II SA/Op 129/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – spr. po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. O. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi J. O. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 13 grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie kosztów przechowywania broni w depozycie Policji postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Pismem procesowym z dnia 26 lutego 2018 r., J. O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 13 grudnia 2017 r., nr [...], dotyczącą wezwania do zapłaty kwoty 5.324 zł z tytułu kosztów związanych z deponowaniem broni gazowej marki [...]. Jednocześnie wraz ze skargą J. O. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Uzasadniając swoje żądanie podał, że wezwanie do uiszczenia kosztów przechowywania broni otrzymał w dniu 24 stycznia 2018 r., jednakże po odebraniu wezwania wyjechał na uprzednio zaplanowaną podróż na [...]. Skarżący zamierzał powrócić do Polski przed upływem terminu do wniesienia skargi, celem ustanowienia pełnomocnika, który sporządziłby i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, jednakże wskutek okoliczności od niego niezależnych, których nie mógł przewidzieć nawet przy zachowaniu należytej staranności, do kraju powrócił dopiero w dniu 25 lutego 2018 r. Wezwaniem z dnia 14 maja 2018 r. zobowiązano pełnomocnika skarżącego do wykazania w terminie 7 dni, stosownie do art. 87 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu wraz ze wskazaniem daty ustania przyczyny, która uniemożliwiła skarżącemu dochowanie terminu do wniesienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargi na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 13 grudnia 2017 r., nr [...]. Wezwanie zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do jego treści spowoduje oddalenie wniosku. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 29 maja 2018 r. (por. pocztowe potwierdzenie odbioru przesyłki, k-15 akt sądowych). Pismem z dnia 5 czerwca 2018 r. (nadanym za pośrednictwem poczty w tym samym dniu), pełnomocnik skarżącego wskazał, że skarżący po odebraniu wezwania do zapłaty kwoty 5.324 zł wyjechał na teren [...], gdzie miał poddać się uprzednio zaplanowanemu zabiegowi leczenia [...], nie było bowiem możliwości wyznaczenia innego terminu zabiegu. Pełnomocnik stwierdził, że po powrocie do kraju, a przed upływem terminu do wniesienia skargi, skarżący zamierzał ustanowić pełnomocnika, który wniósłby w jego imieniu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Jednakże zabieg z przyczyn niezależnych od skarżącego, nie odbył się w uprzednio zaplanowanym terminie, wskutek czego skarżący zmuszony był przełożyć swój powrót do Polski dopiero po wykonaniu zabiegu. Ostatecznie skarżący powrócił do kraju w dniu 25 lutego 2018 r. W tym samym dniu, po uzyskaniu porady prawnej, skarżący powziął wiedzę, że uchybił terminowi do złożenia skargi na wezwanie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu, a wobec czego złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zasygnalizować należy, że wniesiona skarga dotycząca wystosowanego do skarżącego wezwania do uiszczenia opłaty za przechowywanie broni w depozycie policyjnym – zdaniem Sądu – jest innym niż określone w pkt 1-3 aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.) - zwanej dalej: "P.p.s.a." Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.), a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Stosownie do art. 87 § 2 P.p.s.a. strona, która uchybiła terminowi powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Przy ocenie czy uchybienie terminu było zawinione należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Skoro art. 87 § 2 P.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przepis o przywróceniu terminu do dokonywania czynności procesowych nie może być przy tym interpretowany w sposób rozszerzający, gdyż zasadą jest dokonanie czynności w terminie. O braku winy strony można mówić gdy dokonanie czynności w ogóle (w sensie obiektywnym) było wykluczone, jak również w takich przypadkach, w których w danych okolicznościach nie można było oczekiwać od strony, by zachowała dany termin procesowy (por.: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 1999 r., sygn. akt I PKN 103/99, opubl. OSNP 2000/19/719). Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a nawet lekkie niedbalstwo wyklucza możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. W ocenie Sądu, skarżący domagając się przywrócenia terminu do złożenia skargi z ogólnym powołaniem się na wyjazd za granicę w celu poddania się zabiegowi [...], nie uprawdopodobnił w jakikolwiek sposób, że nie ponosi winy w uchybieniu tego terminu. W tym zakresie, nie przedłożył – nawet na wezwanie Sądu - jakiejkolwiek dokumentacji potwierdzającej podnoszone przez niego okoliczności, co uniemożliwia również zbadanie w sposób wiarygodny terminu do wniesienia przedmiotowego wniosku. W ocenie Sądu, nic nie stało na przeszkodzie, aby poprzeć podnoszoną argumentację np. przedłożeniem kopii wizy z paszportu, kopii zaświadczenia lekarskiego czy też biletu, zwłaszcza wobec faktu, że wyjeżdżając skarżący posiadał już wiedzę o otrzymanym wezwaniu do uiszczenia opłaty. Mógł już wówczas przypuszczać, że będzie kwestionował obowiązek uiszczenia opłaty i być może – zaistnieje potrzeba wykazania faktu wyjazdu na [...]. Ponadto przyjąwszy nawet, że wyjazd zagraniczny miał miejsce w dniach od 25 stycznia 2018 r. (czyli po dniu odebrania przez skarżącego przedmiotowego wezwania), do 25 lutego 2018 r., a ustalenia takie wypływają z treści pisma z dnia 5 czerwca 2018 r., to skarżący nie wskazał jakichkolwiek przeszkód w ustanowieniu pełnomocnika do dokonywania czynności w swoim imieniu. Zaniedbując ten obowiązek podjął ryzyko związane z negatywnymi konsekwencjami takiego zachowania. Wyjeżdżając za granicę bezpośrednio po otrzymaniu wezwania, powinien był wykazać staranność i dbałość w prowadzeniu własnych spraw przez ustanowienie pełnomocnika do podejmowania w jego imieniu czynności związanych z prawidłowym wniesieniem skargi, w osobach np. członków rodziny. Przedstawiona zaś przez skarżącego okoliczność braku posiadania przez niego wiedzy prawniczej powodująca konieczność uzyskania porady, nie może stanowić o tym, że do uchybienia terminu do wniesienia skargi do sądu w rozpoznawanej sprawie, doszło bez winy skarżącego w rozumieniu art. 86 § 1 P.p.s.a. Zauważyć należy, że w dobie obecnego rozwoju technicznego i szerokiego spektrum form komunikacji międzyludzkiej (telefony, Internet, faks) nic nie stało na przeszkodzie, aby nawet na [...] skarżący skontaktował się z odpowiednią osobą na terenie Polski, która podjęłaby właściwe kroki w imieniu skarżącego do zaskarżenia przedmiotowego wezwania, w tym do uzyskania porady prawnej. Tym samym nie może budzić wątpliwości, że pomimo pobytu na terenie [...], nie istniała potrzeba osobistego prowadzenia przez skarżącego swojej sprawy, bowiem skutek procesowy osiągnięty mógł być za pośrednictwem upoważnionych osób trzecich. Zwrócić także należy uwagę na budzące wątpliwości tłumaczenie skarżącego dotyczące konieczności przedłużenia pobytu na [...], co miało stanowić dodatkowe utrudnienie w ustanowieniu pełnomocnika do złożenia skargi do sądu. We wniosku o przywrócenie terminu z dnia 26 lutego 2018 r. wskazano bowiem, że skarżący zamierzał powrócić do kraju z pobytu za granicą jeszcze w terminie do złożenia skargi, jednakże "[...] wskutek okoliczności od siebie niezależnych, których nie mógł przewidzieć nawet przy zachowaniu należytej staranności, do kraju powrócił dopiero w dniu 25 lutego 2018 r." Z kolei w piśmie z dnia 5 czerwca 2018 r. podniesiono, że zabieg [...] nie odbył się w zamierzonym terminie, z przyczyn niezależnych od skarżącego. Skarżący nie wskazał jednakże jakiego rodzaju zdarzenia uniemożliwiły wykonanie zabiegu w zaplanowanym wcześniej terminie, a których to zaistnienie spowodowało przedłużenie pobytu poza krajem, nie mówiąc już o przedłożeniu dokumentów potwierdzających podnoszony fakt. Podkreślenia jeszcze raz wymaga, że przy ocenie braku winy w uchybieniu terminu przyjąć należy obiektywny miernik staranności, co oznacza, że tylko stwierdzenie, że strona danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć i jej pokonać nawet przy użyciu znacznych sił czy środków, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne, a takie, jak wynika z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, w rozpoznawanej sprawie nie miały miejsca. Zdaniem Sądu, w odniesieniu do strony, która wyjeżdża poza miejsce swego zamieszkania posiadając wiedzę o trwającym postępowaniu związanym z wezwaniem do uiszczenia opłaty, powstaje powinność takiego zorganizowania spraw, w tym czynności ustanowienia pełnomocnika, aby podczas nieobecności w kraju, interesy strony nie doznały uszczerbku. Skarżący wyjeżdżając za granicę i wiedząc, że będzie przez dłuższy czas przebywać poza miejscem zamieszkania, powinien podjąć działania gwarantujące właściwe prowadzenie spraw, zwłaszcza sądowych. Takimi czynnościami zabezpieczającymi jego interesy byłoby np. ustanowienie pełnomocnika z wyboru, tj. profesjonalnego pełnomocnika, albo też w osobie członka rodziny, którzy mogliby w jego imieniu w razie konieczności, wnieść skargę do sądu. Z uwagi na fakt, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe w sytuacji, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, to w ustalonych okolicznościach sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu nie znalazł argumentów, które pozwoliłby na zastosowanie art. 86 § 1 P.p.s.a. W tym stanie sprawy, Sąd orzekł jak w sentencji.