II SA/Op 13/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. J. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi i uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Opolu z dnia 10 listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi i uzupełnienia braków formalnych skargi. Postanowieniem z dnia 16 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Op 13/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę M. J. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Opolu z dnia 10 listopada 2014 r., nr [...], w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów, z uwagi na nieuiszczenie w terminie wpisu od skargi oraz nieuzupełnienie braków formalnych skargi, poprzez nadesłanie odpisu skargi za zgodność z oryginałem w 4 egzemplarzach, pomimo otrzymania w dniu 22 stycznia 2015 r. wezwań Sądu w tym zakresie. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 23 lutego 2015 r. za pisemnym pokwitowaniem na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki (k. 35 akt sąd.) W dniu 25 lutego 2015 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej) M. J. złożył pismo, w którym zwrócił się o "przywrócenie wznowienia procedury w sprawie jego skargi". Wskazał, że po otrzymaniu w dniu 23 lutego 2015 r. postanowienia o odrzuceniu skargi, z jego treści dowiedział się o tym, że Sąd skierował do niego wezwania, które doręczone zostały w dniu 22 stycznia 2015 r. Jego małżonka D. J. po odebraniu tej przesyłki położyła list na kredensie, a ponieważ kilka razy dziennie wychodzi opiekować się przewlekle chorą matką oraz codziennie pilnuje wnuczka, martwiąc się chorobą matki, zapomniała poinformować skarżącego o przyjęciu przesyłki zawierającej wezwania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, zważył co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi przywrócenie terminu. Natomiast w myśl art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a., w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu, wniesionym w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu do sądu, w którym czynność miała być dokonana, należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Podstawowymi przesłankami warunkującymi przywrócenie terminu jest zatem – po pierwsze - złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, po drugie - uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego, co oznacza, że strona, która uchybiła terminowi powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, iż przeszkoda była od niej niezależna i niemożliwa do przezwyciężenia, a po trzecie - równoczesne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dokonanie czynności uchybionej. Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie. Jak słusznie wskazuje się w doktrynie i orzecznictwie, przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wykaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Uprawdopodobnienie, o jakim mowa w art. 87 § 2 P.p.s.a., jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym; nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność twierdzenia o jakimś fakcie; jest dopuszczalne, gdy przewidują go przepisy szczegółowe. Przy uprawdopodobnieniu dopuszcza się ustalenie okoliczności faktycznych bez przeprowadzania postępowania dowodowego, także odnośnie braku winy osoby, która uchybiła terminowi. Uprawdopodobnienie nie oznacza zatem udowodnienia braku winy, traktuje się je jako surogat, namiastkę dowodu bądź środek zastępczy dowodu stwarzający tylko prawdopodobieństwo twierdzenia o jakimś fakcie. Przepis o przywróceniu terminu do dokonywania czynności procesowych nie może być przy tym interpretowany w sposób rozszerzający, gdyż zasadą jest dokonanie czynności w terminie. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. O braku winy strony w niedopełnieniu obowiązku można mówić w przypadku stwierdzenia, że niedopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, gdy dokonanie czynności w ogóle (w sensie obiektywnym) było wykluczone, jak również w takich przypadkach, w których w danych okolicznościach nie można było oczekiwać od strony, by zachowała dany termin procesowy. Nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu dopuszczenie się przez stronę choćby lekkiego niedbalstwa, gdyż oznacza to brak staranności, który jest elementem winy. Zajęcie odmiennego stanowiska, uwzględniającego subiektywny miernik staranności, wprowadziłoby do stosunków procesowych element niepewności (por B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2011, s. 284-285 oraz 287 i powołane tam orzecznictwo). Na gruncie rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy w pierwszej kolejności, że przyjmując, iż wiedzę o nieopłaceniu skargi i nieuzupełnieniu jej braków formalnych skarżący uzyskał z treści postanowienia o jej odrzuceniu, za dzień ustania przyczyny uchybienia terminu należało przyjąć dzień 23 lutego 2015 r., tj. dzień odebrania przesyłki zawierającej odpis postanowienia z dnia 16 lutego 2015 r. W konsekwencji, poprzez złożenie w dniu 25 lutego 2015 r. wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego i braków formalnych skargi, skarżący zachował termin określony w art. 87 § 1 P.p.s.a., wynoszący 7 dni. Zachowanie ustawowego terminu nie przesądza jednak jeszcze o pozytywnym rozpoznaniu wniosku i o przywróceniu uchybionego terminu. Ponadto, oceniając wskazywane przez skarżącego okoliczności w kontekście obowiązku uprawdopodobnienia braku po jego stronie winy w uchybieniu terminu, uznać przyjdzie, że z treści argumentacji, zawartej w piśmie z dnia 25 lutego 2015 r. nie wynikały obiektywne i niezależne od skarżącego przeszkody w terminowym uiszczeniu wpisu od skargi i uzupełnieniu braków formalnych skargi. W przekonaniu Sądu, za tego rodzaju przesłankę, wykluczającą winę nie można uznać podawanej przez skarżącego okoliczności w postaci niedochowania należytej staranności przez jego małżonkę, będącą osobą uprawnioną przez ustawodawcę do odbioru poczty, która zobowiązała się do przekazania przesyłki adresatowi. Niedbalstwo małżonki skarżącego nie stanowi zatem okoliczności mającej wpływ na bieg terminów w postępowaniu (patrz. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 1138/14, dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Wezwania Sądu doręczone zostały na podany przez skarżącego w skardze adres korespondencyjny, dorosłemu domownikowi. Doręczenie należało zatem uznać za skuteczne. W ocenie Sądu tylko nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie może stanowić uprawdopodobnienie, o którym wyżej mowa, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. Przedstawione we wniosku okoliczności nie są sytuacjami niezależnymi od strony i niemożliwymi do przezwyciężenia. Nie mogą usprawiedliwiać uchybienia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż wynikają wyłącznie z nienależytej staranności w prowadzeniu przez skarżącego własnych spraw. Przewlekła choroba teściowej skarżącego, nad którą jego żona sprawuje opiekę oraz doglądanie wnuczka nie są zdarzeniami, których nie dało się przewidzieć. Mając więc świadomość, że z racji sprawowanych obowiązków żona nie jest w stanie dopilnować wszystkich spraw, skarżący powinien tak zorganizować działalność, aby odciążyć ją w wykonywaniu pewnych obowiązków, choćby zakazując jej odbierania kierowanej do niego korespondencji. Jeśli skarżący tego nie uczynił, to powinien z większą czujnością kontrolować kwestie wpływu korespondencji, zwłaszcza że mógł się spodziewać, iż w związku z zaskarżeniem decyzji na drodze sądowoadministracyjnej będzie do niego kierowana z Sądu korespondencja. Ponadto, skarżący nie dotrzymał kolejnego wymogu, wynikającego z art. 87 § 4 P.p.s.a., i równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu nie dopełnił żądanych czynności, tj. nie uiścił wpisu od skargi i nie przedłożył wymaganej liczby jej odpisów. Spełnienie tych warunków jest w świetle powołanych wyżej przepisów niezbędne przy składaniu wniosku o przywrócenie terminu i warunkuje pozytywne jego rozpatrzenie. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do dokonania spóźnionych czynności procesowych. Nie zaistniały zatem również przesłanki pozwalające na uznanie zasadności złożonego wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi i do uzupełnienia jej braków formalnych, a tym samym brak jest podstaw do jego przywrócenia. Z tych względów, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.