia braków wniosku przez przedłożenie dodatkowych dokumentów i złożenie stosownych wyjaśnień, pełnomocnik skarżącego – K. Z. odniosła się w piśmie z dnia 23 maja 2011r. Podniosła w nim, że nie posiada rachunków bankowych, nie utrzymuje pomocy od osób trzecich, nie składała także w ubiegłym roku deklaracji podatkowej. Zrezygnowała z pracy zarobkowej, aby opiekować się niepełnosprawnym synem i dlatego otrzymuje 520 zł z tytułu zasiłku pielęgnacyjnego. Do akt sprawy dołączono także zaświadczenia z dnia 20 maja 2011r. wydane przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w K., potwierdzające okoliczność otrzymywania przez rodzinę skarżącego świadczeń z pomocy społecznej (vide: k-34 i k-35 akt sądowych). Działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – zwanej dalej: "P.p.s.a.", zważono co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skoro skarżący W. Z., z mocy samej ustawy, jako strona skarżąca decyzję w przedmiocie stypendium, mieszczącą się w zakresie pomocy społecznej, pozostała zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, orzekanie w tym zakresie staje się zbędne. Uwzględniając zatem przyjętą linię orzeczniczą (np. postanowienie referendarza sądowego WSA w Opolu z dnia 13 października 2010r., sygn. akt I SA/Op 474/10 i z dnia 23 grudnia 2010r., sygn. akt II SA/Op 488/10 – obydwa orzeczenia dostępne na stronie internetowej NSA pn. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych:www.nsa.qov.pl), referendarz sądowy ograniczył się jedynie do rozpoznania wniosku w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Zbadać zatem należało, czy skarżący spełnia przesłanki warunkujące udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym, które to przesłanki zostały określone w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z nimi, prawo pomocy w tym zakresie może zostać przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza sądowego, sytuacja materialna skarżącego wykazana we wniosku o przyznanie prawa pomocy, a także na podstawie złożonych wyjaśnień i dokumentów, uprawnia do przyznania mu adwokata z urzędu. Skarżący nie jest w stanie opłacić swojego reprezentanta z wyboru, bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu jego oraz członków rodziny. Wskazują na to ograniczone bieżące środki finansowe, jakimi dysponuje rodzina skarżącego (tj. 398 zł netto miesięcznie na jedną osobę), brak majątku mogącego stanowić źródło pokrycia kosztów sądowych, w tym oświadczenie o braku zgromadzonych oszczędności. W tych okolicznościach sprawy, pomoc w postaci profesjonalnego pełnomocnika jest zatem niezbędna. Wyjaśnienia wymaga, iż w niniejszym postępowaniu wszczętym z wniosku o przyznanie prawa pomocy, czynną rolę odgrywał pełnomocnik skarżącego – jego matka K. Z., działająca w imieniu skarżącego na podstawie udzielonego w dniu 18 kwietnia 2011r. pełnomocnictwa (k-13 akt sądowych). Pełnomocnik może bowiem skutecznie składać oświadczenie dotyczące sytuacji materialnej wnioskodawcy. Referendarz oparł swoje zdanie w tym względzie na treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010r., sygn. akt I OPS 11/09, a w szczególności na wyrażonemu w niej stanowisku, iż "[...] Stosownie do art. 39 pkt 1 p.p.s.a. pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z mocy samego prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu", a "[...] wszelkie czynności związane z wystąpieniem o przyznanie prawa pomocy są czynnościami łączącymi się ze sprawą w rozumieniu art. 39 p.p.s.a., ponieważ rozstrzygnięcie sądu w przedmiocie prawa pomocy może mieć zasadnicze znaczenie dla możliwości dochodzenia swych praw przez stronę w postępowaniu przed sądem" (uchwała została umieszczona na stronie internetowej NSA: www.nsa.qov.pl.). Z powyższych względów referendarz uznał zatem, że wszelkie czynności podjęte przez pełnomocnika w niniejszym postępowaniu dotyczącym prawa pomocy, zostały dokonane w imieniu skarżącego W. Z. Pomimo więc określenia w formularzu wniosku K. Z. jako osoby składającej wniosek, przyjąć w istocie należało, że działa ona jedynie w imieniu swojego syna W. Z., który jako skarżący posiada wyłącznie prawo w myśl art. 243 P.p.s.a., do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, referendarz sądowy na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a. uznał o konieczności ustanowienia skarżącemu adwokata z urzędu, co orzekł jak w sentencji postanowienia.